Τη μετωπική σύγκρουση ανάμεσα στην ενεργειακή πολιτική του κράτους και τις τοπικές κοινωνίες –με αιχμή αυτή τη φορά την Εκκλησία– αναδεικνύει η υπόθεση της σχεδιαζόμενης εγκατάστασης μεγάλου αιολικού πάρκου στην περιοχή Ακραιφνίου–Κοκκίνου στη Βοιωτία. Οι έντονες αντιδράσεις της Ιεράς Μητροπόλεως Θηβών, Λεβαδείας και Αυλίδος και της Ιεράς Μονής Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας) έφτασαν μέχρι τη Βουλή, μέσω αναφοράς του βουλευτή Βοιωτίας του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, κ. Γιώργου Μουλκιώτη, φέρνοντας στο προσκήνιο για ακόμη μία φορά το ακανθώδες ζήτημα της χωροθέτησης έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
Ιερά Μητρόπολη Θηβών
Σύμφωνα με τα έγγραφα που κατατέθηκαν, η Ιερά Μητρόπολη εκφράζει την πλήρη στήριξή της στην αδελφότητα της Μονής Πελαγίας, υπογραμμίζοντας τη μεγάλη πνευματική, ιστορική και πολιτιστική σημασία του μοναστηριού για τη Βοιωτία. Πρόκειται για ένα μοναστικό συγκρότημα που, όπως σημειώνεται, αναγεννήθηκε μετά από χρόνια εγκατάλειψης και σήμερα φιλοξενεί ζωντανή αδελφότητα με πλούσια πνευματική και εκδοτική δραστηριότητα. Η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε μικρή απόσταση από τη Μονή θεωρείται από την Εκκλησία απειλή όχι μόνο για το φυσικό τοπίο, αλλά και για τις συνθήκες άσκησης της μοναστικής ζωής.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε έργο ΑΠΕ που ήδη λειτουργεί στην περιοχή με 22 ανεμογεννήτριες και στις επιβαρύνσεις που επέφερε στο υδροδοτικό σύστημα της Μονής, καθώς και στον κίνδυνο περαιτέρω υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Άλλωστε είναι γεγονός ότι στη Στερεά Ελλάδα συγκεντρώνεται η μέγιστη ισχύς – βάσει των στοιχείων της ΡΑΑΕΥ που αφορούν τις αδειοδοτήσεις – συγκριτικά με κάθε άλλη περιοχή της χώρας και φτάνει στα 9,19 GW αιολικής ενέργειας. Αντιστοίχως στα φωτοβολταϊκά έρχεται τρίτη με 9,81 GW, μετά τη Θεσσαλία (18,26 GW) και τη Δυτική Μακεδονία (12,66 GW).
Η επιχειρηματολογία της Εκκλησίας κινείται σε δύο άξονες: αφενός στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και αφετέρου στη θεολογική αντίληψη περί σεβασμού της δημιουργίας, με σαφή αιχμή ότι το φυσικό περιβάλλον δεν ανήκει μόνο στη σημερινή γενιά, αλλά και στις επόμενες.
Από την πλευρά της Πολιτείας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) ξεκαθαρίζει ότι το έργο βρίσκεται εντός της προβλεπόμενης διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ότι οι επιπτώσεις του αξιολογούνται από την αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας. Στην απάντησή του προς τη Βουλή, το υπουργείο επισημαίνει ότι η προώθηση των ΑΠΕ αποτελεί βασικό πυλώνα του εθνικού ενεργειακού σχεδιασμού, στο πλαίσιο ενός θεσμικού πλαισίου που –όπως τονίζεται– επικαιροποιείται διαρκώς.
Μάλιστα, γίνεται αναφορά στην επικείμενη αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, η οποία έχει πάρει νέα παράταση έως το καλοκαίρι, που φιλοδοξεί να εξισορροπήσει τον ενεργειακό μετασχηματισμό με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Η υπόθεση της Μονής Πελαγίας, ωστόσο, δεν είναι μοναδική. Αντίστοιχες συγκρούσεις της μοναστικής κοινότητας για ενεργειακές επενδύσεις έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν, με πιο χαρακτηριστική την περίπτωση του μοναστηριού στην Πελοπόννησο (Ιερά Μονή Αγίων Θεοδώρων Αροανίας Καλαβρύτων), όπου οι αντιδράσεις της αδελφότητας είχαν μπλοκάρει για χρόνια την όδευση καλωδίου του ΑΔΜΗΕ, του λεγόμενου «Δυτικού Διαδρόμου». Και τότε, το επιχείρημα της προστασίας της μοναστικής ζωής και του ιερού χαρακτήρα του τοπίου συγκρούστηκε με ένα έργο εθνικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, οδηγώντας σε μακροχρόνιες καθυστερήσεις και επανασχεδιασμούς.
Το κοινό νήμα που συνδέει τις δύο περιπτώσεις είναι η δυσκολία συνύπαρξης μεγάλων ενεργειακών υποδομών με περιοχές ιδιαίτερης πολιτιστικής ή θρησκευτικής αξίας. Παρά τις θεσμικές προβλέψεις και τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι τοπικές κοινωνίες –και ειδικά οι εκκλησιαστικοί φορείς– συχνά αισθάνονται ότι καλούνται να επωμιστούν δυσανάλογο βάρος στο όνομα της «πράσινης μετάβασης».
Καθώς η Ελλάδα επιταχύνει την πορεία της προς τις ΑΠΕ, τέτοιου είδους συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ και οι διαδικασίες διαβούλευσής του θα καταφέρουν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στην ενεργειακή ανάγκη και την κοινωνική αποδοχή ή αν υποθέσεις όπως αυτή της Μονής Πελαγίας θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν τα όρια της συναίνεσης.
www.worldenergynews.gr
