Ο Κάθετος Διάδρομος μπαίνει στη νέα φάση - Παπασταύρου: Οικοδομούμε την ενεργειακή ασφάλεια της ΝΑ Ευρώπης - Petrova: Η ενεργειακή ασφάλεια είναι πλέον και εθνική ασφάλεια

Σε νέα φάση περνά ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου (Vertical Corridor), καθώς για πρώτη φορά σήμερα στη συνάντηση των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς συμμετέχουν χώρες από τη δυτική πλευρά του διαδρόμου, όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία.

Η διεύρυνση  έρχεται την ώρα που η Ευρώπη εισέρχεται στον τελευταίο κρίσιμο χρόνο προετοιμασίας πριν από την πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στο τέλος του 2027 και οι χώρες της περιοχής επιταχύνουν τις κινήσεις τους για να διασφαλίσουν την ενεργειακή τους τροφοδοσία.

Η σημερινή ευρεία τεχνική συνάντηση στην Αθήνα σηματοδοτεί ουσιαστικά την επόμενη φάση του έργου, καθώς στόχος πλέον δεν είναι μόνο η συνεργασία των χωρών που συμμετείχαν μέχρι σήμερα, αλλά η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου σε ολόκληρη τη γεωγραφική του διαδρομή, από την Ελλάδα έως την Κεντρική Ευρώπη.

Ο Vertical Corridor αποτελεί το δίκτυο διασυνδεδεμένων αγωγών μέσω του οποίου το LNG που εισέρχεται από τους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς μπορεί να μεταφέρεται προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και πλέον προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, αποτελώντας έναν από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Για πρώτη φορά συμμετέχει η δυτική πλευρά του Διαδρόμου

Στη σημερινή συνάντηση, που πραγματοποιείται σε υβριδική μορφή, συμμετέχουν οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία, την Ουκρανία, καθώς και –για πρώτη φορά– η Σλοβακία και η Ουγγαρία, ενώ εξετάζεται η συμμετοχή ακόμη μίας χώρας.

Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία, καθώς μέχρι σήμερα οι συζητήσεις επικεντρώνονταν κυρίως στον ανατολικό άξονα του Κάθετου Διαδρόμου. Η είσοδος των χωρών της δυτικής πλευράς σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα ευρύτερο περιφερειακό σχήμα συνεργασίας, το οποίο αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία.

Το αυξανόμενο ενδιαφέρον των χωρών αυτών συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή απόφαση για πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027. Με το χρονικό ορόσημο να πλησιάζει, ο επόμενος χρόνος θεωρείται καθοριστικός τόσο για την ολοκλήρωση των απαραίτητων υποδομών όσο και για τη διαμόρφωση των νέων εμπορικών ροών φυσικού αερίου.

Τεχνική σε βάθος συζήτηση

Μετά την ήδη ισχυρή πολιτική στήριξη του έργου, οι Διαχειριστές περνούν πλέον στη δυσκολότερη φάση: την τεχνική προετοιμασία.

Στην Αθήνα θα εξεταστούν οι ανάγκες των δικτύων αγωγών,  οι απαιτούμενες πιέσεις λειτουργίας, η διαθέσιμη δυναμικότητα των δικτύων, οι ανάγκες για νέους σταθμούς συμπίεσης, τυχόν νέα τμήματα αγωγών, αλλά και οι αναβαθμίσεις που απαιτούνται στις υφιστάμενες υποδομές.

Στόχος είναι να καταρτιστεί ένας κοινός τεχνικός οδικός χάρτης, ώστε να καθοριστούν με ακρίβεια οι παρεμβάσεις που απαιτούνται σε κάθε χώρα και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η γενική εκτίμηση είναι ότι δεν απαιτούνται μεγάλες νέες επενδύσεις. Ο βασικός κορμός του Vertical Corridor υπάρχει ήδη και η αρχιτεκτονική του συστήματος είναι διαμορφωμένη. Αυτό που απομένει είναι η ολοκλήρωση μικρότερων έργων, η ενίσχυση ορισμένων διασυνδέσεων και ο καλύτερος συγχρονισμός των εθνικών δικτύων.

Στόχος συμφωνία τον Σεπτέμβριο

Η σημερινή συνάντηση αποτελεί το πρώτο βήμα μιας σειράς τεχνικών συναντήσεων που θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες.

Εφόσον υπάρξει συμφωνία στα τεχνικά ζητήματα, στόχος είναι τον Σεπτέμβριο να υπογραφεί κοινό Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, πιθανότατα στο περιθώριο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Το Μνημόνιο δεν θα αφορά τις κυβερνήσεις αλλά τους ίδιους τους Διαχειριστές, οι οποίοι θα αναλάβουν να υλοποιήσουν το απαραίτητο τεχνικό σχέδιο για τη λειτουργία του Διαδρόμου ως ενιαίου συστήματος.

Σερβία: Θέλει να μπει στον νέο ενεργειακό χάρτη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση της Σερβίας.

Παρότι δεν δεσμεύεται από τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου, το Βελιγράδι εμφανίζεται αποφασισμένο να ενταχθεί στον Κάθετο Διάδρομο και να αποκτήσει πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας μέσω της Ελλάδας.

Η επιλογή αυτή ερμηνεύεται όχι μόνο ως ενεργειακή αλλά και ως γεωπολιτική, καθώς ενισχύει τη σύνδεση της Σερβίας με την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Ταυτόχρονα δίνει νέες δυνατότητες στον Κάθετο Διάδρομο, λόγω των διασνδέσεων που διαθέτει με αγωγούς προς τα Δυτικά Βαλκάνια.

Παπασταύρου: Το έργο απέδειξε ότι η συνεργασία μπορεί να ξεπεράσει τα εμπόδια

Στη σημασία της συνεργασίας των Διαχειριστών αναφέρθηκε χθες, από το βήμα του συνεδρίου του Economist, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.

Όπως επισήμανε, όταν ξεκίνησε το εγχείρημα πολλοί αμφισβητούσαν ότι θα μπορούσε να προχωρήσει μέσα στο αυστηρό ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.

«Κάθε χώρα και κάθε διαχειριστής ξεκίνησε έχοντας τις δικές του προτεραιότητες. Σταδιακά όμως δημιουργήθηκε μια πραγματική συμμαχία, η οποία παρουσιάστηκε από κοινού στα ευρωπαϊκά όργανα με τη στήριξη των κυβερνήσεων. Έτσι καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα εμπορικά βιώσιμο προϊόν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι η σημερινή συνάντηση των Διαχειριστών αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην πορεία ωρίμανσης του έργου, την ίδια στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει το νέο κανονιστικό πλαίσιο για την οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Όπως τόνισε, η πρόκληση πλέον δεν είναι αν θα επιτευχθεί ο ευρωπαϊκός στόχος, αλλά πώς θα γίνει η μετάβαση χωρίς να διαταραχθεί η ασφάλεια εφοδιασμού των κρατών-μελών. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα έργα ενεργειακής ασφάλειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.