Oι συστάσεις επικεντρώνονται στην αύξηση της διαζωνικής δυναμικότητας και της ευελιξίας του συστήματος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, προκειμένου να μετριαστούν οι απότομες αυξήσεις τιμών αλλά και να περιοριστεί η απόκλιση με τις άλλες χώρες της ΕΕ
Οι περιορισμένες διασυνδέσεις αλλά κυρίως η έλλειψη ευέλικτης παραγωγής που θα μπορούσε να αντικαταστήσει γρήγορα την ηλιακή παραγωγή κατά τις βραδινές ώρες, είναι σύμφωνα με έκθεση του ACER οι
κυριότερες αιτίες της κρίσης τιμών ηλεκτρικής ενέργειας που σημειώθηκε το καλοκαίρι του 2024 στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η έκθεση που εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Κομισιόν προτείνει μέτρα κυρίως σε ότι αφορά το δίκτυο και τις διασυνδέσεις, με στόχο να καλυφθεί το χάσμα τιμών μεταξύ των αγορών της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης.
Οι συστάσεις του Ευρωπαίου Ρυθμιστή (ACER), στην «Έκθεση Παρακολούθησης 2026 προς την Ομάδα Εργασίας για την Ενεργειακή Ένωση» επικεντρώνονται στην αύξηση της διαζωνικής δυναμικότητας και της ευελιξίας του συστήματος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, προκειμένου να μετριαστούν οι απότομες αυξήσεις τιμών αλλά και να περιοριστεί η απόκλιση με τις άλλες χώρες της ΕΕ.
Ενδεικτικά η έκθεση αναφέρει ότι η μέση τιμή αιχμής στη ΝΑ Ευρώπη το καλοκαίρι του 2024 διαμορφώθηκε στα 350 ευρώ/MWh και ότι περισσότερες από τις 147 απότομες αυξήσεις τιμών της περιόδου εκείνης θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, εάν ήταν διαθέσιμο το 70% της δυναμικότητας των διασυνδέσεων. Επίσης θεωρεί ότι το πιθανό όφελος στη διαθέσιμη δυναμικότητα από τη χρήση δυναμικής αξιολόγησης των γραμμών στον υπολογισμό δυναμικότητας θα μπορούσε να ήταν μεγαλύτερο του 50%.
Σύμφωνα με την έκθεση παρά το γεγονός ότι οι τιμές το 2025 δεν έφτασαν στα ίδια επίπεδα με εκείνα του καλοκαιριού του 2024, η διαφορά τιμών μεταξύ Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης παρέμεινε σε όλη τη διάρκεια του 2025 και στις αρχές του 2026. Αυτό υποδηλώνει ότι οι αυξήσεις τιμών του 2024 δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ένδειξη βαθύτερων διαρθρωτικών προκλήσεων στην περιοχή.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση του ACER αποδοτικότερη χρήση της διαθέσιμης δυναμικότητας του δικτύου μεταξύ Ν.Α. Ευρώπης και υπόλοιπης ΕΕ θα μπορούσε να είχε συμβάλει στη μείωση της πίεσης στο περιφερειακό σύστημα το 2024.
Ενίσχυση ευελιξίας
Η έκθεση επισημαίνει ακόμη σε χαμηλότερες τιμές θα μπορούσε να οδηγήσει και η ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος, δεδομένου του σημερινού ενεργειακού μείγματος και της δομής της αγοράς. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά «η μεγαλύτερη συμμετοχή της απόκρισης ζήτησης, της αποθήκευσης ενέργειας και άλλων ευέλικτων μονάδων παραγωγής μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, επιτρέποντας στο σύστημα να ανταποκρίνεται σε απότομες μεταβολές της ζήτησης και της προσφοράς».
Η αύξηση των διασυνδέσεων από μόνη της δεν αρκεί — η μεγαλύτερη ευελιξία του συστήματος είναι επίσης καθοριστικής σημασίας, επισημαίνει ο ACER και προτείνει άμεσες και μακροπρόθεσμες δράσεις στα κράτη-μέλη, τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και άλλους φορείς της αγοράς, όπως :
• Ταχύτερη ανάπτυξη τεχνολογιών ενίσχυσης του δικτύου (όπως δυναμική αξιολόγηση γραμμών και προηγμένοι αγωγοί μεταφοράς).
• Βελτιωμένο περιφερειακό συντονισμό, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού διακοπών λειτουργίας και των διορθωτικών ενεργειών στον υπολογισμό δυναμικότητας.
• Συνέχιση της εφαρμογής των κανόνων ολοκλήρωσης της αγοράς της ΕΕ.
• Επιτάχυνση των επενδυτικών έργων δικτύου για την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
• Μέτρα για την ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος μέσω άρσης των εμποδίων συμμετοχής μικρών παικτών της αγοράς και στήριξης επενδύσεων σε ευέλικτες λύσεις.
Τα προτεινόμενα μέτρα
Αναλυτικότερα τα μέτρα που προτείνει η έκθεση του ACER έχουν ως εξής:
• Διαθεσιμότητα του 70% του δικτύου μεταφοράς για διασυνοριακό εμπόριο, όπως ορίζουν και οι κανονισμοί της ΕΕ.
• Αναβάθμιση των στάνταρ γραμμών ηλεκτρικής ενέργειας στις περιοχές όπου παρουσιάζεται συμφόρηση, με τη χρήση προηγμένων αγωγών.
• Προτεραιοποίηση της δυναμικής αξιολόγησης γραμμών, προκειμένου να αντανακλάται το πραγματικό δυναμικό του δικτύου.
• Καλύτερο συντονισμό προκειμένου στο σχεδιασμό να λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις από τις προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης.
• Βελτίωση του συντονισμού στη μοντελοποίηση του δικτύου για τη μείωση της αβεβαιότητας όσον αφορά στον υπολογισμό του δυναμικού μεταφοράς.
• Άρση των εμποδίων στην αγορά, προκειμένου να απελευθερωθούν η απόκριση ζήτησης, η αποθήκευση και οι άλλες ευέλικτες λύσεις.
• Επιτάχυνση των επενδύσεων στο δίκτυο για την ενίσχυση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας και την άμβλυνση την φαινομένων συμφόρησης και κορεσμού.
• Επέκταση της σύζευξης αγορών και της flow based προσέγγισης, συμπεριλαμβανομένων των γειτονικών χωρών- μη μελών της ΕΕ για τη βελτίωση του διασυνοριακού εμπορίου
www.worldenergynews.gr
