Η επιστολή αναμένεται να σταλεί την Πέμπτη 27/8 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ζητά από την Κομισιόν να επανέλθει στο σχέδιο χρηματοδότησης της Ουκρανίας μέσω των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν ακινητοποιηθεί στην Ευρώπη.
Τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Στο επίκεντρο βρίσκονται περισσότερα από 200 δισ. ευρώ σε ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία έχουν δεσμευθεί μετά την επιβολή των δυτικών κυρώσεων στη Ρωσία το 2022.Το μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκεται στην Euroclear, τον διεθνή οργανισμό διακανονισμού τίτλων με έδρα τις Βρυξέλλες. Τα κεφάλαια παραμένουν ακινητοποιημένα, ενώ μέχρι σήμερα η ΕΕ έχει αξιοποιήσει κυρίως τα έκτακτα κέρδη και τους τόκους που προκύπτουν από αυτά, όχι το ίδιο το κεφάλαιο.
Τα έσοδα από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη δανείου ύψους έως 50 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, στο πλαίσιο της συμφωνίας των G7. Η νέα πρωτοβουλία αφορά, ωστόσο, το πολύ μεγαλύτερο ζήτημα: πώς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί η ίδια η αξία των ρωσικών assets, ώστε να εξασφαλιστούν πρόσθετοι πόροι για το Κίεβο.
Πίεση από τη Στοκχόλμη
Η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Maria Malmer Stenergard, έχει ήδη προαναγγείλει την επαναφορά του ζητήματος.
«Τώρα είναι η ώρα να ξεκινήσουμε μια νέα συζήτηση για το πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε περισσότερο τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας προς όφελος της Ουκρανίας και της Ευρώπης», δήλωσε, σύμφωνα με τους Financial Times.
Υποστήριξε ότι η αξιοποίηση των assets αποτελεί έναν «δίκαιο και έξυπνο» τρόπο ώστε να εξασφαλιστεί ότι η Ουκρανία μπορεί να συνεχίσει να αμύνεται, χωρίς το οικονομικό βάρος να μεταφέρεται αποκλειστικά στους Ευρωπαίους φορολογουμένους.
Γιατί επανέρχεται το θέμα
Ο βασικός λόγος είναι ότι οι Ευρωπαίοι ανησυχούν πως η χρηματοδότηση που έχει ήδη εξασφαλιστεί για την Ουκρανία δεν επαρκεί για τις πραγματικές ανάγκες της. Τον Απρίλιο του 2026 η ΕΕ ενέκρινε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, το οποίο σχεδιάστηκε για να καλύψει σημαντικό μέρος των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας έως το τέλος του 2027.
Σύμφωνα με το σχέδιο της επιστολής που επικαλείται το Kyiv Independent, οι τέσσερις χώρες αναγνωρίζουν ότι το ποσό αυτό δεν επαρκεί για να καλυφθεί το σύνολο των αναγκών του Κιέβου.
Το μεγάλο εμπόδιο
Το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει το Βέλγιο, καθώς η Euroclear διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών κρατικών assets που βρίσκονται στην Ευρώπη. Η βελγική κυβέρνηση είχε αντιταχθεί στο προηγούμενο σχέδιο, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να επωμιστεί δυσανάλογους κινδύνους εάν η Ρωσία κινηθεί δικαστικά για την ανάκτηση των κεφαλαίων.
Τα νομικά ερωτήματα
Οι Ευρωπαίοι πρέπει να απαντήσουν σε ένα σύνθετο νομικό ερώτημα: μπορεί ένα κράτος ή ένας διεθνής οργανισμός να χρησιμοποιήσει κρατικά περιουσιακά στοιχεία μιας άλλης χώρας χωρίς να έχει προηγηθεί συμφωνία αποζημιώσεων ή τελική δικαστική απόφαση;
Η ΕΕ έχει υποστηρίξει ότι τα assets θα πρέπει να παραμείνουν ακινητοποιημένα μέχρι η Ρωσία να σταματήσει την επιθετικότητά της και να καταβάλει αποζημιώσεις στην Ουκρανία. Παράλληλα, οι G7 έχουν εξετάσει τρόπους χρηματοδότησης της Ουκρανίας με βάση τα ρωσικά assets, εντός των αντίστοιχων νομικών πλαισίων.
Η νέα πρωτοβουλία των τεσσάρων χωρών δεν σημαίνει ότι η ΕΕ έχει ήδη αποφασίσει να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά κεφάλαια. Το άμεσο αίτημα είναι πιο συγκεκριμένο: να ξαναρχίσει η τεχνική και νομική επεξεργασία, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει τρόπος αξιοποίησης των assets χωρίς να επαναληφθεί το αδιέξοδο του προηγούμενου σχεδίου.
www.worldenergynews.gr
