Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, χαρακτήρισε την απομάκρυνση από την πυρηνική ενέργεια «στρατηγικό λάθος», καθώς οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ και η μεγάλη εξάρτηση από εισαγωγές αναγκάζουν την ΕΕ να επανεξετάσει τη στάση της
Η Γερμανία — ιστορικά ο πιο έντονος αντίπαλος της πυρηνικής ενέργειας στην ΕΕ — συμφώνησε να άρει την αντίθεσή της στη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, σε μια εξέλιξη που αξιωματούχος χαρακτήρισε «ριζική αλλαγή πολιτικής».
Η πυρηνική ενέργεια βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο έντονων συζητήσεων μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών, καθώς μια νέα ενεργειακή κρίση πλήττει τον κόσμο και αφήνει την Ευρωπαϊκή Ένωση — που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές — να αναζητά εναλλακτικές πηγές ενέργειας.
Η Ένωση εξακολουθεί να εισάγει πάνω από το μισό των ενεργειακών της αναγκών, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε παγκόσμιες αναταράξεις, όπως οι πρωτοφανείς διακοπές στην προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν.
Για να διατηρηθεί η ενεργειακή επάρκεια και να αποφευχθεί η ενεργειακή φτώχεια, η Ευρώπη ενδέχεται να μην έχει άλλη επιλογή από το να στραφεί ξανά στην πυρηνική ενέργεια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή — το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ — παρουσίασε μια σειρά νέων πρωτοβουλιών για την πυρηνική ενέργεια στο πλαίσιο της στρατηγικής της για την αντιμετώπιση της κρίσης, σηματοδοτώντας μια στροφή από την προηγούμενη πολιτική απομάκρυνσης από τα πυρηνικά.
Η Ursula von der Leyen υποστήριξε αυτή τη μεταστροφή, δηλώνοντας στη Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι (10 Μαρτίου): «Πιστεύω ότι ήταν στρατηγικό λάθος για την Ευρώπη να εγκαταλείψει μια αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή πηγή ενέργειας χαμηλών εκπομπών».
Η πυρηνική ενέργεια αποτελούσε διαχρονικά σημείο έντονων διαφωνιών στην Ευρώπη. Οι περισσότερες χώρες απομακρύνθηκαν από αυτήν, με τη Γερμανία να ηγείται της αντιπυρηνικής γραμμής. Αντίθετα, η Γαλλία παραμένει ένθερμος υποστηρικτής και παράγει περίπου το 65% της ηλεκτρικής της ενέργειας από πυρηνικούς σταθμούς.
Ωστόσο, ακόμη και οι πιο έντονοι αντίπαλοι αρχίζουν να αναθεωρούν, καθώς η πυρηνική ενέργεια θεωρείται πλέον λύση τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για τους κλιματικούς στόχους.
Η στροφή αυτή είχε ξεκινήσει πριν από τη σημερινή κρίση.
Πέρυσι, η Ιταλία και η Δανία έκαναν βήματα για να ανατρέψουν μακροχρόνιες απαγορεύσεις, ενώ η Ισπανία έδειξε διάθεση επανεξέτασης της σταδιακής κατάργησης των πυρηνικών της σταθμών. Ακόμη και η Γερμανία συμφώνησε να άρει την αντίθεσή της σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε συνεργασία με τη Γαλλία.
Η νέα στρατηγική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs), μια ανερχόμενη τεχνολογία που υπόσχεται μεγαλύτερη ασφάλεια, χαμηλότερο κόστος και ευκολότερη ανάπτυξη.
Τι περιλαμβάνει το νέο πακέτο;
Στο πλαίσιο αυτό, εγκρίθηκε επένδυση €330 εκατ. μέσω του προγράμματος Euratom 2026–2027, με ισχυρή στήριξη στους SMRs. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να θέσει τους SMRs σε λειτουργία στις αρχές της δεκαετίας του 2030 και να αυξήσει την ισχύ μεταξύ 17 και 53 GW έως το 2050.
Παράλληλα, δεσμεύεται να μειώσει τη γραφειοκρατία και να επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης, ενώ ήδη 11 κράτη-μέλη έχουν υπογράψει κοινή δήλωση στήριξης.
Ταυτόχρονα, η Ευρώπη επενδύει όλο και περισσότερο στην πυρηνική σύντηξη. Από το συνολικό πακέτο, €222 εκατ. κατευθύνονται στην έρευνα σύντηξης, υπογραμμίζοντας τη φιλοδοξία της ΕΕ να δημιουργήσει τον πρώτο εμπορικό αντιδραστήρα σύντηξης.
Η Γερμανία συγκαταλέγεται στους πρωτοπόρους σε αυτόν τον τομέα και ενδέχεται να γίνει η πρώτη χώρα που θα πετύχει εμπορικά βιώσιμη εφαρμογή — μια τεχνολογία που, σε αντίθεση με τη σχάση, δεν παράγει ραδιενεργά απόβλητα.
www.worldenergynews.gr
