Κλίμα αβεβαιότητας επικρατεί στον κλάδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς η ενεργοποίηση του μηχανισμού που προορίζεται να καλύψει τις απώλειες από τις περικοπές παραγωγής συνεχίζει να μετατίθεται χρονικά. Παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Ενέργειας από τον περασμένο Νοέμβριο, το αναγκαίο κανονιστικό πλαίσιο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, γεγονός που κρατά «παγωμένη» την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης.
Κεντρικό «αγκάθι» αποτελεί η οριστικοποίηση του τρόπου με τον οποίο θα υπολογίζεται η θεωρητική παραγωγή κάθε σταθμού, στην οποία θα βασίζεται το ύψος της οικονομικής αποζημίωσης. Η διαδικασία αυτή αποδεικνύεται ιδιαιτέρως απαιτητική, κυρίως για τα αιολικά έργα, όπου η εκτίμηση της παραγωγής εξαρτάται από μεταβλητούς και δύσκολα προβλέψιμους παράγοντες. Στόχος των αρμόδιων αρχών είναι να καταλήξουν σε μια ξεκάθαρη και αντικειμενική μεθοδολογία, ώστε να αποφευχθούν ενστάσεις και νομικές εμπλοκές κατά την εφαρμογή του μέτρου.
Αναδρομική εφαρμογή
Παράλληλα, υπό διαμόρφωση βρίσκεται και το χρηματοδοτικό σκέλος του μηχανισμού. Ένα σενάριο προβλέπει ότι οι εισπράξεις από τις χρεώσεις μη συμμόρφωσης να κατευθύνονται εξ ολοκλήρου στον ειδικό λογαριασμό αποζημιώσεων, καθώς εκτιμάται ότι άλλες πηγές εσόδων δεν επαρκούν για τη μακροχρόνια στήριξή του. Υπό εξέταση είναι ακόμη και το ζήτημα της χρονικής ισχύος του μέτρου. Το Υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο να δοθεί αναδρομική εφαρμογή όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έναρξη των περικοπών, με στόχο να περιοριστούν οι απώλειες των παραγωγών.
Την ίδια στιγμή, αναζητείται η λεπτή ισορροπία ώστε η αναδρομικότητα να μη δημιουργήσει πεδίο για δικαστικές αμφισβητήσεις. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο πάντως επιτρέπει την ενεργοποίηση του μηχανισμού από την αρχή του 2025.
Την κατάσταση επιβαρύνει η συνεχώς αυξανόμενη διείσδυση της πράσινης ενέργειας στο σύστημα, η οποία οδηγεί σε συχνότερες απορρίψεις παραγωγής για λόγους ευστάθειας του δικτύου. Οι αυξανόμενες περικοπές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ έχουν πλέον άμεσες και ουσιαστικές οικονομικές επιπτώσεις στους παραγωγούς. Η διεύρυνση του χάσματος μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, ιδίως σε ώρες υψηλής ηλιοφάνειας, οδηγεί σε μηδενικές ή αρνητικές τιμές και σημαντική απώλεια εσόδων, που εκτιμάται έως και 17% για ορισμένα έργα.
Πετάξαμε 1,86 TWh το 11μηνο του 2025
Αυτό υπονομεύει τη βιωσιμότητα των επενδυτικών σχεδίων, αυξάνει τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο και ωθεί μικρούς και μεσαίους παραγωγούς σε αποεπένδυση. Παράλληλα, η έλλειψη αποθήκευσης καθιστά τις περικοπές δομικό πρόβλημα που πλέον ενσωματώνεται στα business plan.
Τα διαθέσιμα στοιχεία καταγράφουν υψηλά επίπεδα περικοπών. Κατά το πρώτο 11μηνο του 2025, η απορριφθείσα ενέργεια από ΑΠΕ υπολογίζεται σε 1,86 TWh , δηλαδή περίπου το 8% της συνολικής παραγωγής από ΑΠΕ. και υπερβαίνει κατά πολύ τα αντίστοιχα μεγέθη της προηγούμενης χρονιάς. Ενδεικτικό της έκτασης του φαινομένου είναι ότι η χαμένη πράσινη ενέργεια πλησίασε την παραγωγή λιγνιτικών μονάδων στο ίδιο διάστημα. Η ανοδική πορεία των περικοπών ήταν σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, με τις απορρίψεις να αυξάνονται μήνα με τον μήνα και να συνεχίζονται και τους επόμενους μήνες.
www.worldenergynews.gr
