Η σύνοδος
Η σύνοδος, που έγινε μετά από κοινή πρόσκληση του κ. Παπασταύρου και του Αμερικανού υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ, κατέληξε στην υιοθέτηση ομόφωνου κοινού ανακοινωθέντος, στο οποίο αναγνωρίζεται ρητά ότι η ανάπτυξη του φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο γίνεται μόνο μέσα στο πλαίσιο που ορίζει το Διεθνές Δίκαιο.
Στη σύνοδο συμμετείχαν, μαζί με τον Έλληνα και τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας, ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας Μιχάλης Δαμιανός, ο υπουργός Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων της Αιγύπτου Καρίμ Μπανταουί, ο υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων της Ιορδανίας Σαλέχ Αλί Αλ Καραμπσέχ, επικεφαλής αντιπροσωπειών των κυβερνήσεων από το Ισραήλ, την Ιταλία και την Παλαιστίνη, καθώς και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Η γεωπολιτική σημασία της Μεσογείου
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία σε μια περίοδο γεωπολιτικών αναταράξεων, κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια, οι κρίσιμες υποδομές και η ανθεκτικότητα των ενεργειακών συστημάτων βρίσκονται στο επίκεντρο της περιφερειακής συνεργασίας.
Οι υπουργοί και οι επικεφαλής των αντιπροσωπειών συζήτησαν για τις τρέχουσες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, την ενεργειακή ασφάλεια και συνεργασία, τις κρίσιμες υποδομές, καθώς και τον στρατηγικό σχεδιασμό του Οργανισμού. Σύμφωνα με τη διακήρυξη της συνόδου, το EMGF αποτελεί κρίσιμη πλατφόρμα διαλόγου και συνεργασίας για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και για την προώθηση ενός πλαισίου κοινής κατανόησης και ανάπτυξης που βασίζεται στο διεθνές δίκαιο.
Αξιοποίηση του φόρουμ
Οι υπουργοί εξέτασαν επίσης τρόπους με τους οποίους τα κράτη μέλη μπορούν να αξιοποιήσουν το Φόρουμ για την ανάπτυξη διασυνδεδεμένων και ανθεκτικών ενεργειακών συστημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, με θεμέλιο το φυσικό αέριο. Στο ίδιο πλαίσιο, η περιοχή παρουσιάστηκε ως στρατηγικός ενεργειακός διάδρομος που συνδέει τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Αφρική.
Η διακήρυξη του φόρουμ
Σύμφωνα με τη διακήρυξη, οι συζητήσεις για την αναθεωρημένη μακροπρόθεσμη στρατηγική του Φόρουμ συνεχίζονται στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, με την υποστήριξη της Γραμματείας, με στόχο την επίτευξη κοινής αντίληψης μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τη μελλοντική στρατηγική κατεύθυνση του EMGF.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο υπουργός Ενέργειας και Υποδομών του Ισραήλ Έλι Κοέν ορίστηκε πρόεδρος της Υπουργικής Συνόδου για την περίοδο από 1 Αυγούστου 2026 έως 30 Ιουνίου 2027, ενώ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας της Ιταλίας Ζιλμπέρτο Πιτσέτο Φρατίν ορίστηκε αναπληρωτής πρόεδρος. Παράλληλα, ο Γιόσι Νταγιάν από το Ισραήλ, ορίστηκε πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου για την ίδια περίοδο.
Οι δηλώσεις Παπασταύρου
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου:
"Η Ελλάδα έχει την τιμή και ευθύνη να προεδρεύει στην Υπουργική Σύνοδο για το Φυσικό Αέριο των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου που διοργανώνει ο Υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής Κρις Ράιτ. Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και συγκρούσεων, έχει ιδιαίτερη σημασία ότι οι Υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου, Ιορδανίας, Αιγύπτου, Αμερικής, μαζί με εκπροσώπους των κυβερνήσεων Ισραήλ, Παλαιστίνης, Ιταλίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας καθόμαστε στο ίδιο τραπέζι και συζητάμε τις ενεργειακές εξελίξεις για το φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο. Η προεδρία της Ελλάδας αναδεικνύει τον ηγετικό ρόλο που μάς αναγνωρίζεται στον τομέα της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οικοδομούμε ένα πλαίσιο συνεργασίας με πλήρη σεβασμό στο διεθνές Δίκαιο, με αμοιβαία αποδεκτές αρχές και εμπορικούς κανόνες που ενισχύει τη σταθερότητα και αποθαρρύνει μονομερείς και αναθεωρητικές συμπεριφορές. Ο στόχος όλων μας είναι κοινός. Για την ενεργειακή ασφάλεια και την ευημερία των λαών μας πρέπει να προχωρήσουμε αποφασιστικά".
ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥΜ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ (EMGF)
Σήμερα, 8 Ιουνίου 2026, πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον D.C. των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής η Υπουργική Συνάντηση του Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (EMGF), στο πλαίσιο μιας εξαιρετικής διοργάνωσης που αντανακλά τη συνεχή δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών στην προώθηση του διαλόγου για την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε υπό την Προεδρία του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου της Υπουργικής Συνόδου του EMGF.
Στη Συνάντηση συμμετείχαν οι Υπουργοί Ενέργειας και οι Επικεφαλής Αντιπροσωπειών της Κύπρου, της Αιγύπτου, της Ελλάδας, του Ισραήλ, της Ιταλίας, της Ιορδανίας και της Παλαιστίνης, ως μέλη του EMGF. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Παγκόσμια Τράπεζα συμμετείχαν ως Παρατηρητές.
Η Συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εξελίξεων που αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο περιβάλλον και επηρεάζουν άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια και τις ενεργειακές αγορές παγκοσμίως. Στο πλαίσιο αυτό, οι Υπουργοί υπογράμμισαν ότι το EMGF αποτελεί μια κρίσιμη πλατφόρμα, όπου ο διάλογος και η συνεργασία διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου και πέραν αυτής, καθώς και στην προώθηση ενός πλαισίου κοινής κατανόησης και ανάπτυξης που βασίζεται στο διεθνές δίκαιο.
Οι Υπουργοί συζήτησαν τρόπους με τους οποίους τα κράτη-μέλη μπορούν να αξιοποιήσουν το EMGF για να ενισχύσουν την ανάπτυξη διασυνδεδεμένων και ανθεκτικών ενεργειακών συστημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, με θεμέλιο το φυσικό αέριο, ενώ παράλληλα να αναδείξουν την περιοχή ως στρατηγικό ενεργειακό διάδρομο που συνδέει τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Αφρική.
Οι Υπουργοί σημείωσαν ότι οι συζητήσεις για την αναθεωρημένη Μακροπρόθεσμη Στρατηγική του Φόρουμ συνεχίζονται στο πλαίσιο του Εκτελεστικού Συμβουλίου, με την υποστήριξη της Γραμματείας, με στόχο την επίτευξη κοινής αντίληψης μεταξύ των κρατών-μελών σχετικά με τη μελλοντική στρατηγική κατεύθυνση του Φόρουμ.
Η Συνάντηση αποτέλεσε επίσης ευκαιρία για την επισκόπηση των στρατηγικών δραστηριοτήτων που βρίσκονται σε εξέλιξη στο πλαίσιο του EMGF, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας, την προώθηση της ανταλλαγής γνώσεων, την υποστήριξη τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής και την ενθάρρυνση του διαλόγου μεταξύ κυβερνήσεων, εκπροσώπων της βιομηχανίας, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και διεθνών εταίρων.
Οι προσπάθειες αυτές συμπληρώνονται από συνεχιζόμενες στρατηγικές πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων οι Ομάδες Εφαρμογής (Implementation Groups – IGs) της Συμβουλευτικής Επιτροπής Βιομηχανίας Φυσικού Αερίου (Gas Industry Advisory Committee – GIAC), αξιοποιώντας τη δυνατότητα του Φόρουμ να φέρνει σε επαφή εκπροσώπους των κρατών-μελών, ρυθμιστικές αρχές και τον ιδιωτικό τομέα. Συλλογικά, οι δράσεις αυτές ενισχύουν τον αντίκτυπο του Φόρουμ μέσω της προώθησης της λήψης αποφάσεων βάσει δεδομένων, της ενίσχυσης της συνοχής των πολιτικών μεταξύ των κρατών-μελών και της διαμόρφωσης κοινής αντίληψης για τις περιφερειακές ενεργειακές εξελίξεις.
Κατά τη διάρκεια της Συνάντησης, ο Υπουργός Ενέργειας και Υποδομών του Κράτους του Ισραήλ, κ. Eli Cohen, ορίστηκε Πρόεδρος της Υπουργικής Συνόδου για την περίοδο από 1 Αυγούστου 2026 έως 30 Ιουνίου 2027, ενώ ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας της Ιταλικής Δημοκρατίας, κ. Gilberto Pichetto Fratin, ορίστηκε Αναπληρωτής Πρόεδρος. Επιπλέον, ο κ. Yossi Dayan, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου εκπροσωπώντας το Ισραήλ, ορίστηκε Πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου για την ίδια περίοδο.
Με την ολοκλήρωση της Υπουργικής Συνάντησης, οι Υπουργοί υπογράμμισαν την ανανεωμένη τους βούληση να ενισχύσουν τη συνεργασία στο πλαίσιο του Φόρουμ, με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα των μελών επί των φυσικών τους πόρων, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Επανέλαβαν ότι η διαρκής πολιτική βούληση και η προσήλωση στον εποικοδομητικό διάλογο αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις προς όφελος της περιοχής και των λαών της. Υπό αυτή την έννοια, η Συνάντηση σηματοδότησε ένα σημαντικό βήμα για την επανενεργοποίηση της συλλογικής δέσμευσης στο πλαίσιο του EMGF.
Οι Υπουργοί και οι Επικεφαλής Αντιπροσωπειών εξέφρασαν την εκτίμησή τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη φιλοξενία της Υπουργικής Συνάντησης και απηύθυναν ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο Donald Trump και τον Υπουργό Ενέργειας Chris Wright για την ηγεσία και τη συμβολή τους. Υπογράμμισαν ότι η πρωτοβουλία αυτή καταδεικνύει την κοινή βούληση για την προώθηση εποικοδομητικής συνεργασίας προς ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των ενεργειακών συστημάτων, αναδεικνύοντας παράλληλα την αλληλεξάρτηση μεταξύ των δικτύων φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας σε μια κρίσιμη συγκυρία.
