Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, με σημαντική υποστήριξη από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, συνεχίζουν να μεταφέρουν αργό πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ, ουσιαστικά υπό το βλέμμα του Ιράν.
Οι ροές πετρελαίου
Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το αμερικανικό CNN, οι ροές αργού και πετρελαϊκών προϊόντων από το κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 13,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την Kpler, εταιρεία παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών. Πρόκειται για σχεδόν το 80% των 17,1 εκατ. βαρελιών ημερησίως που διέρχονταν από τα Στενά πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα αν συνυπολογιστούν οι συνολικές ροές αργού από τη Μέση Ανατολή, τόσο μέσω του Ορμούζ όσο και από εναλλακτικές διαδρομές. Σύμφωνα με τη JPMorgan, έχουν επανέλθει στο 98% των προπολεμικών επιπέδων.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί αποτέλεσμα μιας σύνθετης επιχείρησης, στην οποία περιλαμβάνονται μεταφορές δεξαμενόπλοιων με στρατιωτική συνοδεία, αλλά και διακριτικές, λεγόμενες "σκοτεινές" διελεύσεις από τα Στενά. Η πρακτική αυτή έχει συμβάλει στην αποκατάσταση σημαντικού μέρους των ροών πετρελαίου από τους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής τους τελευταίους μήνες.
Πόσο μπορεί να διαρκέσει η ισορροπία;
Σύμφωνα με το CNN, το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο μπορεί να διατηρηθεί η σημερινή κατάσταση. Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει σημαντικούς πόρους στην περιοχή προκειμένου να διασφαλίσει τη ροή του πετρελαίου, την ώρα που τα παγκόσμια αποθέματα συνεχίζουν να μειώνονται προς επίπεδα που προσεγγίζουν τα χαμηλά όρια λειτουργικής επάρκειας και οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε επίπεδα ρεκόρ ή κοντά σε αυτά.
Την ίδια ώρα, το Ιράν, έχοντας περιοριστεί σημαντικά από τις εξελίξεις, αρχίζει να αντιδρά.
Μια αγορά σε διαρκή ένταση
Η αγορά πετρελαίου φαίνεται να βρίσκει συνεχώς νέους τρόπους για να εξασφαλίσει την τροφοδοσία των καταναλωτών, παρά το μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά που έχει καταγραφεί ποτέ. Σύμφωνα με τη JPMorgan, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περίπου 2 δισ. βαρέλια από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, η αγορά έχει μέχρι στιγμής αντέξει.
Αυτό έχει καταστεί δυνατό χάρη σε λύσεις όπως η ανακατεύθυνση των ροών μέσω αγωγών και οι μεταφορές δεξαμενόπλοιων με στρατιωτική υποστήριξη, αλλά και χάρη στην αύξηση της παραγωγής εκτός του Περσικού Κόλπου. Καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει και η σημαντική υποχώρηση της παγκόσμιας ζήτησης.
Παρά ταύτα, η σημερινή κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί να διατηρηθεί επ' αόριστον. Η Natasha Kaneva, επικεφαλής της παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan, έχει πλέον σταματήσει να επιχειρεί να προβλέψει το χρονοδιάγραμμα.
"Για πρώτη φορά από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, δεν έχουμε μια βασική εκτίμηση για την πορεία των εξελίξεων", παραδέχθηκε πριν από δύο εβδομάδες σε σημείωμά της προς πελάτες. "Απλώς δεν γνωρίζουμε πώς να μοντελοποιήσουμε την τελική έκβαση".
Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με την ίδια, δεν είναι πλέον τόσο η διάρκεια του πολέμου όσο το χρονικό διάστημα για το οποίο η αγορά θα είναι σε θέση να εξασφαλίζει τις φυσικές ποσότητες πετρελαίου που ζητούν οι καταναλωτές.
Όλες αυτές οι εξελίξεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την πλευρά της οικονομικής θεωρίας και της ανάλυσης προσφοράς και ζήτησης. Στην πράξη, ωστόσο, έχουν μεταφραστεί σε σημαντική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή παραμένουν μόλις στο 58% των προπολεμικών επιπέδων, σύμφωνα με τη JPMorgan, γεγονός που αναδεικνύει τους σημαντικούς περιορισμούς που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι αγορές βενζίνης και ντίζελ. Ελλείψει νέων δεδομένων, η αγορά τους τελευταίους μήνες έχει κινηθεί σε μεγάλο βαθμό με βάση τις προσδοκίες για πιθανή συμφωνία ειρήνης.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν οι σημερινοί όγκοι μεταφοράς μπορούν να διατηρηθούν.
"Οι αυξημένες διελεύσεις δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας. Αντίθετα, αντανακλούν την αυξανόμενη ικανότητα της βιομηχανίας να λειτουργεί υπό συνθήκες διαρκούς κινδύνου", δήλωσε την Τρίτη η Kaneva.
Το Ιράν, το οποίο αδυνατεί να μεταφέρει το δικό του πετρέλαιο μέσω των Στενών εξαιτίας του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και βλέπει να περιορίζεται η βασική πηγή οικονομικής του επιρροής, έχει εντείνει τις επιθέσεις του εναντίον δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από τον Κόλπο.
"Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων έχουν γίνει συχνότερες, καθώς το Ιράν επιχειρεί να αποτρέψει τις διελεύσεις", σημείωσε ο Smith. "Θα πρέπει να αναμένουμε ότι αυτό θα συνεχιστεί, καθώς το Ιράν επιδιώκει να ανακτήσει τον έλεγχο των Στενών" πρόσθεσε.
Έτσι, η αγορά πετρελαίου παραμένει σε ένα ιδιότυπο αδιέξοδο: μια ολοένα πιο δαπανηρή αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση συντηρεί μια κατάσταση ισορροπίας που δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί επ' αόριστον, την ώρα που οι τιμές παραμένουν υψηλές για επιχειρήσεις και καταναλωτές, καταλήγει το CNN.
www.worldenergynews.gr
