Η δυναμική του κλάδου ενισχύθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εξελίξεων που ακολούθησαν τον πόλεμο στην Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του σχεδίου REPowerEU, έχει θέσει ως στόχο την παραγωγή 35 δισ. κυβικών μέτρων βιομεθανίου ετησίως έως το 2030. Για την Ελλάδα, το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει παραγωγή 1,7 TWh βιομεθανίου ετησίως μέχρι το τέλος της δεκαετίας
Την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων στο θεσμικό και τεχνικό πλαίσιο που διέπει την παραγωγή και έγχυση βιομεθανίου στα δίκτυα φυσικού αερίου αναδεικνύουν τα υπομνήματα του Ελληνικού Συνδέσμου Παραγωγών Βιοαερίου και της εταιρίας Αγρομεθάνιο Ελλάδος στο πλαίσιο της διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ επί της πρότασης του ΔΕΣΦΑ για το αναπτυξιακό του πρόγραμμα 2026-2035.
Οι φορείς του κλάδου προειδοποιούν ότι χωρίς προσαρμογές στους κανόνες σύνδεσης και στις τεχνικές προδιαγραφές, η χώρα κινδυνεύει να χάσει σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες και να καθυστερήσει την επίτευξη των ενεργειακών της στόχων.
Το βιομεθάνιο παράγεται από την αναβάθμιση του βιοαερίου, το οποίο σήμερα αξιοποιείται κυρίως για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας μέσω μονάδων συμπαραγωγής. Οι περισσότερες από αυτές τις μονάδες βρίσκονται σε περιοχές με σχετική εγγύτητα στα δίκτυα φυσικού αερίου και θα μπορούσαν, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, να μετατραπούν σε μονάδες παραγωγής βιομεθανίου, συμβάλλοντας στην απανθρακοποίηση της οικονομίας και στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η δυναμική του κλάδου ενισχύθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εξελίξεων που ακολούθησαν τον πόλεμο στην Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του σχεδίου REPowerEU, έχει θέσει ως στόχο την παραγωγή 35 δισ. κυβικών μέτρων βιομεθανίου ετησίως έως το 2030. Για την Ελλάδα, το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει παραγωγή 1,7 TWh βιομεθανίου ετησίως μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Σύμφωνα με τους φορείς του κλάδου, η επίτευξη του στόχου αυτού μπορεί να καλύψει περίπου το 13% της κατανάλωσης φυσικού αερίου στα δίκτυα διανομής που εξυπηρετούν οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές. Ωστόσο, η ανάπτυξη της αγοράς προσκρούει σε σημαντικούς περιορισμούς πρόσβασης στα δίκτυα.
Από περίπου 70 υφιστάμενες μονάδες βιοαερίου που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μονάδες παραγωγής βιομεθανίου, μόλις οι 25 διαθέτουν τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά που επιτρέπουν άμεση σύνδεση με δίκτυα διανομής. Για τις υπόλοιπες 45 μονάδες, η πρόσβαση στο δίκτυο μεταφοράς του ΔΕΣΦΑ θεωρείται μονόδρομος. Παρ’ όλα αυτά, οι εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι ούτε ο ισχύων Κώδικας Λειτουργίας του ΕΣΦΑ ούτε το υπό διαβούλευση Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2035 περιλαμβάνουν επαρκείς προβλέψεις για τη σύνδεση και ενσωμάτωση μονάδων βιομεθανίου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην απόφαση της ΡΑΑΕΥ, η οποία ζητεί από τον ΔΕΣΦΑ να εξετάσει τις απαραίτητες παρεμβάσεις για τη σύνδεση μονάδων βιομεθανίου και να υποβάλει σχετική εισήγηση προς την Αρχή. Οι φορείς του κλάδου υποστηρίζουν ότι η απόφαση αυτή πρέπει να αποτελέσει αφετηρία για την τροποποίηση του Κώδικα Λειτουργίας, τη δημιουργία πρότυπης σύμβασης σύνδεσης και την ενσωμάτωση νέων έργων στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ.
Tι προτείνει η αγορά
Στο τεχνικό σκέλος, οι φορείς της αγοράς προτείνουν την εξέταση διαφορετικών μοντέλων σύνδεσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η άμεση σύνδεση μονάδων που βρίσκονται σε απόσταση έως 20 χιλιομέτρων από το δίκτυο του ΔΕΣΦΑ, η ομαδοποίηση γειτονικών μονάδων που βρίσκονται σε αποστάσεις 20 έως 50 χιλιομέτρων ώστε να μοιράζονται κοινές υποδομές, καθώς και η εφαρμογή «εικονικών αγωγών» μέσω μεταφοράς συμπιεσμένου βιομεθανίου (Bio-CNG) με βυτιοφόρα και ειδικές εγκαταστάσεις συμπίεσης και αποσυμπίεσης. Παράλληλα, προτείνεται η στοχευμένη επέκταση του δικτύου σε περιοχές με υψηλό παραγωγικό δυναμικό, όπως η Ήπειρος, όπου μια πρόσθετη επέκταση περίπου 70 χιλιομέτρων θα μπορούσε να εξυπηρετήσει πολλαπλές μονάδες παραγωγής.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύονται αφορά τις προδιαγραφές ποιότητας του βιομεθανίου και ειδικότερα το ανώτατο όριο περιεκτικότητας σε οξυγόνο. Η πρόταση του ΔΕΣΦΑ προβλέπει όριο 0,2%, το οποίο χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αυστηρό και εκτός των συνήθων ευρωπαϊκών πρακτικών. Όπως επισημαίνεται, η συμμόρφωση με αυτό το όριο θα απαιτήσει την εγκατάσταση πρόσθετων μονάδων αποοξυγονοποίησης, αυξάνοντας σημαντικά τόσο το αρχικό επενδυτικό κόστος όσο και τις λειτουργικές δαπάνες των έργων.
Οι φορείς του κλάδου τονίζουν ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζονται όρια της τάξης του 0,5% έως 1%, χωρίς να τίθεται ζήτημα ασφάλειας ή αξιοπιστίας των δικτύων. Για τον λόγο αυτό προτείνουν τη θέσπιση βασικού ορίου 0,5% για το βιομεθάνιο που εγχέεται στον κορμό του ΕΣΦΑ, καθώς και τη δυνατότητα αποδοχής περιεκτικότητας έως 1% σε περιφερειακούς κλάδους, αυτόνομα συστήματα ή δίκτυα διανομής που δεν επηρεάζουν τις διεθνείς διασυνδέσεις του συστήματος.
