Προωθείται η σύσταση δυο επιτροπών για την πυρηνική ενέργεια με την μία να λειτουργεί σε ανώτατο επίπεδο, πιθανότητα υπό τον πρωθυπουργό και με τη συμμετοχή άλλων υπουργών ενώ η δεύτερη θα έχει τεχνοκρατικό χαρακτήρα και κατά πάσα πιθανότητα θα τελεί υπό την προεδρία του υφυπουργού Ενέργειας Νίκου Τσάκου
Ο συνδυασμός ΑΠΕ και πυρηνικής ενέργειας προωθείται από τις Βρυξέλλες ως λύση για την μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα μηδενικών εκπομπών άνθρακα και ταυτόχρονα για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα που υπόκεινται σε παγκόσμιες διαταραχές όπως αυτή που βίωσε η Ευρώπη το 2022 λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και αυτής που βιώνει σήμερα λόγω του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Μάλιστα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι ο συνδυασμός ΑΠΕ και πυρηνικής ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε ηλεκτροπαραγωγή με ποσοστό άνω του 90% από πηγές μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών άνθρακα έως το 2040. Ενδεικτική είναι ανακοίνωση της Κομισιόν σύμφωνα με την οποία εν όψει της κατάργησης των ορυκτών καυσίμων η Ευρώπη δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών, όπως η πυρηνική ενέργεια, για την τροφοδοσία της οικονομίας της.
Τη θέση αυτή της Ευρώπης ενστερνίζεται πλήρως ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης που έχει ανοίξει ήδη τη συζήτηση της εισαγωγής της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό σύστημα της χώρας μας. Ήδη από το Μάρτιο και τη Σύνοδο Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι ο κ. Μητσοτάκης είχε προαναγγείλει τη στροφή της Ελλάδας στην πυρηνική ενέργεια και είχε μιλήσει για τη σύσταση επιτροπών που θα εξετάσουν το θέμα. Αλλά και την περασμένη εβδομάδα στο συνέδριο των Financial Times στην Αθήνα, ο πρωθυπουργός είπε ότι ο διάλογος έχει ξεκινήσει, τονίζοντας ότι η πυρηνική ενέργεια είναι η μόνη μακροπρόθεσμη εναλλακτική προς το αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή πανευρωπαϊκά.
Στο πλαίσιο αυτό εκτιμάται ότι πολύ σύντομα θα προχωρήσει η σύσταση δυο επιτροπών για την πυρηνική ενέργεια. Η μία θα λειτουργεί σε ανώτατο επίπεδο, πιθανότητα υπό τον ίδιο τον πρωθυπουργό και με τη συμμετοχή άλλων υπουργών για τη διαμόρφωση της στρατηγικής για την πυρηνική ενέργεια. Η δεύτερη επιτροπή θα έχει τεχνοκρατικό χαρακτήρα και εκτός από το επιστημονικό δυναμικό και τους γενικούς γραμματείς των συναρμόδιων υπουργείων θα είναι ανοικτή σε ιδιώτες που θέλουν να συμμετάσχουν, ενώ κατά πάσα πιθανότητα θα τελεί υπό την προεδρία του υφυπουργού Ενέργειας Νίκου Τσάκου.
Στο επίκεντρο της όλης συζήτησης είναι οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMR) και η δυνατότητα ένταξης τους στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα. Βέβαια ακόμα οι SMR βρίσκονται σε πιλοτικό επίπεδο, όπου λειτουργούν, όμως τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη δείχνουν να πιστεύουν στην προοπτική τους.
Πρόσκληση για συνεργασία
Την ίδια ώρα η Κομισιόν εμφανίζεται αποφασισμένη να συνδυάσει τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με την πυρηνική παραγωγή ηλεκτρισμού, την μόνη πηγή σταθερού ηλεκτρικού φορτίου που δεν εξαρτάται από τα ορυκτά καύσιμα και δε εκπέμπει CO2. Σύμφωνα με χθεσινή της ανακοίνωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε στενή συνεργασία με τις χώρες-μέλη για τις υψηλότερες προδιαγραφές ασφαλείας, την προστασία από την ακτινοβολία και την ασφάλεια.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πυρηνική ενέργεια κάλυψε το 23,3% της ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2024, ενώ η παραγωγή από πυρηνικούς σταθμούς αυξήθηκε κατά 4,8% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Δώδεκα κράτη-μέλη διαθέτουν σήμερα πυρηνικούς αντιδραστήρες σε λειτουργία, με τη Γαλλία και τη Σλοβακία να εξαρτώνται περισσότερο από την πυρηνική ενέργεια για την κάλυψη των αναγκών τους.
Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής επιχειρηματολογίας βρίσκεται η ανάγκη για γρήγορη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, αλλά και η διασφάλιση σταθερής ηλεκτροδότησης. Η πυρηνική ενέργεια προβάλλεται από την Κομισιόν ως μία από τις πηγές με τις χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, καθώς κατά τη λειτουργία των μονάδων δεν παράγονται ουσιαστικά αέρια του θερμοκηπίου, ενώ σε ερευνητικό επίπεδο, πέρα από τα SMR, εξετάζεται και η θερμοπυρηνική σύντηξη (πρόγραμμα ITER), το οποίο όμως απέχει πολύ από το να γίνει πραγματικότητα.
Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση στην Ευρώπη συνοδεύεται από επιφυλάξεις γύρω από την ασφάλεια και τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων, ιδιαίτερα μετά τα ατυχήματα του Τσερνόμπιλ το 1986 και της Φουκουσίμα το 2011. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι μετά τη Φουκουσίμα θεσπίστηκαν αυστηρότερα τεστ αντοχής για όλους τους ευρωπαϊκούς αντιδραστήρες, ενώ το κανονιστικό πλαίσιο της Euratom ενισχύθηκε σημαντικά.
www.worldenergynews.gr
