Με τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας να έχουν περιοριστεί δραστικά έπειτα από έξι μήνες διαταραχών στις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, το τελευταίο που χρειαζόταν η αγορά ήταν μια νέα κλιμάκωση που θα έθετε σε κίνδυνο έναν κρίσιμο εναλλακτικό διάδρομο μεταφοράς
Ο πόλεμος στο Ιράν, ο οποίος αρχικά θεωρούνταν ότι θα ολοκληρωνόταν με αμερικανική νίκη μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες, έχει πλέον εισέλθει στον έβδομο μήνα και η αγορά πετρελαίου αρχίζει να εμφανίζει έντονες πιέσεις, καθώς τα διαθέσιμα περιθώρια ασφαλείας έχουν σχεδόν εξαντληθεί.
Οι περισσότερες από τις «δικλίδες ασφαλείας» που διέθετε η αγορά κατά τις πρώτες εβδομάδες και μήνες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχουν πλέον χαθεί. Το πλεόνασμα προσφοράς που είχε διαμορφωθεί στις αρχές του έτους έχει εξαφανιστεί, καθώς τα φορτία πετρελαίου που βρίσκονταν εν πλω μειώθηκαν απότομα μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων τον Μάρτιο.
Παράλληλα, οι πρωτοφανείς αποδεσμεύσεις αποθεμάτων, με πρωταγωνιστή τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, έχουν περιορίσει σημαντικά τα στρατηγικά αποθέματα στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα αποθέματα του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Την ίδια ώρα, η Κίνα, η οποία είχε μειώσει στρατηγικά τις εισαγωγές αργού κατά περίπου 4 έως 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο και τον Ιούνιο, έχει αρχίσει να αυξάνει σταδιακά τις αγορές της. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται ένας σημαντικός μηχανισμός εξισορρόπησης της ζήτησης, ο οποίος είχε συμβάλει στην αποτροπή μιας εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου σε ιστορικά υψηλά επίπεδα την άνοιξη.
Με τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας να έχουν περιοριστεί δραστικά έπειτα από έξι μήνες διαταραχών στις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, το τελευταίο που χρειαζόταν η αγορά ήταν μια νέα κλιμάκωση που θα έθετε σε κίνδυνο έναν κρίσιμο εναλλακτικό διάδρομο μεταφοράς.
Νέο σοκ στην προσφορά
Κι όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει. Ο κομβικής σημασίας πετρελαιαγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος επιτρέπει στο βασίλειο να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ και να εξάγει μεγάλο μέρος του αργού του από το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, έχει τεθεί εκτός λειτουργίας, πιθανότατα για αρκετές εβδομάδες, μετά τις επιθέσεις με drones που σημειώθηκαν στα τέλη της περασμένης εβδομάδας.
Χάρη στον αγωγό Ανατολής-Δύσης, η Σαουδική Αραβία κατάφερε επί έξι μήνες να ανακατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των φορτώσεων αργού από τα λιμάνια της στον Περσικό Κόλπο προς το Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Η διακοπή λειτουργίας του αγωγού δημιουργεί πλέον σημαντικό κίνδυνο για περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως σαουδαραβικού αργού που μεταφέρονται από το Γιανμπού.
Το Ριάντ ενδέχεται να είναι σε θέση να διατηρήσει τις εξαγωγές για μερικές ημέρες, αξιοποιώντας τα αποθέματα που βρίσκονται στο Γιανμπού. Ωστόσο, μια παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας του αγωγού θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις ροές από την Ερυθρά Θάλασσα, οι οποίες βρίσκονται ήδη υπό στενή παρακολούθηση λόγω της δράσης των φιλοϊρανών Χούθι στην Υεμένη. Οι Χούθι έχουν στοχοποιήσει σαουδαραβικές μεταφορές και τον Ιούλιο επιτέθηκαν ακόμη και σε δεξαμενόπλοια.
Οι πελάτες της Σαουδικής Αραβίας στην Ασία αναζητούν εναγωνίως πληροφορίες για την κατάσταση, ενώ η αγορά πετρελαίου προεξοφλεί πλέον μία ακόμη διαταραχή στις ενεργειακές ροές της Μέσης Ανατολής, σε μια περίοδο κατά την οποία τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Την ίδια στιγμή, οι αγορές καυσίμων και οι τιμές καταγράφουν ενδείξεις έντονης στενότητας σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου.
Τα περιθώρια ασφαλείας έχουν εξαντληθεί
Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth, δήλωσε την Παρασκευή ότι τα διαθέσιμα περιθώρια ασφαλείας της αγοράς έχουν πλέον «εξαντληθεί», προειδοποιώντας ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα τους επόμενους μήνες.
Οι δηλώσεις του Wirth έγιναν σε ενεργειακό συνέδριο του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν, την ίδια στιγμή που η μέση τιμή του ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες έφτασε για πρώτη φορά τα 6 δολάρια ανά γαλόνι και ο κρίσιμος χερσαίος πετρελαιαγωγός της Σαουδικής Αραβίας βρισκόταν στο στόχαστρο επιθέσεων με drones.
«Είναι πλέον δυσκολότερο να φανταστεί κανείς ένα σενάριο στο οποίο οι τιμές θα υποχωρήσουν γρήγορα», δήλωσε ο Wirth, σύμφωνα με το Reuters, προσθέτοντας ότι «οι κίνδυνοι παραμένουν προς την ανοδική κατεύθυνση τους επόμενους μήνες».
Το επόμενο διάστημα, η αγορά πετρελαίου θα πρέπει να διαχειριστεί την αναζωπύρωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχοντας σημαντικά μικρότερα περιθώρια ασφαλείας, ενώ τα αποθέματα συνεχίζουν να μειώνονται με ταχύ ρυθμό.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου που έχουν καταγραφεί μειώθηκαν κατά επιπλέον 95 εκατ. βαρέλια τον Αύγουστο. Έτσι, η συνολική μείωση από τον Φεβρουάριο ανέρχεται πλέον σε 507 εκατ. βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε 2,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Παράλληλα, τα αποθέματα πετρελαίου που βρίσκονται πάνω σε δεξαμενόπλοια μειώθηκαν κατά 65 εκατ. βαρέλια, καθώς οι θαλάσσιες μεταφορές από τη Μέση Ανατολή βρέθηκαν και πάλι αντιμέτωπες με επιθέσεις.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη ανέλθει στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο και ενδέχεται να έχουν περαιτέρω περιθώριο ανόδου, καθώς οι προσδοκίες για γρήγορη επίλυση της σύγκρουσης έχουν διαψευστεί επανειλημμένα τους τελευταίους έξι μήνες.
Ακόμη και πριν από την επίθεση στον αγωγό Ανατολής-Δύσης, οι σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου από την Ερυθρά Θάλασσα είχαν υποχωρήσει κάτω από τα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως εξαιτίας των απειλών των Χούθι και της κλιμάκωσης της χρόνιας αντιπαράθεσης μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι, σύμφωνα με τη Helima Croft, επικεφαλής Παγκόσμιας Στρατηγικής Εμπορευμάτων και Έρευνας Μέσης Ανατολής της RBC Capital Markets.
Περίπου 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την προσφορά πετρελαίου της Μέσης Ανατολής βρίσκονται ουσιαστικά εκτός αγοράς, σύμφωνα με την Croft.
Σε κάποιο βαθμό, η αγορά έχει καταφέρει να βρει εναλλακτικές διαδρομές και να ανακατευθύνει μέρος των ροών. Οι εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ εκτιμάται ότι έχουν ανακάμψει σε επίπεδα άνω του 50% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, χάρη σε μη δηλωμένες θαλάσσιες μεταφορές και συνοδείες πλοίων με τη συνδρομή του αμερικανικού στρατού.
Ωστόσο, όσο περισσότερο διαρκούν οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή, τόσο μικρότερα θα γίνονται τα περιθώρια ασφαλείας της παγκόσμιας αγοράς. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο μιας νέας απότομης ανόδου των τιμών σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της σύγκρουσης.
www.worldenergynews.gr
