Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Σεντ Άντριους (University of St Andrews) εντόπισαν μια άγνωστη μέχρι πρότινος διαδικασία, η οποία ενδέχεται να εξηγεί πώς η Γη εισήλθε σε παλαιότερες εποχές των παγετώνων. Τα ευρήματά τους αποκαλύπτουν μια απροσδόκητη σύνδεση μεταξύ των στρωμάτων πάγου στο Βόρειο Ημισφαίριο και των αλλαγών στους ωκεανούς κοντά στην Ανταρκτική, υποδεικνύοντας ότι η ψύξη σε ένα μέρος του κόσμου θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια αλυσιδωτή αντίδραση που επηρεάζει ολόκληρο τον πλανήτη.
H αποθήκευση άνθρακα
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό *Journal of Climate*, προσφέρει μια πιθανή εξήγηση για το πώς η επέκταση των στρωμάτων πάγου στον Βορρά επηρέασε την ωκεάνια κυκλοφορία και τον θαλάσσιο πάγο στο Νότιο Ημισφαίριο. Είναι γνωστό ότι αυτές οι αλλαγές στον Νότο συμβάλλουν στη μείωση του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα (CO2) — ενός καθοριστικού παράγοντα για την εκδήλωση των εποχών των παγετώνων. Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες δυσκολεύονταν να εξηγήσουν πώς διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα στα δύο αντίθετα άκρα του πλανήτη θα μπορούσαν να συνδέονται τόσο στενά.
Μία από τις κύριες δυνάμεις πίσω από τις παλαιότερες εποχές των παγετώνων στη Γη ήταν η μείωση του ατμοσφαιρικού CO2, καθώς όλο και περισσότερος άνθρακας αποθηκευόταν στους ωκεανούς. Μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας καθοριζόταν από μεταβολές στον Νότιο Ωκεανό, που περιβάλλει την Ανταρκτική. Ωστόσο, παρέμενε αναπάντητο ένα κρίσιμο ερώτημα: Πώς θα μπορούσαν τα στρώματα πάγου που επεκτείνονται στο Βόρειο Ημισφαίριο —αρχικά λόγω φυσικών διακυμάνσεων στην τροχιά της Γης— να οδηγήσουν τον απομακρυσμένο Νότιο Ωκεανό στην απορρόφηση μεγαλύτερων ποσοτήτων CO2;
Πώς τα στρώματα πάγου στον Βορρά μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές κοντά στην Ανταρκτική
Οι ερευνητές προτείνουν ότι η απάντηση βρίσκεται στην κίνηση των ωκεάνιων υδάτων μεταξύ των ημισφαιρίων. Καθώς μεγάλα στρώματα πάγου εξαπλώνονται στις βόρειες περιοχές, ψύχουν τα γειτονικά ύδατα στον Βόρειο Ατλαντικό. Με την πάροδο του χρόνου, αυτά τα ψυχρότερα ύδατα κινούνται προς τον Νότο, φτάνοντας τελικά στον Νότιο Ωκεανό.
Εάν η ψύξη είναι αρκετά έντονη, μπορεί να μεταβάλει την ωκεάνια κυκλοφορία γύρω από την Ανταρκτική, επιτρέποντας την αποθήκευση περισσότερου CO2 κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού. Καθώς το ατμοσφαιρικό CO2 μειώνεται, ο πλανήτης ψύχεται περαιτέρω, γεγονός που ενδέχεται να συμβάλει στην ενίσχυση μιας εποχής των παγετώνων.
Για να διερευνήσουν αυτή την πιθανότητα, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε προσομοιώσεις της ωκεάνιας κυκλοφορίας μέσω υπολογιστή. Αντί να μειώσουν τη θερμοκρασία σε ολόκληρο τον πλανήτη, ψύξαν μόνο τα βορειότερα γεωγραφικά πλάτη (προσομοιώνοντας την επίδραση ενός μεγάλου στρώματος πάγου) και εξέτασαν την απόκριση του Νότιου Ωκεανού.
Ένας κρίκος που έλειπε από το μυστήριο των εποχών των παγετώνων στη Γη
Οι προσομοιώσεις παρέχουν ισχυρά στοιχεία υπέρ της προτεινόμενης σύνδεσης μεταξύ της επέκτασης των παγετωνικών καλυμμάτων στον Βορρά και των μεταβολών στον Νότιο Ωκεανό. Υποδεικνύουν ότι ψυχρότερα ύδατα, προερχόμενα από τον Βόρειο Ατλαντικό, θα μπορούσαν τελικά να επηρεάσουν την κυκλοφορία των υδάτων γύρω από την Ανταρκτική, συμβάλλοντας στην απομάκρυνση του CO2 από την ατμόσφαιρα και ενισχύοντας την παγκόσμια ψύξη που συνδέεται με τις εποχές των παγετώνων του παρελθόντος.
Εδώ και δεκαετίες, ένα μεγάλο μέρος της έρευνας για τις κλιματικές αλλαγές κατά τις εποχές των παγετώνων έχει επικεντρωθεί στον Νότιο Ωκεανό, λόγω του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει στον έλεγχο του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα. Μόλις πρόσφατα οι επιστήμονες άρχισαν να αναγνωρίζουν πώς οι μεταβολές σε απομακρυσμένες ωκεάνιες περιοχές ενδέχεται να επηρεάζουν αυτές τις διαδικασίες.
Τι αποκαλύπτουν οι αρχαίες εποχές των παγετώνων για το σημερινό κλίμα
Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο εξελίχθηκαν οι εποχές των παγετώνων στο παρελθόν προσφέρει στους επιστήμονες ένα πολύτιμο εργαλείο για τη μελέτη του φυσικού κύκλου του άνθρακα στη Γη. Οι περίοδοι αυτές αποκαλύπτουν πώς το διοξείδιο του άνθρακα μετακινείται μεταξύ της ατμόσφαιρας και των ωκεανών, καθώς και πώς οι μεταβολές σε αυτή την ισορροπία μπορούν να επηρεάσουν τις παγκόσμιες θερμοκρασίες.
Εντοπίζοντας έναν επιπλέον μηχανισμό που ενδέχεται να συνέβαλε στη μείωση του ατμοσφαιρικού CO2 κατά τις αρχαίες εποχές των παγετώνων, οι ερευνητές μπορούν να διαμορφώσουν μια πληρέστερη εικόνα για τη λειτουργία του κλιματικού συστήματος της Γης.
Αυτή η γνώση είναι ιδιαίτερα σημαντική σήμερα, καθώς οι επιστήμονες εργάζονται για να κατανοήσουν πώς οι ωκεανοί και άλλα φυσικά συστήματα του πλανήτη θα ανταποκριθούν στο πρόσθετο διοξείδιο του άνθρακα που εισέρχεται τώρα στο σύστημα της Γης.
www.worldenergynews.gr
