Η χαμηλή τιμή του κινεζικού εξοπλισμού καθιστά την αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ολοένα πιο ελκυστική σε χώρες όπου το δίκτυο είναι ακριβό, ασταθές ή δεν μπορεί να καλύψει επαρκώς τη ζήτηση
Η δραματική πτώση του κόστους των κινεζικής κατασκευής φωτοβολταϊκών πάνελ, στα μόλις 12 σεντ του δολαρίου ανά Watt το 2026 από περίπου 5-6 δολάρια στην αρχή της χιλιετίας, αλλάζει τα δεδομένα στην παγκόσμια αγορά ηλιακής ενέργειας. Σύμφωνα με τους Financial Times, η κατάρρευση των τιμών δίνει νέα ώθηση στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγες, από εργοστάσια τσιμέντου στο Πακιστάν μέχρι κατοικίες στις Φιλιππίνες και προάστια της Αυστραλίας.
Η χαμηλή τιμή του κινεζικού εξοπλισμού καθιστά την αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ολοένα πιο ελκυστική σε χώρες όπου το δίκτυο είναι ακριβό, ασταθές ή δεν μπορεί να καλύψει επαρκώς τη ζήτηση. Στο Πακιστάν, η Bestway Cement Limited, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τσιμέντου της χώρας, εγκαθιστά φωτοβολταϊκά πάρκα σε πέντε μονάδες παραγωγής, με στόχο να μειώσει την εξάρτησή της από το προβληματικό ηλεκτρικό δίκτυο.
Στο εργοστάσιο της εταιρείας στο Chakwal έχουν ήδη εγκατασταθεί φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 26 MW, τα οποία καλύπτουν περισσότερο από το 1/4 των αναγκών της μονάδας σε ηλεκτρική ενέργεια. Το εργοστάσιο παράγει περισσότερους από 3 εκατ. τόνους τσιμέντου ετησίως.
«Είναι ο μόνος τρόπος για να μπορέσουμε να ανταγωνιστούμε», δήλωσε στους Financial Times ο Abdul Waheed, γενικός διευθυντής της μονάδας στο Chakwal, επισημαίνοντας ότι οι ανταγωνιστές της εταιρείας έχουν ήδη κινηθεί προς την ίδια κατεύθυνση.
Η τάση δεν περιορίζεται στον βιομηχανικό τομέα. Η αποκεντρωμένη παραγωγή ηλιακής ενέργειας γνωρίζει ταχεία ανάπτυξη σε περιοχές όπου η ηλεκτρική ενέργεια είναι δυσεύρετη, ακριβή ή αναξιόπιστη. Στις Φιλιππίνες, η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών σε στέγες σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε έναν χρόνο έως τον Απρίλιο, σύμφωνα με την Ember, ενώ η απόσβεση μιας οικιακής εγκατάστασης μπορεί πλέον να επιτευχθεί σε λίγο περισσότερο από τρία χρόνια.
Η Meralco, ο μεγαλύτερος διανομέας ηλεκτρικής ενέργειας στις Φιλιππίνες, εκτιμά ότι τα φωτοβολταϊκά στις στέγες παρήγαγαν 372 GWh κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Ανάλογη δυναμική καταγράφεται και στην Αφρική. Η Ember εκτιμά ότι η ήπειρος βρίσκεται σε τροχιά για εγκατάσταση 17 GW νέας ηλιακής ισχύος το 2026, καταγράφοντας ετήσια αύξηση περίπου 45%. Περίπου τα τρία τέταρτα της νέας ισχύος αναμένεται να προέλθουν από μικρότερα, αποκεντρωμένα συστήματα που εγκαθίστανται σε εμπορικά και βιομηχανικά κτίρια.
Ισχυρή ανάπτυξη παρουσιάζει η ηλιακή ενέργεια μικρής κλίμακας και στην Ινδία. Το κυβερνητικά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα για φωτοβολταϊκά στις στέγες, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2024, έχει ήδη οδηγήσει στην εγκατάσταση πάνελ σε περισσότερες από 5,5 εκατ. κατοικίες, ενώ προστίθενται περίπου 500.000 νέα νοικοκυριά κάθε μήνα.
Το πρόγραμμα διαθέτει αρχικό προϋπολογισμό περίπου 9 δισ. δολαρίων και προβλέπει την απευθείας καταβολή της κρατικής οικονομικής ενίσχυσης στον τραπεζικό λογαριασμό του ιδιοκτήτη μέσα σε 30 έως 45 ημέρες από την επιθεώρηση της εγκατάστασης. Το ύψος της ενίσχυσης εξαρτάται από την εγκατεστημένη ισχύ. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει συνεργαστεί με τράπεζες για τη χορήγηση χαμηλότοκων δανείων χωρίς εξασφαλίσεις, προκειμένου να καλυφθεί μέρος του κόστους εγκατάστασης για νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.
Σημαντικό ρόλο στο μοντέλο αυτό διαδραματίζει και το net metering, μέσω του οποίου τα νοικοκυριά μπορούν να διοχετεύουν στο δίκτυο την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν αλλά δεν καταναλώνουν, λαμβάνοντας αντίστοιχη πίστωση.
Η ραγδαία εξάπλωση των φωτοβολταϊκών, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τις αναδυόμενες οικονομίες. Η Αυστραλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ανεπτυγμένης χώρας όπου η ηλιακή ενέργεια έχει αποκτήσει τεράστια διείσδυση, χάρη στην άφθονη ηλιοφάνεια, το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και τα ισχυρά κρατικά κίνητρα.
Περισσότερα από 4,3 εκατ. νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις στην Αυστραλία, περίπου το 43% του συνόλου, διαθέτουν πλέον φωτοβολταϊκά. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό κατά κεφαλήν παγκοσμίως, περίπου διπλάσιο από εκείνο της δεύτερης χώρας και σχεδόν δεκαπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Η συνολική ισχύς των φωτοβολταϊκών στις στέγες της χώρας έχει φτάσει τα 28,3 GW, ξεπερνώντας την ισχύ της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα, η οποία διαμορφώνεται περίπου στα 22,5 GW. Η τόσο μεγάλη διείσδυση, όμως, δημιουργεί και νέες προκλήσεις για τη σταθερότητα των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η Αυστραλία αντιμετωπίζει πλέον τις επιπτώσεις της υψηλής συμμετοχής της ηλιακής παραγωγής.
Την ίδια ώρα, μια ακόμη μορφή αποκεντρωμένης ηλιακής ενέργειας κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη: τα συστήματα plug-and-play, γνωστά και ως balcony solar ή plug-in solar. Πρόκειται για μικρές φωτοβολταϊκές μονάδες που μπορούν να τοποθετηθούν σε μπαλκόνια ή άλλους χώρους και να συνδεθούν μέσω μικρομετατροπέα απευθείας σε μια συμβατική οικιακή πρίζα.
www.worldenergynews.gr
