Η ευρωπαϊκή πρωτεύουσα της τεχνολογίας επιχειρεί να βάλει κανόνες στην εκρηκτική ανάπτυξη των data centers, υποχρεώνοντας τους τεχνολογικούς κολοσσούς να επενδύουν σε νέες μονάδες ΑΠΕ - Τοιρλανδικό μοντέλο δοκιμάζει τις αντοχές της ισορροπίας μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης, ενεργειακής ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας
Η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα για το μέλλον της Ευρώπης: πόση ενέργεια μπορεί να καταναλώνει η ψηφιακή οικονομία και ποιος θα πληρώνει το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος; Η Ιρλανδία, η οποία έχει εξελιχθεί σε κορυφαίο ευρωπαϊκό κόμβο των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή αυτής της αντιπαράθεσης σύμφωνα με το Politico.
Με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων να προσεγγίζει το ένα τέταρτο της συνολικής κατανάλωσης της χώρας, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την περαιτέρω ανάπτυξή τους με υποχρεωτικές επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πρόκειται για ένα μοντέλο που ενδέχεται να αποτελέσει οδηγό για την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά ήδη προκαλεί αντιδράσεις, καθώς εγείρει ερωτήματα για την ενεργειακή επάρκεια, το κόστος για τους καταναλωτές και τις πραγματικές δυνατότητες της πράσινης μετάβασης.
Ως τεχνολογική πρωτεύουσα της ΕΕ, όπου οι περισσότεροι από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς κολοσσούς του κόσμου διατηρούν τις ευρωπαϊκές τους έδρες, η Ιρλανδία βρέθηκε στο επίκεντρο των αντιδράσεων κατά των ενεργοβόρων κέντρων δεδομένων, τα οποία είναι απαραίτητα για την υποστήριξη της πολλά υποσχόμενης επανάστασης της τεχνητής νοημοσύνης.
Σήμερα, το Δουβλίνο πρωτοστατεί σε ένα ευρωπαϊκό εγχείρημα που επιδιώκει να υποχρεώσει τις τεχνολογικές εταιρείες να επενδύουν σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Αυτό τοποθετεί την Ιρλανδία στην πρωτοπορία των χωρών που προσπαθούν να περιορίσουν την οργή των πολιτών για τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκαλεί η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων. Οι αντιδράσεις εξαπλώνονται πλέον σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ το ζήτημα εξελίσσεται σε σημαντικό θέμα και για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Το 2021, η Ιρλανδία κινήθηκε πολύ νωρίτερα από άλλες χώρες, βάζοντας ουσιαστικά φρένο στην ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων. Η ρυθμιστική αρχή ενέργειας της χώρας σχεδόν σταμάτησε την έγκριση σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων στο ήδη επιβαρυμένο ηλεκτρικό δίκτυο της περιοχής του Δουβλίνου.
Οι αρχές προειδοποίησαν ότι η εκρηκτική ανάπτυξη του κλάδου των κέντρων δεδομένων αποτελούσε «σημαντικό» κίνδυνο για την ασφάλεια του ηλεκτρικού εφοδιασμού της χώρας.
Πέρυσι, όταν ουσιαστικά άρθηκε το μορατόριουμ, η Ιρλανδία επέβαλε συγκεκριμένες προϋποθέσεις στις τεχνολογικές εταιρείες που επιθυμούν να συνδέσουν νέα κέντρα δεδομένων στο δίκτυο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η υποχρέωση χρηματοδότησης νέων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ιρλανδία, τα οποία θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 80% των ενεργειακών αναγκών των εγκαταστάσεων.
Καθώς χώρες όπως η Ολλανδία και η Δανία, αλλά και πολιτείες των ΗΠΑ, από τη Νέα Υόρκη έως το Όρεγκον, εξετάζουν το ενδεχόμενο επιβολής αντίστοιχων περιορισμών, η ιρλανδική προσέγγιση αποτελεί ένα σημαντικό πείραμα.
Το ερώτημα είναι αν οι αυστηροί κανόνες για την καθαρή ενέργεια μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης ή αν τελικά θα οδηγήσουν σταδιακά τις επενδύσεις σε άλλες περιοχές, απορροφώντας παράλληλα την τοπικά παραγόμενη ανανεώσιμη ενέργεια και εντείνοντας τη δυσαρέσκεια των κατοίκων.
«Το μήνυμα που έρχεται σήμερα από την Ευρώπη είναι ότι η Ιρλανδία αποτελεί το καναρίνι στο ανθρακωρυχείο», δήλωσε ο Ronan Kelly, διευθύνων σύμβουλος της Digital Infrastructure Ireland, οργανισμού εκπροσώπησης του κλάδου των ψηφιακών υποδομών.
«Είμαστε στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας να υιοθετηθεί μια υπεύθυνη προσέγγιση στην κατασκευή νέων υποδομών και στην αύξηση της δυναμικότητας των κέντρων δεδομένων. Δεν μπορούμε απλώς να θέτουμε σε λειτουργία γεννήτριες ντίζελ και να τις αφήνουμε να δουλεύουν 24 ώρες το 24ωρο».
Πρωτοπορώντας στην Ευρώπη
Η Ιρλανδία βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ ως προς τη δυναμικότητα των κέντρων δεδομένων, με 31 μεγαβάτ ανά 100.000 κατοίκους — περισσότερο από το τριπλάσιο της Ολλανδίας, η οποία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση.
Ωστόσο, εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των μεγάλων κέντρων δεδομένων στις ΗΠΑ, όπως στη Βιρτζίνια, το Τέξας και την Καλιφόρνια, όπου περισσότεροι από ένας στους τρεις Αμερικανούς κατοικούν σε απόσταση μικρότερη των πέντε μιλίων από κάποιο ήδη λειτουργούν κέντρο δεδομένων.
Πέρυσι, τα κέντρα δεδομένων αντιστοιχούσαν σχεδόν στο ένα τέταρτο της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιρλανδία. Πρόκειται για εντυπωσιακή αύξηση σε σχέση με το μόλις 5% που αντιπροσώπευαν πριν από μία δεκαετία.
Η κατανάλωσή τους πλησιάζει πλέον τη συνολική ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιούν όλα τα νοικοκυριά της χώρας μαζί.
Έκθεση του ΟΗΕ τον Ιούνιο χαρακτήρισε το πυκνό δίκτυο κέντρων δεδομένων της Ιρλανδίας ως μια «προειδοποιητική» περίπτωση για το πώς δεν πρέπει να επιτρέπεται στην ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης να ξεπερνά τις δυνατότητες των τοπικών ηλεκτρικών δικτύων.
Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα προτού λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις. Η Teresa Ribera, αρμόδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πράσινη μετάβαση και τον ανταγωνισμό, δήλωσε στο POLITICO ότι η ΕΕ θα πρέπει να υποχρεώσει τις τεχνολογικές εταιρείες να επενδύουν σε καθαρή ενέργεια για την τροφοδοσία των κέντρων δεδομένων τους.
Καθώς η ΕΕ προετοιμάζει νέα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης για τα κέντρα δεδομένων, ο Kelly υπογράμμισε ότι αυτό που προκαλεί «ανησυχία» στον ιρλανδικό κλάδο, ο οποίος στηρίζει 875.000 θέσεις εργασίας, είναι το κατά πόσο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα υιοθετήσουν αντίστοιχους κανόνες.
Υπάρχει επίσης ο φόβος ότι οι απαιτήσεις της Ιρλανδίας θα παραμείνουν μια «εξαίρεση», με αποτέλεσμα οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων να μεταφερθούν αλλού.
Χώρες όπως η Ισπανία και η Γερμανία έχουν θεσπίσει κανόνες που απαιτούν από τα κέντρα δεδομένων να αποδεικνύουν ότι ένα συγκεκριμένο ποσοστό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειάς τους καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές.
Χρηματοδότηση έργων ΑΠΕ
Η Ιρλανδία, ωστόσο, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας από τους κατασκευαστές κέντρων δεδομένων να χρηματοδοτούν νέα έργα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας.
Για τη Microsoft, έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές και διαχειριστές κέντρων δεδομένων στην Ιρλανδία, η σαφήνεια γύρω από τις απαιτήσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί ένα «καθοριστικό» πράσινο φως για τη συνέχιση των επενδύσεών της στη χώρα.
Ο αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός έχει δηλώσει ότι ήδη αντιστοιχίζει το 100% της παγκόσμιας ενεργειακής κατανάλωσής του με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κυρίως μέσω συμφωνιών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με παραγωγούς ανανεώσιμης ενέργειας.
Ο James O’Connor, επικεφαλής των εγκαταστάσεων της Microsoft στην Ιρλανδία, δήλωσε ότι η εταιρεία περνά πλέον στο στάδιο του σχεδιασμού για μια «σημαντική» νέα ανάπτυξη κέντρου δεδομένων στο Jiggenstown, έξω από το Naas, αν και το έργο αντιμετωπίζει ήδη αντιδράσεις από την τοπική κοινωνία.
«Κατανοούμε τις ανησυχίες που υπάρχουν στην κοινή γνώμη, ιδιαίτερα όταν δημιουργείται μια τόσο μεγάλη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας», δήλωσε ο O’Connor.
«Ωστόσο, πιστεύω ότι έχουμε μια τεράστια ευκαιρία να αξιοποιήσουμε τις μεγάλες δυνατότητες που υπάρχουν στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μπορούμε να επενδύσουμε σε αυτές, να προσφέρουμε σταθερή ζήτηση και γνωρίζουμε ότι αυτό θα είναι καθοριστικής σημασίας».
Το μεγαλύτερο ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιρλανδία πέρυσι, περίπου 40%, προήλθε από την καύση φυσικού αερίου. Ωστόσο, το ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από την αιολική ενέργεια έφτασε το 32%.
Το νησιωτικό κράτος εξακολουθεί να διαθέτει τεράστιες ανεκμετάλλευτες δυνατότητες παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας από υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Απορρόφηση της διαθέσιμης ανανεώσιμης ενέργειας
Η νέα πολιτική της Ιρλανδίας για τα κέντρα δεδομένων απαιτεί από τις εταιρείες να εξασφαλίζουν άμεσα τη δική τους ενεργειακή τροφοδοσία.
Παράλληλα, τους δίνεται προθεσμία έξι ετών για να θέσουν σε λειτουργία νέα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ώστε να εξασφαλίσουν ότι το 80% της απαιτούμενης ηλεκτρικής ενέργειας θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι κατά τα πρώτα έξι χρόνια λειτουργίας τους, τα νέα κέντρα δεδομένων ενδέχεται να τροφοδοτούνται κυρίως από ορυκτά καύσιμα, όπως το φυσικό αέριο, αυξάνοντας τις εκπομπές ρύπων και τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
«Στα χαρτιά φαίνεται καλό, αλλά στην πράξη είναι πραγματικά επικίνδυνο», δήλωσε η Rosi Leonard από την περιβαλλοντική οργάνωση Friends of the Earth Ireland.
«Δεν φαίνεται να συνάδει με τις κλιματικές δεσμεύσεις της Ιρλανδίας, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια τεράστια επέκταση των κέντρων δεδομένων. Ωστόσο, οι εταιρείες έχουν στη διάθεσή τους μια μεταβατική περίοδο έξι ετών για να αναπτύξουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Η Friends of the Earth Ireland συμμετέχει σε μια ομάδα περιβαλλοντικών οργανώσεων που έχουν προσφύγει κατά της νέας πολιτικής της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας της Ιρλανδίας.
Παράλληλα, ζητά την πλήρη αναστολή της δημιουργίας νέων κέντρων δεδομένων, καθώς και την επιβολή περιορισμών στην επέκταση των ήδη υφιστάμενων εγκαταστάσεων.
Η Leonard υποστηρίζει ότι ακόμη και όταν το 80% της ενέργειας των κέντρων δεδομένων θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, αυτό θα σημαίνει ότι τεράστιες ποσότητες καθαρής ενέργειας θα κατευθύνονται αποκλειστικά στην τροφοδοσία της τεχνητής νοημοσύνης.
Το Συμβουλευτικό Συμβούλιο της Ιρλανδίας για την Κλιματική Αλλαγή έχει προειδοποιήσει ότι τα κέντρα δεδομένων «απορροφούν» κάθε αύξηση της δυναμικότητας της χώρας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
«Τι θα συμβεί με τις υφιστάμενες βιομηχανίες και τους άλλους κλάδους που πρέπει επίσης να απεξαρτηθούν από τον άνθρακα;» διερωτήθηκε η Leonard.
«Επιτρέπεις σε έναν κλάδο να επεκτείνεται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς, λέγοντας ότι δεν υπάρχει πρόβλημα επειδή πρέπει να κατασκευαστούν νέες εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό θα μειώσει το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών στο συνολικό ενεργειακό σύστημα».
Οικονομικοί συμβιβασμοί
Μια πρόσφατη έκθεση που εκπονήθηκε κατόπιν ανάθεσης της ιρλανδικής κυβέρνησης αναφέρει ότι τα κέντρα δεδομένων είναι «θεμελιώδους σημασίας για τη θέση της Ιρλανδίας ως κορυφαίου παγκόσμιου κόμβου ψηφιακών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων που βασίζονται στην τεχνολογία».
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι θέσεις εργασίας που εξαρτώνται από τα κέντρα δεδομένων αποφέρουν περίπου 14,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε φόρους που σχετίζονται με την απασχόληση.
Η έκθεση δέχθηκε κριτική από την Ιρλανδή ευρωβουλευτή Lynn Boylan, του αριστερού κόμματος Sinn Féin, επειδή παρέλειψε να συμπεριλάβει ευρήματα σχετικά με το πώς η επέκταση των κέντρων δεδομένων θα μπορούσε να αυξήσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των πολιτών.
Μιλώντας έξω από το κέντρο δεδομένων της Amazon στο Tallaght, ο David McManus, δημοτικός σύμβουλος του South Dublin και μέλος του κεντροδεξιού κόμματος Fine Gael, το οποίο συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό, δήλωσε ότι τα κέντρα δεδομένων αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρουσίας των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
«Αυτό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι όσων θεωρούν απαραίτητα για τη λειτουργία τους εταιρείες όπως η Amazon, η Google και η Microsoft», ανέφερε.
«Δεν μπορείς απλώς να γυρίσεις σε αυτές τις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και να τους πεις: Ναι, θέλουμε τους καλοπληρωμένους μηχανικούς, θέλουμε πολλές θέσεις εργασίας, αλλά δεν θέλουμε τα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν όλη αυτή τη δραστηριότητα».
Ο McManus επισημαίνει ότι η θερμότητα που παράγεται από το κέντρο δεδομένων διοχετεύεται σε κοντινές κατοικίες κοινωνικής στέγασης, στη βιβλιοθήκη και σε άλλα δημοτικά κτίρια.
Επιπλέον, ο Δήμος του South Dublin εισέπραξε πέρυσι περισσότερα από 30 εκατομμύρια ευρώ από δημοτικά τέλη και φόρους εμπορικής ακίνητης περιουσίας που καταβάλλουν τα κέντρα δεδομένων.
«Καταναλώνουν πράγματι μεγάλη ποσότητα ενέργειας από το εθνικό δίκτυο, αλλά παράλληλα δημιουργούν έσοδα που μας επιτρέπουν να επενδύουμε στο ίδιο το εθνικό δίκτυο», δήλωσε.
«Τελικά, όταν μιλάμε για την τεχνητή νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων, είναι δελεαστικό να υψώσουμε ένα τείχος και να πούμε: “Όχι, δεν θέλουμε τίποτα από όλα αυτά”. Αν αυτή είναι η επιλογή μας, τότε θα πρέπει να επιστρέψουμε στην οικονομία που είχαμε πιθανότατα πριν από δέκα χρόνια, με λιγότερες θέσεις εργασίας, λιγότερες καλοπληρωμένες θέσεις, χαμηλότερα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος και χαμηλότερα έσοδα από τη φορολογία των επιχειρήσεων».
Ωστόσο, η Leonard υποστηρίζει ότι οι πολίτες θεωρούν πως οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες διαθέτουν υπερβολικά μεγάλη δύναμη.
«Πολλές από αυτές τις εταιρείες έχουν ασκήσει έντονες πιέσεις σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να μην υποχρεωθούν να δημοσιοποιούν ορισμένα στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας και νερού. Οι πολίτες απλώς αισθάνονται πλέον ότι όλο αυτό έχει καταντήσει αστείο, δεδομένης της τεράστιας δύναμης που διαθέτουν αυτές οι εταιρείες».
www.worldenergynews.gr
Με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων να προσεγγίζει το ένα τέταρτο της συνολικής κατανάλωσης της χώρας, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την περαιτέρω ανάπτυξή τους με υποχρεωτικές επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πρόκειται για ένα μοντέλο που ενδέχεται να αποτελέσει οδηγό για την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά ήδη προκαλεί αντιδράσεις, καθώς εγείρει ερωτήματα για την ενεργειακή επάρκεια, το κόστος για τους καταναλωτές και τις πραγματικές δυνατότητες της πράσινης μετάβασης.
Ως τεχνολογική πρωτεύουσα της ΕΕ, όπου οι περισσότεροι από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς κολοσσούς του κόσμου διατηρούν τις ευρωπαϊκές τους έδρες, η Ιρλανδία βρέθηκε στο επίκεντρο των αντιδράσεων κατά των ενεργοβόρων κέντρων δεδομένων, τα οποία είναι απαραίτητα για την υποστήριξη της πολλά υποσχόμενης επανάστασης της τεχνητής νοημοσύνης.
Σήμερα, το Δουβλίνο πρωτοστατεί σε ένα ευρωπαϊκό εγχείρημα που επιδιώκει να υποχρεώσει τις τεχνολογικές εταιρείες να επενδύουν σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Αυτό τοποθετεί την Ιρλανδία στην πρωτοπορία των χωρών που προσπαθούν να περιορίσουν την οργή των πολιτών για τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκαλεί η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων. Οι αντιδράσεις εξαπλώνονται πλέον σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ το ζήτημα εξελίσσεται σε σημαντικό θέμα και για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Το 2021, η Ιρλανδία κινήθηκε πολύ νωρίτερα από άλλες χώρες, βάζοντας ουσιαστικά φρένο στην ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων. Η ρυθμιστική αρχή ενέργειας της χώρας σχεδόν σταμάτησε την έγκριση σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων στο ήδη επιβαρυμένο ηλεκτρικό δίκτυο της περιοχής του Δουβλίνου.
Οι αρχές προειδοποίησαν ότι η εκρηκτική ανάπτυξη του κλάδου των κέντρων δεδομένων αποτελούσε «σημαντικό» κίνδυνο για την ασφάλεια του ηλεκτρικού εφοδιασμού της χώρας.
Πέρυσι, όταν ουσιαστικά άρθηκε το μορατόριουμ, η Ιρλανδία επέβαλε συγκεκριμένες προϋποθέσεις στις τεχνολογικές εταιρείες που επιθυμούν να συνδέσουν νέα κέντρα δεδομένων στο δίκτυο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η υποχρέωση χρηματοδότησης νέων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ιρλανδία, τα οποία θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 80% των ενεργειακών αναγκών των εγκαταστάσεων.
Καθώς χώρες όπως η Ολλανδία και η Δανία, αλλά και πολιτείες των ΗΠΑ, από τη Νέα Υόρκη έως το Όρεγκον, εξετάζουν το ενδεχόμενο επιβολής αντίστοιχων περιορισμών, η ιρλανδική προσέγγιση αποτελεί ένα σημαντικό πείραμα.
Το ερώτημα είναι αν οι αυστηροί κανόνες για την καθαρή ενέργεια μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης ή αν τελικά θα οδηγήσουν σταδιακά τις επενδύσεις σε άλλες περιοχές, απορροφώντας παράλληλα την τοπικά παραγόμενη ανανεώσιμη ενέργεια και εντείνοντας τη δυσαρέσκεια των κατοίκων.
«Το μήνυμα που έρχεται σήμερα από την Ευρώπη είναι ότι η Ιρλανδία αποτελεί το καναρίνι στο ανθρακωρυχείο», δήλωσε ο Ronan Kelly, διευθύνων σύμβουλος της Digital Infrastructure Ireland, οργανισμού εκπροσώπησης του κλάδου των ψηφιακών υποδομών.
«Είμαστε στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας να υιοθετηθεί μια υπεύθυνη προσέγγιση στην κατασκευή νέων υποδομών και στην αύξηση της δυναμικότητας των κέντρων δεδομένων. Δεν μπορούμε απλώς να θέτουμε σε λειτουργία γεννήτριες ντίζελ και να τις αφήνουμε να δουλεύουν 24 ώρες το 24ωρο».
Πρωτοπορώντας στην Ευρώπη
Η Ιρλανδία βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ ως προς τη δυναμικότητα των κέντρων δεδομένων, με 31 μεγαβάτ ανά 100.000 κατοίκους — περισσότερο από το τριπλάσιο της Ολλανδίας, η οποία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση.
Ωστόσο, εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των μεγάλων κέντρων δεδομένων στις ΗΠΑ, όπως στη Βιρτζίνια, το Τέξας και την Καλιφόρνια, όπου περισσότεροι από ένας στους τρεις Αμερικανούς κατοικούν σε απόσταση μικρότερη των πέντε μιλίων από κάποιο ήδη λειτουργούν κέντρο δεδομένων.
Πέρυσι, τα κέντρα δεδομένων αντιστοιχούσαν σχεδόν στο ένα τέταρτο της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιρλανδία. Πρόκειται για εντυπωσιακή αύξηση σε σχέση με το μόλις 5% που αντιπροσώπευαν πριν από μία δεκαετία.
Η κατανάλωσή τους πλησιάζει πλέον τη συνολική ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιούν όλα τα νοικοκυριά της χώρας μαζί.
Έκθεση του ΟΗΕ τον Ιούνιο χαρακτήρισε το πυκνό δίκτυο κέντρων δεδομένων της Ιρλανδίας ως μια «προειδοποιητική» περίπτωση για το πώς δεν πρέπει να επιτρέπεται στην ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης να ξεπερνά τις δυνατότητες των τοπικών ηλεκτρικών δικτύων.
Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα προτού λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις. Η Teresa Ribera, αρμόδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πράσινη μετάβαση και τον ανταγωνισμό, δήλωσε στο POLITICO ότι η ΕΕ θα πρέπει να υποχρεώσει τις τεχνολογικές εταιρείες να επενδύουν σε καθαρή ενέργεια για την τροφοδοσία των κέντρων δεδομένων τους.
Καθώς η ΕΕ προετοιμάζει νέα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης για τα κέντρα δεδομένων, ο Kelly υπογράμμισε ότι αυτό που προκαλεί «ανησυχία» στον ιρλανδικό κλάδο, ο οποίος στηρίζει 875.000 θέσεις εργασίας, είναι το κατά πόσο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα υιοθετήσουν αντίστοιχους κανόνες.
Υπάρχει επίσης ο φόβος ότι οι απαιτήσεις της Ιρλανδίας θα παραμείνουν μια «εξαίρεση», με αποτέλεσμα οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων να μεταφερθούν αλλού.
Χώρες όπως η Ισπανία και η Γερμανία έχουν θεσπίσει κανόνες που απαιτούν από τα κέντρα δεδομένων να αποδεικνύουν ότι ένα συγκεκριμένο ποσοστό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειάς τους καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές.
Χρηματοδότηση έργων ΑΠΕ
Η Ιρλανδία, ωστόσο, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας από τους κατασκευαστές κέντρων δεδομένων να χρηματοδοτούν νέα έργα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας.
Για τη Microsoft, έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές και διαχειριστές κέντρων δεδομένων στην Ιρλανδία, η σαφήνεια γύρω από τις απαιτήσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί ένα «καθοριστικό» πράσινο φως για τη συνέχιση των επενδύσεών της στη χώρα.
Ο αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός έχει δηλώσει ότι ήδη αντιστοιχίζει το 100% της παγκόσμιας ενεργειακής κατανάλωσής του με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κυρίως μέσω συμφωνιών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με παραγωγούς ανανεώσιμης ενέργειας.
Ο James O’Connor, επικεφαλής των εγκαταστάσεων της Microsoft στην Ιρλανδία, δήλωσε ότι η εταιρεία περνά πλέον στο στάδιο του σχεδιασμού για μια «σημαντική» νέα ανάπτυξη κέντρου δεδομένων στο Jiggenstown, έξω από το Naas, αν και το έργο αντιμετωπίζει ήδη αντιδράσεις από την τοπική κοινωνία.
«Κατανοούμε τις ανησυχίες που υπάρχουν στην κοινή γνώμη, ιδιαίτερα όταν δημιουργείται μια τόσο μεγάλη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας», δήλωσε ο O’Connor.
«Ωστόσο, πιστεύω ότι έχουμε μια τεράστια ευκαιρία να αξιοποιήσουμε τις μεγάλες δυνατότητες που υπάρχουν στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μπορούμε να επενδύσουμε σε αυτές, να προσφέρουμε σταθερή ζήτηση και γνωρίζουμε ότι αυτό θα είναι καθοριστικής σημασίας».
Το μεγαλύτερο ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιρλανδία πέρυσι, περίπου 40%, προήλθε από την καύση φυσικού αερίου. Ωστόσο, το ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από την αιολική ενέργεια έφτασε το 32%.
Το νησιωτικό κράτος εξακολουθεί να διαθέτει τεράστιες ανεκμετάλλευτες δυνατότητες παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας από υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Απορρόφηση της διαθέσιμης ανανεώσιμης ενέργειας
Η νέα πολιτική της Ιρλανδίας για τα κέντρα δεδομένων απαιτεί από τις εταιρείες να εξασφαλίζουν άμεσα τη δική τους ενεργειακή τροφοδοσία.
Παράλληλα, τους δίνεται προθεσμία έξι ετών για να θέσουν σε λειτουργία νέα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ώστε να εξασφαλίσουν ότι το 80% της απαιτούμενης ηλεκτρικής ενέργειας θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι κατά τα πρώτα έξι χρόνια λειτουργίας τους, τα νέα κέντρα δεδομένων ενδέχεται να τροφοδοτούνται κυρίως από ορυκτά καύσιμα, όπως το φυσικό αέριο, αυξάνοντας τις εκπομπές ρύπων και τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
«Στα χαρτιά φαίνεται καλό, αλλά στην πράξη είναι πραγματικά επικίνδυνο», δήλωσε η Rosi Leonard από την περιβαλλοντική οργάνωση Friends of the Earth Ireland.
«Δεν φαίνεται να συνάδει με τις κλιματικές δεσμεύσεις της Ιρλανδίας, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια τεράστια επέκταση των κέντρων δεδομένων. Ωστόσο, οι εταιρείες έχουν στη διάθεσή τους μια μεταβατική περίοδο έξι ετών για να αναπτύξουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Η Friends of the Earth Ireland συμμετέχει σε μια ομάδα περιβαλλοντικών οργανώσεων που έχουν προσφύγει κατά της νέας πολιτικής της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας της Ιρλανδίας.
Παράλληλα, ζητά την πλήρη αναστολή της δημιουργίας νέων κέντρων δεδομένων, καθώς και την επιβολή περιορισμών στην επέκταση των ήδη υφιστάμενων εγκαταστάσεων.
Η Leonard υποστηρίζει ότι ακόμη και όταν το 80% της ενέργειας των κέντρων δεδομένων θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, αυτό θα σημαίνει ότι τεράστιες ποσότητες καθαρής ενέργειας θα κατευθύνονται αποκλειστικά στην τροφοδοσία της τεχνητής νοημοσύνης.
Το Συμβουλευτικό Συμβούλιο της Ιρλανδίας για την Κλιματική Αλλαγή έχει προειδοποιήσει ότι τα κέντρα δεδομένων «απορροφούν» κάθε αύξηση της δυναμικότητας της χώρας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
«Τι θα συμβεί με τις υφιστάμενες βιομηχανίες και τους άλλους κλάδους που πρέπει επίσης να απεξαρτηθούν από τον άνθρακα;» διερωτήθηκε η Leonard.
«Επιτρέπεις σε έναν κλάδο να επεκτείνεται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς, λέγοντας ότι δεν υπάρχει πρόβλημα επειδή πρέπει να κατασκευαστούν νέες εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό θα μειώσει το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών στο συνολικό ενεργειακό σύστημα».
Οικονομικοί συμβιβασμοί
Μια πρόσφατη έκθεση που εκπονήθηκε κατόπιν ανάθεσης της ιρλανδικής κυβέρνησης αναφέρει ότι τα κέντρα δεδομένων είναι «θεμελιώδους σημασίας για τη θέση της Ιρλανδίας ως κορυφαίου παγκόσμιου κόμβου ψηφιακών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων που βασίζονται στην τεχνολογία».
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι θέσεις εργασίας που εξαρτώνται από τα κέντρα δεδομένων αποφέρουν περίπου 14,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε φόρους που σχετίζονται με την απασχόληση.
Η έκθεση δέχθηκε κριτική από την Ιρλανδή ευρωβουλευτή Lynn Boylan, του αριστερού κόμματος Sinn Féin, επειδή παρέλειψε να συμπεριλάβει ευρήματα σχετικά με το πώς η επέκταση των κέντρων δεδομένων θα μπορούσε να αυξήσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των πολιτών.
Μιλώντας έξω από το κέντρο δεδομένων της Amazon στο Tallaght, ο David McManus, δημοτικός σύμβουλος του South Dublin και μέλος του κεντροδεξιού κόμματος Fine Gael, το οποίο συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό, δήλωσε ότι τα κέντρα δεδομένων αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρουσίας των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
«Αυτό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι όσων θεωρούν απαραίτητα για τη λειτουργία τους εταιρείες όπως η Amazon, η Google και η Microsoft», ανέφερε.
«Δεν μπορείς απλώς να γυρίσεις σε αυτές τις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και να τους πεις: Ναι, θέλουμε τους καλοπληρωμένους μηχανικούς, θέλουμε πολλές θέσεις εργασίας, αλλά δεν θέλουμε τα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν όλη αυτή τη δραστηριότητα».
Ο McManus επισημαίνει ότι η θερμότητα που παράγεται από το κέντρο δεδομένων διοχετεύεται σε κοντινές κατοικίες κοινωνικής στέγασης, στη βιβλιοθήκη και σε άλλα δημοτικά κτίρια.
Επιπλέον, ο Δήμος του South Dublin εισέπραξε πέρυσι περισσότερα από 30 εκατομμύρια ευρώ από δημοτικά τέλη και φόρους εμπορικής ακίνητης περιουσίας που καταβάλλουν τα κέντρα δεδομένων.
«Καταναλώνουν πράγματι μεγάλη ποσότητα ενέργειας από το εθνικό δίκτυο, αλλά παράλληλα δημιουργούν έσοδα που μας επιτρέπουν να επενδύουμε στο ίδιο το εθνικό δίκτυο», δήλωσε.
«Τελικά, όταν μιλάμε για την τεχνητή νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων, είναι δελεαστικό να υψώσουμε ένα τείχος και να πούμε: “Όχι, δεν θέλουμε τίποτα από όλα αυτά”. Αν αυτή είναι η επιλογή μας, τότε θα πρέπει να επιστρέψουμε στην οικονομία που είχαμε πιθανότατα πριν από δέκα χρόνια, με λιγότερες θέσεις εργασίας, λιγότερες καλοπληρωμένες θέσεις, χαμηλότερα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος και χαμηλότερα έσοδα από τη φορολογία των επιχειρήσεων».
Ωστόσο, η Leonard υποστηρίζει ότι οι πολίτες θεωρούν πως οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες διαθέτουν υπερβολικά μεγάλη δύναμη.
«Πολλές από αυτές τις εταιρείες έχουν ασκήσει έντονες πιέσεις σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να μην υποχρεωθούν να δημοσιοποιούν ορισμένα στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας και νερού. Οι πολίτες απλώς αισθάνονται πλέον ότι όλο αυτό έχει καταντήσει αστείο, δεδομένης της τεράστιας δύναμης που διαθέτουν αυτές οι εταιρείες».
www.worldenergynews.gr
