Το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα θα στήριζε την παροχή δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών ETS σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας μετά το 2030 σε περιπτώσεις κρίσεων, σύμφωνα με προσχέδιο διαπραγματευτικής θέσης που είδε το Montel
Το προσχέδιο του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (EPP), που ενδέχεται να αλλάξει μιλάει για «Δωρεάν δικαιώματα για παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να εξετάζονται σε περίπτωση εξαιρετικής αύξησης των τιμών ενέργειας» ως «ρήτρα ασφαλείας».
Οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας γενικά υποχρεούνται να αγοράζουν όλα τα δικαιώματα εκπομπών ETS που χρειάζονται για να καλύψουν τις εκπομπές τους από το 2013, αν και ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ επιτρέπεται να παρέχουν δωρεάν δικαιώματα στο πλαίσιο προγραμμάτων εκσυγχρονισμού.
Αντίθετα, οι βαριές βιομηχανικές εγκαταστάσεις έλαβαν δωρεάν δικαιώματα που κάλυπταν περίπου το 85% των εκπομπών τους μεταξύ 2021 και 2025.
Η εφαρμογή του συστήματος ETS στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας «θα πρέπει να είναι ευέλικτη ώστε να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει πιθανές κρίσεις», αναφέρει η θέση, η οποία συντάσσεται ενόψει των προτάσεων της Κομισιόν για τους κανόνες ETS μετά το 2030, που αναμένονται στις 15 Ιουλίου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να προτείνει αλλαγές στο ETS ώστε να ευθυγραμμιστεί με τον στόχο της ΕΕ για το 2040, για μείωση των εκπομπών κατά 90% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, από το τουλάχιστον 55% που απαιτείται για το 2030.
Στόχος είναι η επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών έως τα μέσα του αιώνα.
Χαλαρότερο ανώτατο όριο εκπομπών
Το προσχέδιο υποστηρίζει την επιβράδυνση του ρυθμού μείωσης του ανώτατου ορίου εκπομπών – του συνολικού όγκου εκπομπών που επιτρέπεται - κάθε χρόνο μετά το 2030. Σύμφωνα με τους τρέχοντες κανόνες, ο γραμμικός συντελεστής μείωσης (linear reduction factor - LRF) θα είναι 4,4% από το 2028 και μετά.
Η θέση του προσχεδίου θα άλλαζε αυτό σε 3,4% ή λιγότερο από το 2031 έως το 2035, «ακολουθούμενο από μια ακόμη πιο ήπια πορεία μετά το 2035».
Η Κομισιόν έχει ήδη δηλώσει ότι θα προτείνει την προσαρμογή του LRF ώστε να επιτρέπονται εκπομπές και μετά το 2040, αλλά δεν έχει δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Το προσχέδιο επίσης υποστηρίζει την ένταξη μόνιμων απορροφήσεων CO₂ στο σύστημα ETS και την επιβράδυνση της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων προς τη βιομηχανία, κάτι που έχει επίσης προτείνει η Κομισιόν.
Περιορισμοί στις συναλλαγές
Μεγάλο μέρος του προσχεδίου επικεντρώνεται στον περιορισμό της δυνατότητας χρηματοπιστωτικών συμμετεχόντων να αγοράζουν δικαιώματα ETS στις δημοπρασίες των κρατών μελών, σε μια προσπάθεια αποφυγής κερδοσκοπικών συναλλαγών που θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές άνθρακα.
Το προσχέδιο υποστηρίζει τον περιορισμό της πρόσβασης στις πρωτογενείς δημοπρασίες μόνο σε εταιρείες που χρειάζονται δικαιώματα για συμμόρφωση και σε εταιρείες που ενεργούν εκ μέρους τους με «προηγούμενες, συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες εντολές».
Επίσης ζητά τα δικαιώματα που κατέχουν εταιρείες χωρίς υποχρεώσεις συμμόρφωσης να λήγουν στο τέλος της περιόδου εμπορίας στην οποία εκδόθηκαν.
Αντίθετα, οι υπόχρεοι συμμόρφωσης θα εξακολουθούν να μπορούν να «μεταφέρουν» (banking) τα δικαιώματά τους για χρήση στην επόμενη περίοδο.
Παράλληλα, το προσχέδιο θέλει οι πρωτογενείς δημοπρασίες να προσφέρουν δικαιώματα με διαφορετικές περιόδους εμπορίας και ημερομηνίες λήξης.
«Αυτό θα επέτρεπε στην αγορά να παράγει διακριτά βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σήματα τιμών, αντί να επιτρέπει στις προσδοκίες μελλοντικής σπανιότητας να αυξάνουν αυτόματα το κόστος συμμόρφωσης», αναφέρει το προσχέδιο.
Το EPP έχει περιθώριο έως λίγο πριν την επίσημη τελική ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να οριστικοποιήσει τη θέση του επί των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο Montel.
Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο της ΕΕ, που αποτελείται από υπουργούς των κρατών μελών, πρέπει να συμφωνήσουν σε κοινό κείμενο πριν οι προτάσεις για το ETS γίνουν δεσμευτικές. Η διαδικασία συνήθως διαρκεί τουλάχιστον 18 μήνες.
www.worldenergynews.gr
