Με σημαντικές ενδείξεις που προέκυψαν από την ολοκλήρωση των τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών στο Block 10, η κοινοπραξία Chevron–HELLENiQ Energy προχωρά στο επόμενο βήμα του ελληνικού ερευνητικού της προγράμματος, δρομολογώντας αντίστοιχες τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες στη νέα παραχώρηση Α2.
Η κίνηση αυτή επιταχύνει τον δρόμο προς παράλληλες ερευνητικές γεωτρήσεις στα δύο γειτονικά θαλάσσια οικόπεδα, με ορίζοντα το 2028, καθώς τα γεωλογικά δεδομένα δείχνουν ότι οι ίδιες υποσχόμενες δομές ενδέχεται να εκτείνονται και στις δύο περιοχές.
Το Α2 αποτελεί σήμερα τον βασικό στόχο της νέας στρατηγικής της κοινοπραξίας στην Ελλάδα. Η περιοχή βρίσκεται σε άμεση γεωλογική συνέχεια με το Block 10, το οποίο θεωρείται η πιο ώριμη παραχώρηση του χαρτοφυλακίου της HELLENiQ Energy, καθώς εκεί έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες και έχει διαμορφωθεί μια σαφώς πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το υπέδαφος.
Οι γεωλογικές δομές που έχουν εντοπιστεί στο Block 10 φαίνεται να επεκτείνονται προς την περιοχή του Α2. Για τον λόγο αυτό, μέσα στους επόμενους 15 μήνες η Chevron και η HELLENiQ Energy σχεδιάζουν να αποκτήσουν νέα τρισδιάστατα σεισμικά δεδομένα, ώστε να επιβεβαιώσουν τη συνέχεια των στόχων και να προετοιμάσουν το έδαφος για τις πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις.
Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε περισσότερα από δέκα χρόνια συλλογής και επεξεργασίας γεωφυσικών δεδομένων. Η HELLENiQ Energy έχει πραγματοποιήσει σεισμικές έρευνες στον Πατραϊκό Κόλπο, στο Block 2 του Ιονίου, στο Block 10 και στις περιοχές δυτικά και νότια της Κρήτης, αξιοποιώντας παράλληλα τα ευρείας κλίμακας σεισμικά δεδομένα που αποκτήθηκαν από την PGS το 2012. Η ανάλυση των στοιχείων αυτών οδήγησε στην εκτίμηση ότι υπάρχουν γεωλογικές δομές με αυξημένο ενδιαφέρον και πέραν των υφιστάμενων παραχωρήσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες αδειοδοτήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η είσοδος της Chevron στην ελληνική αγορά έρευνας υδρογονανθράκων. Οι συζητήσεις μεταξύ των δύο εταιρειών διήρκεσαν περίπου 3,5 χρόνια πριν η αμερικανική πετρελαϊκή αποφασίσει να επενδύσει στις ελληνικές παραχωρήσεις. Η συνεργασία οδήγησε στην από κοινού διεκδίκηση των περιοχών Α2, Νότια Πελοπόννησος, Νότια Κρήτη 1 και Νότια Κρήτη 2, με τη Chevron να αναλαμβάνει τον ρόλο του operator και ποσοστό 70%, ενώ η HELLENiQ Energy διατηρεί το 30%.
Το ενδιαφέρον για το Α2 εκδηλώθηκε στα τέλη του 2024 , και τον Ιανουάριο του 2025 το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποδέχθηκε την πρόταση της κοινοπραξίας, εκκινώντας τη διαγωνιστική διαδικασία. Οι συμβάσεις μίσθωσης για τις τέσσερις παραχωρήσεις υπεγράφησαν στις αρχές του 2026, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός νέου κύκλου ερευνών στην ελληνική επικράτεια.
Το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί είναι ιδιαίτερα φιλόδοξο. Υπό κανονικές συνθήκες απαιτούνται περίπου πέντε χρόνια από την απόκτηση μιας παραχώρησης μέχρι τη λήψη απόφασης για ερευνητική γεώτρηση. Ωστόσο, η ύπαρξη ώριμων σεισμικών δεδομένων στο Block 10 επιτρέπει στην κοινοπραξία να επιταχύνει τη διαδικασία και να εξετάζει πλέον ως ρεαλιστικό στόχο την πραγματοποίηση γεωτρήσεων το 2028.
Το στοίχημα του πετρελαϊκού συστήματος
Πίσω από την επιτάχυνση του ερευνητικού προγράμματος βρίσκεται η προσπάθεια επιβεβαίωσης της ύπαρξης λειτουργικού πετρελαϊκού συστήματος στις νέες παραχωρήσεις της χώρας. Παρά τις εκτεταμένες σεισμικές έρευνες των τελευταίων ετών, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει ελάχιστα γεωτρητικά δεδομένα για τις υπεράκτιες περιοχές της.
Το μοναδικό άμεσο στοιχείο που διαθέτει η χώρα προέρχεται από το κοίτασμα του Κατακόλου, το οποίο επιβεβαίωσε την ύπαρξη ενός λειτουργικού πετρελαϊκού συστήματος. Οι γεωτρήσεις απέδειξαν ότι συνυπάρχουν όλα τα απαραίτητα γεωλογικά στοιχεία για τη δημιουργία και παγίδευση υδρογονανθράκων: πετρώματα-πηγές που παράγουν πετρέλαιο, ταμιευτήρες στους οποίους αυτό μπορεί να συγκεντρωθεί και στεγανά καλύμματα που εμποδίζουν τη διαφυγή του.
Ωστόσο, η επιβεβαίωση αυτή αφορά αποκλειστικά το Κατάκολο και δεν μπορεί να επεκταθεί αυτόματα στις νέες περιοχές έρευνας. Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα καμία ερευνητική γεώτρηση νότια της Κρήτης ή στις υπόλοιπες νέες παραχωρήσεις που να επιβεβαιώνει την ύπαρξη αντίστοιχου πετρελαϊκού συστήματος. Για τον λόγο αυτό, οι εκτιμήσεις για τις περιοχές νότια της Κρήτης και στη νέα παραχώρηση Α2 βασίζονται σε γεωλογικές αναλογίες με τα πετρελαϊκά συστήματα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και στα αποτελέσματα των σεισμικών ερευνών.
Η τελευταία υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα ολοκληρώθηκε το 1982. Έκτοτε δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία νέα γεώτρηση σε ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα, γεγονός που καθιστά τις επόμενες κινήσεις της Chevron και της HELLENiQ Energy ιδιαίτερα κρίσιμες για το μέλλον των ερευνών υδρογονανθράκων στη χώρα.
Τι δίδαξε το Κατάκολο
Η περίπτωση του Κατακόλου αποτελεί μέχρι σήμερα το μοναδικό παράδειγμα επιβεβαιωμένου κοιτάσματος πετρελαίου στην ελληνική υπεράκτια ζώνη. Το κοίτασμα ανακαλύφθηκε από τη ΔΕΠ-ΕΚΥ τη δεκαετία του 1980, ύστερα από σειρά ερευνητικών γεωτρήσεων στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, οι οποίες επιβεβαίωσαν την παρουσία πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το 2014 η παραχώρηση πέρασε στην Energean, η οποία προχώρησε σε νέα γεωλογικά και γεωφυσικά προγράμματα, επανεπεξεργασία σεισμικών δεδομένων και επικαιροποίηση των αποθεμάτων. Το 2020 εγκρίθηκε η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την ανάπτυξη του κοιτάσματος, με σχέδιο εγκατάστασης υπεράκτιας πλατφόρμας παραγωγής και μεταφοράς του πετρελαίου στην ξηρά μέσω αγωγού.
Η ανάπτυξη του έργου, ωστόσο, δεν προχώρησε. Η πτώση των διεθνών τιμών πετρελαίου, οι νέες επενδυτικές προτεραιότητες της Energean και οι μεταβαλλόμενες συνθήκες στην αγορά ενέργειας οδήγησαν τελικά στην επιστροφή της παραχώρησης στο Ελληνικό Δημόσιο το 2023.
www.worldenergynews.gr
