Την πρόβλεψη ότι έως το 2030 η Ελλάδα θα έχει αναπτύξει τουλάχιστον δύο κοινά έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιλαμβάνει το νομοσχέδιο που τέθηκε προχθές σε διαβούλευση, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – Ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1405 και μερική ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 – Ρυθμίσεις για την αγορά ενέργειας – Πολεοδομικές ρυθμίσεις – Διατάξεις περιβαλλοντικής και δασικής προστασίας – Ρυθμίσεις για την οργάνωση και την επαρκή στελέχωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπών φορέων εποπτείας του».
Πρόκειται για μια πρόβλεψη, που ενσωματώνεται στο νέο πλαίσιο συνεργασίας για διακρατικά έργα ΑΠΕ, όπως αυτό διαμορφώνεται με την τροποποίηση του άρθρου 32Β του ν. 3468/2006, σε συμμόρφωση με την Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413.
Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική για επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και βελτιστοποίηση της αξιοποίησης των ανανεώσιμων πόρων σε διασυνοριακό επίπεδο. Η Ελλάδα, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και το υψηλό δυναμικό σε ήλιο και άνεμο, φιλοδοξεί να καταστεί κόμβος πράσινης ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, η χώρα καλείται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030 να έχει συνάψει συμφωνίες για τουλάχιστον δύο κοινά έργα με άλλα κράτη-μέλη, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα για τρίτο έργο έως το 2033, υπό την προϋπόθεση ότι η ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας υπερβεί τις 100 τεραβατώρες. Η πρόβλεψη αυτή εισάγει έναν μηχανισμό κλιμάκωσης της συνεργασίας, ανάλογα με την εξέλιξη της ενεργειακής ζήτησης.
Τι είδους έργα ΑΠΕ
Τα κοινά έργα μπορούν να αφορούν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανσης ή ψύξης από ΑΠΕ και να υλοποιούνται με τη συμμετοχή τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών φορέων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα υπεράκτια έργα, τα οποία συνδέονται με τον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την ανάπτυξη θαλάσσιων ενεργειακών υποδομών και δικτύων. Η ανάπτυξη τέτοιων έργων αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού των ελληνικών θαλασσών, αλλά και για τη διασύνδεση με άλλες αγορές ενέργειας.
Κεντρικό στοιχείο του νέου πλαισίου αποτελεί η θέσπιση σαφών κανόνων για την κατανομή του κόστους και των οφελών μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών. Σε κάθε συμφωνία συνεργασίας θα πρέπει να αποτυπώνεται αναλυτικά το σύνολο των οικονομικών και ενεργειακών παραμέτρων, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και τη δίκαιη κατανομή. Παράλληλα, προβλέπεται ότι πριν από την υλοποίηση οποιουδήποτε έργου θα πρέπει να εξετάζεται η επίδρασή του στην εθνική ασφάλεια και άμυνα.
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι ο τρόπος με τον οποίο η παραγόμενη ενέργεια από τα κοινά έργα θα προσμετράται στους εθνικούς στόχους για τις ΑΠΕ. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει τη μεταφορά «πράσινης» ενέργειας από τη μία χώρα στην άλλη σε λογιστικό επίπεδο, με αποτέλεσμα ένα μέρος της παραγωγής που πραγματοποιείται στην Ελλάδα να μπορεί να υπολογίζεται στο ενεργειακό μερίδιο άλλου κράτους-μέλους. Αυτό δημιουργεί νέες δυνατότητες χρηματοδότησης και επενδύσεων, αλλά και νέα πεδία διαπραγμάτευσης μεταξύ των χωρών.
Η διαδικασία προβλέπει επίσης αυξημένη εποπτεία και διαφάνεια, καθώς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας οφείλει να κοινοποιεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τόσο τις συμφωνίες όσο και την ετήσια παραγωγή των έργων. Επιπλέον, η Ελλάδα μπορεί να αιτηθεί τεχνική βοήθεια από την Επιτροπή για την ωρίμανση και υλοποίηση των έργων, γεγονός που διευκολύνει την ανάπτυξη σύνθετων διακρατικών επενδύσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η πρόβλεψη για τον ρόλο της Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, η οποία θα δημοσιεύει στοιχεία για τις ποσότητες ενέργειας από υπεράκτιες ΑΠΕ που πρόκειται να δημοπρατηθούν, λαμβάνοντας υπόψη τη διαθεσιμότητα δικτύων και τις υφιστάμενες δραστηριότητες. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η συμμετοχή ενεργειακών κοινοτήτων, ενισχύοντας τη διάχυση των οφελών σε τοπικό επίπεδο.
Συνολικά, το νέο πλαίσιο για τα κοινά έργα ΑΠΕ σηματοδοτεί μια πιο εξωστρεφή και συνεργατική προσέγγιση στην ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας. Η επίτευξη του στόχου για δύο τουλάχιστον διακρατικά έργα έως το 2030 δεν θα αποτελέσει μόνο δείκτη συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, αλλά και ευκαιρία για τη χώρα να ενισχύσει τον ρόλο της στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, προσελκύοντας επενδύσεις και επιταχύνοντας τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο ενεργειακό σύστημα.
www.worldenergynews.gr
