Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πλήξει επανειλημμένα τον πυρηνικό σταθμό, αυξάνοντας τους κινδύνους ραδιενεργού μόλυνσης πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν
Ο μοναδικός εν λειτουργία πυρηνικός σταθμός του Ιράν, ο σταθμός στο Bushehr, έχει δεχθεί επανειλημμένες επιθέσεις στον συνεχιζόμενο πόλεμο Ισραήλ–ΗΠΑ κατά του Ιράν, εντείνοντας τους φόβους για ένα πιθανό πυρηνικό ατύχημα που θα μπορούσε να αποδειχθεί «καταστροφικό» για όλες τις χώρες του Κόλπου.
Η πιο πρόσφατη επίθεση σημειώθηκε το Σάββατο, όταν πύραυλοι έπληξαν περιοχή κοντά στο εργοστάσιο, σκοτώνοντας έναν φύλακα και προκαλώντας ζημιές σε βοηθητικό κτίριο, σύμφωνα με τον κρατικό Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας του Ιράν, ο οποίος καταδίκασε το πλήγμα.
Σε ανακοίνωσή του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, υποστήριξε ότι η εγκατάσταση έχει πλέον «βομβαρδιστεί» τέσσερις φορές από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, κατηγορώντας τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για έλλειψη ανησυχίας ως προς την πυρηνική ασφάλεια.
Τη Δευτέρα, ο Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας του Ιράν ζήτησε από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) να καταδικάσει ρητά τις επιθέσεις
Ο επικεφαλής του οργανισμού, Mohammad Eslami, χαρακτήρισε τα πλήγματα «σαφή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και έγκλημα πολέμου» σε επιστολή προς τον γενικό διευθυντή του IAEA, Rafael Grossi.
Ειδικοί και περιφερειακές αρχές προειδοποιούν εδώ και καιρό για τις τεράστιες καταστροφικές συνέπειες που θα είχε ένας βομβαρδισμός του Bushehr, όχι μόνο για το Ιράν αλλά και για γειτονικές χώρες.
Τι είναι ο σταθμός Bushehr;
Ο σταθμός, που κατασκευάστηκε από τη Ρωσία, βρίσκεται στην παράκτια πόλη Bushehr με πληθυσμό περίπου 250.000 κατοίκων.
Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1975 από γερμανικές εταιρείες και ολοκληρώθηκαν το 2011 από το ρωσικό υπουργείο ατομικής ενέργειας. Σήμερα, εκατοντάδες Ρώσοι εργαζόμενοι βρίσκονται εκεί, με κάποιους να έχουν απομακρυνθεί μετά τις πρόσφατες επιθέσεις.
Πρόκειται για τον πρώτο πυρηνικό σταθμό στη Μέση Ανατολή, με έναν ενεργό αντιδραστήρα που παράγει περίπου 1.000 MW ηλεκτρικής ενέργειας. Δύο ακόμη μονάδες αναμένεται να λειτουργήσουν έως το 2029.
Τι θα συμβεί αν πληγεί;
Ιρανοί αξιωματούχοι λένε ότι το Bushehr έχει πλέον δεχθεί τέσσερις επιθέσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν.
Αυτό είναι ξεχωριστό από το αρχικό πλήγμα στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τις πρώτες επιθέσεις, προκαλώντας την έναρξη του πολέμου. Πλήγματα έπληξαν την πόλη Bushehr, λίγες εκατοντάδες μέτρα από το εργοστάσιο.
Ένα πλήγμα σε πυρηνικό αντιδραστήρα ή σε δεξαμενές αποθήκευσης χρησιμοποιημένου καυσίμου θα προκαλούσε την απελευθέρωση ραδιενεργών σωματιδίων, συγκεκριμένα του επικίνδυνου ισοτόπου καίσιο-137, στην ατμόσφαιρα.
Αυτά μπορούν να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις μέσω αέρα και νερού, μολύνοντας τρόφιμα, έδαφος και πόσιμο νερό για δεκαετίες. Η άμεση έκθεση μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα και να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου.
Τι έχει πει ο πυρηνικός οργανισμός του ΟΗΕ για επιθέσεις στο Bushehr;
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ο πυρηνικός «επιτηρητής» του ΟΗΕ, προειδοποιεί εδώ και μήνες να μην στοχοποιείται ο σταθμός.
Κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου Ισραήλ–Ιράν πέρυσι, ο γενικός διευθυντής του IAEA, Rafael Grossi, δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ότι ένα ισραηλινό πλήγμα στο Bushehr θα μπορούσε να προκαλέσει περιφερειακή καταστροφή.
Άμεσο πλήγμα στο εργοστάσιο, το οποίο περιέχει τόνους πυρηνικού υλικού, θα μπορούσε να οδηγήσει σε «πολύ υψηλή απελευθέρωση ραδιενέργειας», με «σοβαρές συνέπειες» πέρα από τα σύνορα του Ιράν, προειδοποίησε, καλώντας σε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση».
Ένα πλήγμα στις γραμμές που τροφοδοτούν με ηλεκτρική ενέργεια το εργοστάσιο – οι οποίες διατηρούν το σύστημα ψύξης σε λειτουργία – θα μπορούσε να προκαλέσει τήξη του πυρήνα του αντιδραστήρα και διαρροή ραδιενέργειας, είπε. Θα απαιτούνταν εντολές εκκένωσης σε ακτίνα εκατοντάδων χιλιομέτρων, που θα επεκτείνονταν και σε χώρες εκτός Ιράν.
Οι αρχές θα έπρεπε επίσης να χορηγήσουν ιώδιο σε όσους βρίσκονται στην περιοχή και πιθανώς να περιορίσουν την κατανάλωση τροφίμων λόγω πιθανής ραδιενεργού μόλυνσης. Περιοχές πέρα από τις άμεσες ζώνες κινδύνου θα έπρεπε επίσης να παρακολουθούνται για εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Ο Grossi, μετά την τελευταία επίθεση το Σάββατο, επανέλαβε τις εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση.
Κίνδυνοι για το νερό στον Κόλπο
Υπάρχουν επίσης φόβοι ότι ζημιές στο Bushehr θα μπορούσαν να μολύνουν τα νερά ολόκληρης της περιοχής του Κόλπου. Η ραδιενεργός μόλυνση θα επηρεάσει τη θαλάσσια ζωή και, λόγω του μικρού βάθους του Κόλπου, οι αρνητικές επιπτώσεις μπορεί να διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Θα επηρεαστούν επίσης τα αποθέματα πόσιμου νερού. Οι περισσότερες χώρες του Κόλπου δεν διαθέτουν υπόγεια ύδατα και βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αφαλάτωση θαλασσινού νερού. Ωστόσο, οι μονάδες αφαλάτωσης δεν είναι σχεδιασμένες να φιλτράρουν ραδιενεργά υλικά και πολλές δεν διαθέτουν τις απαραίτητες τεχνολογίες.
Ο Alan Eyre από το Middle East Institute δήλωσε ότι έρευνες δείχνουν πως η συγκέντρωση ραδιενέργειας στο Bushehr μπορεί να μην φτάσει τα επίπεδα καταστροφής τύπου Chernobyl, αναφερόμενος στο ατύχημα του 1986 στην τότε Σοβιετική Ουκρανία.
Ωστόσο, «πιο σοβαρή είναι η απειλή ραδιενέργειας στο νερό, γιατί όταν υπάρχει σημαντική ποσότητα ραδιενέργειας στο νερό, αυτό καθιστά αδύνατη την αφαλάτωση», εξήγησε.
Πέρυσι, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, δήλωσε ότι ένα πλήγμα στο εργοστάσιο θα επηρέαζε «όλους μας». Το Κατάρ, που βρίσκεται περίπου 190 χλμ. νότια του Ιράν, προσομοίωσε τις επιπτώσεις και διαπίστωσε ότι η θάλασσα θα μολυνόταν πλήρως και η χώρα θα «έμενε χωρίς νερό σε τρεις ημέρες».
«Χωρίς νερό, χωρίς ψάρια, τίποτα… χωρίς ζωή», πρόσθεσε.
Νομικό πλαίσιο
Υπάρχουν διεθνή νομικά πλαίσια που προστατεύουν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια συγκρούσεων. Επιθέσεις σε τέτοιες εγκαταστάσεις, γνωρίζοντας ότι μπορεί να προκαλέσουν εκτεταμένες απώλειες ζωών και περιβαλλοντικές καταστροφές, θεωρούνται εγκλήματα πολέμου.
Το άρθρο 56 του Πρωτοκόλλου Ι των Συμβάσεων της Γενεύης απαγορεύει τη στοχοποίηση εγκαταστάσεων που περιέχουν επικίνδυνες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών.
Σύγκριση με Ουκρανία και Zaporizhzhia
«Θυμάστε την αγανάκτηση της Δύσης για τις εχθροπραξίες κοντά στον Πυρηνικό Σταθμό της Zaporizhzhia στην Ουκρανία;» ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ο Aragchi.
Υπενθυμίζεται ότι τότε, σύσσωμοι ΟΗΕ, ΗΠΑ, ΕΕ και δεκάδες άλλες χώρες εξέδωσαν άμεσα δηλώσεις καταδικάζοντας την ενέργεια. Το ΝΑΤΟ προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε ραδιενεργός κατακρήμνιση που θα έφτανε σε κράτος-μέλος θα ενεργοποιούσε τον μηχανισμό συλλογικής άμυνας.
Οι δηλώσεις του Aragchi τονίζουν την υποκρισία της Δύσης ως προς την καταδίκη μιας τόσο επικίνδυνης και ανήθικης επίθεσης κατά του Ιράν.
«Η ραδιενεργός κατακρήμνιση θα τερματίσει τη ζωή στις πρωτεύουσες του Κόλπου, όχι στην Τεχεράνη», πρόσθεσε.
Συνολικά, μια επίθεση στο Bushehr θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο Ιράν αλλά σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου, επηρεάζοντας υγεία, περιβάλλον και βασικές υποδομές για δεκαετίες.
www.worldenergynews.gr
