Τα κέρδη της σαουδαραβικής πετρελαϊκής εταιρείας αυξάνονται εντυπωσιακά, όμως οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, οι δυσκολίες στις εξαγωγές και ο διεθνής ανταγωνισμός δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για το μέλλον της
Η Saudi Aramco, ο μεγαλύτερος εισηγμένος πετρελαϊκός όμιλος στον κόσμο, καταγράφει σημαντική αύξηση κερδοφορίας, επωφελούμενη από τις υψηλότερες διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Πίσω, όμως, από την εντυπωσιακή εικόνα των οικονομικών αποτελεσμάτων κρύβονται σοβαρές προκλήσεις. Οι ελεύθερες ταμειακές ροές δεν επαρκούν για την πλήρη κάλυψη των μερισμάτων, οι γεωπολιτικές εντάσεις απειλούν την αξιοπιστία των εξαγωγικών διαδρομών, ενώ νέοι παραγωγοί διεκδικούν μερίδιο στις διεθνείς αγορές.
Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία χρειάζεται ολοένα περισσότερα έσοδα για να χρηματοδοτήσει τις δημόσιες δαπάνες και τον οικονομικό μετασχηματισμό της. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι πόσα κέρδη εμφανίζει σήμερα η Aramco, αλλά κατά πόσο μπορεί να διατηρήσει τη χρηματοοικονομική της ισχύ και την ανταγωνιστικότητά της σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Η μεγαλύτερη εισηγμένη πετρελαϊκή εταιρεία στον κόσμο, η Saudi Aramco, βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της προσοχής καθώς τα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας, που δημοσιεύθηκαν στις 3 Νοεμβρίου, προσφέρουν ένα σαφές αλλά δυσάρεστο μάθημα σχετικά με την οικονομία σε συνθήκες πολέμου.
Σύμφωνα με το OilPrice, μια πετρελαϊκή εταιρεία μπορεί να καταγράφει υψηλότερα κέρδη, ακόμη και όταν η πραγματική επιχειρησιακή της κατάσταση επιδεινώνεται. Οι υψηλότερες τιμές μπορούν να αντισταθμίσουν την απώλεια παραγωγής, ενώ έκτακτα λογιστικά κέρδη μπορούν να ενισχύσουν τα δημοσιευμένα οικονομικά αποτελέσματα. Ωστόσο, τίποτε από αυτά δεν αποδεικνύει ότι η υποκείμενη επιχειρηματική δραστηριότητα είναι ασφαλής και βιώσιμη.
Η Aramco ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 36,25 δισ. δολαρίων για το τρίτο τρίμηνο, αυξημένα κατά 34,5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Ωστόσο, τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη αυξήθηκαν κατά περίπου 9%, φτάνοντας τα 31,20 δισ. δολάρια, ενώ σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο μειώθηκαν κατά 6,6%.
Ενώ τα συνολικά αποτελέσματα δημιουργούν την εικόνα επιτάχυνσης της κερδοφορίας, τα προσαρμοσμένα μεγέθη αποτυπώνουν μια επιχείρηση που επωφελείται από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς.
Το ερώτημα δεν είναι εάν η Aramco είναι κερδοφόρα, αλλά εάν αυτά τα κέρδη μπορούν να χρηματοδοτούν με βιώσιμο τρόπο τις διανομές προς τους μετόχους, τις εγχώριες επενδύσεις, την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και ένα πιο ανθεκτικό εξαγωγικό σύστημα.
Τα ζητήματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς οι δημοσιονομικές ανάγκες της Σαουδικής Αραβίας συνεχίζουν να αυξάνονται.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Τα κέρδη της εταιρείας χρειάζονται σήμερα προσεκτικότερη εξέταση. Η αποχώρηση της Aramco, τον Σεπτέμβριο, από τις κοινοπραξίες PRefChem στη Μαλαισία απέφερε λογιστικό κέρδος 6,91 δισ. δολαρίων.
Η ενδιάμεση οικονομική έκθεση της εταιρείας εξηγεί ότι το ποσό αυτό περιλάμβανε τη διαγραφή καθαρών υποχρεώσεων από τον ισολογισμό και την αναγνώριση πρόσθετων απαιτήσεων που συνδέονταν με την προμήθεια αργού πετρελαίου.
Οι συνολικές εμπορικές απαιτήσεις της PRefChem κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανέρχονταν σε 7,33 δισ. δολάρια. Από αυτά, περίπου 1,55 δισ. δολάρια έχουν ήδη εισπραχθεί, ενώ το υπόλοιπο ποσό πρόκειται να εξοφληθεί σε διάστημα έξι ετών.
Επομένως, δεν πρόκειται για μια άμεση ταμειακή εισροή 6,91 δισ. δολαρίων.
Το παραπάνω εξηγεί πώς πρέπει να ερμηνεύονται τα οικονομικά αποτελέσματα. Τα λογιστικά κέρδη είναι απολύτως θεμιτά, αλλά δεν πρέπει να θεωρούνται ισοδύναμα με τα επαναλαμβανόμενα μετρητά που προκύπτουν από την παραγωγή και την πώληση πετρελαίου.
Επίσης, δεν αποδεικνύουν ότι η διεθνής επιχειρηματική επέκταση αποφέρει πάντοτε ελκυστικές αποδόσεις. Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι η πειθαρχία στη διαχείριση του επενδυτικού χαρτοφυλακίου απαιτεί, ορισμένες φορές, υποχώρηση από συγκεκριμένες επενδύσεις.
Οι ταμειακές ροές
Οι ελεύθερες ταμειακές ροές του τρίτου τριμήνου ξεπέρασαν τις βασικές τριμηνιαίες διανομές προς τους μετόχους. Ωστόσο, κατά τους τελευταίους εννέα μήνες, οι ελεύθερες ταμειακές ροές ανήλθαν σε 59,10 δισ. δολάρια, παραμένοντας χαμηλότερες από τα βασικά μερίσματα που καταβλήθηκαν, ύψους 65,66 δισ. δολαρίων.
Οι ελεύθερες ταμειακές ροές αυξήθηκαν μόλις κατά 2%, παρά τη σημαντικά υψηλότερη πραγματική τιμή πώλησης του πετρελαίου.
Δεν υπάρχει κρίση ρευστότητας. Ωστόσο, τα μετρητά που δημιουργήθηκαν εσωτερικά, μετά την αφαίρεση των κεφαλαιουχικών δαπανών, δεν επαρκούσαν για να καλύψουν πλήρως τις βασικές διανομές προς τους μετόχους κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.
Πρόσθετες απαιτήσεις προέκυψαν από εξαγορές και άλλες χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις.
Ο χαμηλός δείκτης δανειακής επιβάρυνσης προσφέρει ευελιξία. Δεν εξαλείφει, όμως, την ανάγκη επιλογής μεταξύ ανταγωνιστικών χρήσεων του διαθέσιμου κεφαλαίου.
Η Aramco βρίσκεται αντιμέτωπη με πολιτικές και οικονομικές επιλογές, καθώς συνδέεται άμεσα με τα δημόσια οικονομικά του Βασιλείου.
Η αναθεωρημένη κυβερνητική πρόβλεψη της Σαουδικής Αραβίας τοποθετεί το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2026 στα 245 δισ. ριάλ Σαουδικής Αραβίας (65 δισ. δολάρια), ή στο 4,9% του ΑΕΠ. Αρχικά, το έλλειμμα προβλεπόταν στα 165 δισ. ριάλ.
Οι κρατικές δαπάνες υπερβαίνουν σήμερα τον αρχικό προϋπολογισμό κατά 9,3%, με ρυθμό υψηλότερο από την προς τα πάνω αναθεώρηση των εσόδων.
Για το 2027, οι δαπάνες προβλέπεται να ανέλθουν σε 1,392 τρισ. ριάλ, ενώ τα έσοδα αναμένεται να φτάσουν τα 1,202 τρισ. ριάλ.
Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η σαουδαραβική οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 3,6% το 2026. Η συνολική δραστηριότητα του πετρελαϊκού τομέα προβλέπεται να μειωθεί κατά 21,8%, παρά τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των μη πετρελαϊκών δραστηριοτήτων.
Πρόκειται για κυβερνητικές προβλέψεις, οι οποίες σαφώς αποδυναμώνουν τον ισχυρισμό ότι οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου μεταφράζονται αυτομάτως σε ισχυρότερη εθνική οικονομία.
Λειτουργία υπό πίεση
Ο πετρελαϊκός κολοσσός λειτουργεί σήμερα υπό την πίεση δύο διαφορετικών οικονομικών κριτηρίων.
Πρώτον, του εταιρικού κριτηρίου, το οποίο αξιολογεί τις αποδόσεις των επενδύσεων, τα λειτουργικά κόστη και τη δημιουργία ταμειακών ροών.
Δεύτερον, του κρατικού δημοσιονομικού κριτηρίου, το οποίο αφορά τα κεφάλαια που απαιτούνται για τη διατήρηση των δημόσιων δαπανών και την υλοποίηση του οικονομικού μετασχηματισμού της χώρας.
Πρέπει να γίνει σαφές ότι οι δημοσιονομικές ανάγκες του Βασιλείου δεν μπορούν να περιοριστούν στο κόστος παραγωγής ανά βαρέλι της Aramco.
Ακόμη και μια εξαιρετικά κερδοφόρα πετρελαϊκή εταιρεία μπορεί να βρεθεί υπό πίεση, εάν ο βασικός της μέτοχος —το Βασίλειο και το κρατικό επενδυτικό ταμείο PIF— χρειάζεται περισσότερα χρήματα από όσα μπορεί να διανείμει άνετα η επιχείρηση σε βάθος ενός οικονομικού κύκλου.
Ακόμη και αν δεν κατευθύνονται όλα τα μερίσματα της Aramco απευθείας στον κεντρικό κρατικό προϋπολογισμό, η ευρύτερη εξάρτηση του δημόσιου τομέα της Σαουδικής Αραβίας από τα έσοδα του πετρελαίου κατά την επόμενη περίοδο θα καταστήσει πολιτικά σημαντικό τον περιορισμό των μερισματικών διανομών.
Τα λειτουργικά στοιχεία δείχνουν ότι η παραγωγή υγρών υδρογονανθράκων μειώθηκε αισθητά σε ετήσια βάση.
Ταυτόχρονα, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία ανακοίνωσε ότι η αξιοπιστία του εφοδιασμού υποχώρησε στο 97,8%, από 99,9% έναν χρόνο νωρίτερα.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τις δύσκολες συνθήκες, η εταιρεία διατηρεί υψηλό ποσοστό συνέπειας στις παραδόσεις.
Ωστόσο, οι διεθνείς πελάτες αξιολογούν την αξιοπιστία με βάση την πραγματική διαθεσιμότητα των φορτίων, το κόστος αντικατάστασής τους και τον προγραμματισμό λειτουργίας των διυλιστηρίων. Η κερδοφορία της Aramco δεν αποτελεί δικό τους πρόβλημα.
Απαραίτητος ο αγωγός
Η γεωγραφία διαδραματίζει επίσης ολοένα σημαντικότερο ρόλο, καθώς ο αγωγός East-West παραμένει στρατηγικά απαραίτητος.
Ωστόσο, ο αγωγός δεν αποτελεί πλέον μια απρόσβλητη εναλλακτική διαδρομή εξαγωγών.
Υπάρχει και μια ακόμη σημαντική γεωγραφική παράμετρος.
Οι εξαγωγές από το Γιανμπού με βόρεια κατεύθυνση προς τη Διώρυγα του Σουέζ δεν χρειάζεται να διέλθουν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Αντίθετα, τα φορτία που κατευθύνονται νότια, προς τις ασιατικές αγορές, συνήθως πρέπει να περάσουν από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.
Οι εξαγωγές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας περιορίζονται πλέον από τον προορισμό των φορτίων, τη διαθεσιμότητα των πλοίων και τις απειλές για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Η δήλωση του Amin Nasser ότι «συνεχίζουμε να διερευνούμε πρόσθετη αποθηκευτική δυναμικότητα στο εξωτερικό και εναλλακτικές εξαγωγικές διαδρομές» αποτελεί ένα ισχυρό και σημαντικό στρατηγικό μήνυμα.
Η Aramco θα επιδιώξει να αποθηκεύει πετρέλαιο πιο κοντά στους πελάτες της, διευρύνοντας παράλληλα τις επιλογές παράδοσης πέρα από το υφιστάμενο σύστημα.
Αυτό απαιτεί πολύ περισσότερα από την απλή αύξηση της χωρητικότητας των δεξαμενών.
Θα χρειαστεί επίσης αξιόπιστη πρόσβαση σε τερματικούς σταθμούς, διαθέσιμες χρονοθυρίδες φόρτωσης και εκφόρτωσης, κατάλληλο βάθος λιμένων για την προσέγγιση πλοίων, εγκαταστάσεις ανάμειξης πετρελαϊκών προϊόντων, αγωγούς μεταφοράς προς τις τελικές αγορές και συμβατικά δικαιώματα που θα παραμένουν αξιοποιήσιμα ακόμη και σε περιόδους διαταραχών.
Ένας τερματικός σταθμός, μια δεξαμενή ή ένα λιμάνι χωρίς ασφαλή εφοδιασμό δεν αποτελεί πραγματικό περιουσιακό στοιχείο.
Ωστόσο, τα αποθέματα που βρίσκονται σε εγκαταστάσεις του εξωτερικού απλώς εξασφαλίζουν επιπλέον χρόνο.Η αποθήκευση μπορεί να γεφυρώσει μια περίοδο διαταραχής μόνο μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα.
Η πλήρωση των δεξαμενών δεσμεύει κεφάλαιο κίνησης, ενώ η διατήρηση εφεδρικής αποθηκευτικής δυναμικότητας έχει επίσης σημαντικό κόστος. Οι ρεαλιστικές επιλογές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις στην ευρωπαϊκή Μεσόγειο και στην περιοχή ARA (Άμστερνταμ – Ρότερνταμ – Αμβέρσα), καθώς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην Ασία.
Την ίδια στιγμή, θα υπάρξει μια περίοδος «μετά τα Στενά του Ορμούζ», κατά την οποία η Aramco θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον ανταγωνισμό νέων προμηθευτών.
Νέες πηγές προμήθειας πετρελαίου εκτός του Περσικού Κόλπου αναπτύσσονται σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η πρόβλεψη της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), τον Οκτώβριο, εκτιμά ότι η αμερικανική παραγωγή αργού πετρελαίου θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 13,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026 και στα 14,3 εκατομμύρια βαρέλια το 2027.
Πρόσθετες ποσότητες θα προέλθουν από τη νέα υπεράκτια παραγωγική δυναμικότητα της Βραζιλίας και της Γουιάνας, με τη Γουιάνα να αυξάνει σταδιακά τις πωλήσεις της προς τις ασιατικές αγορές.
Όλες αυτές οι ποιότητες αργού πετρελαίου θα επηρεάζουν τις αγοραστικές αποφάσεις των διυλιστηρίων και τη διαπραγματευτική τους δύναμη στην Ασία.
Τα επόμενα χρόνια, ο ανταγωνισμός θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, καθώς όλα θα κρίνονται από τη συνολική αξία του πετρελαίου κατά την παράδοσή του. Αυτή εξαρτάται από την ποιότητα του αργού, την τιμή, το κόστος μεταφοράς, την ασφάλιση, τη χρηματοδότηση και την αξιοπιστία της έγκαιρης άφιξης του φορτίου.
Το πλεονέκτημα της Aramco λόγω του χαμηλού κόστους παραγωγής παραμένει σημαντικό. Ωστόσο, οι πελάτες αγοράζουν πετρέλαιο παραδοτέο στον προορισμό τους.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να ενθαρρύνει τη διαφοροποίηση των προμηθευτών, ακόμη και όταν η σαουδαραβική παραγωγή παραμένει ιδιαίτερα ανταγωνιστική.
Ταυτόχρονα, απαιτείται νέα έμφαση στην κατανομή των επενδυτικών κεφαλαίων, η οποία γίνεται ολοένα πιο σύνθετη ακριβώς αυτή την περίοδο. Η επένδυση της Aramco με ποσοστό συμμετοχής 49% στην HUMAIN περιλαμβάνει μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων και χρηματικές εισφορές περίπου 2,6 δισ. δολαρίων.
Παράλληλα, μια κοινοπραξία στον τομέα της εξόρυξης προσθέτει ακόμη μία δραστηριότητα σε γειτονικό επιχειρηματικό κλάδο.
Τεχνητή νοημοσύνη
Ενώ τα μέσα ενημέρωσης ασχολούνται έντονα με την τεχνητή νοημοσύνη, μεταξύ άλλων και στο ADIPEC 2026, πολλοί εκτιμούν ότι η βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη (Industrial AI) μπορεί να βελτιώσει τις λειτουργικές επιδόσεις των επιχειρήσεων.
Προς το παρόν, όμως, αυτές οι επενδύσεις πρέπει ακόμη να αποδείξουν ότι αποφέρουν ικανοποιητικές αποδόσεις, εν μέσω ανταγωνιστικών αναγκών για την ανάπτυξη του τομέα του φυσικού αερίου, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εξαγωγών και τη διατήρηση των χρηματικών αποδόσεων προς τους μετόχους.
Οι επόμενοι μήνες και τα επόμενα χρόνια αναμένονται με ενδιαφέρον, καθώς οι προοπτικές περιλαμβάνουν ένα δύσκολο παράδοξο.
Εάν οι περιφερειακές συνθήκες βελτιωθούν, ο σαουδαραβικός κολοσσός θα ανακτήσει μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία και ενδεχομένως θα αυξήσει τους όγκους παραγωγής.
Ωστόσο, θα χάσει ταυτόχρονα ένα μέρος του πλεονεκτήματος που προκύπτει από τη σπανιότητα της προσφοράς και τα έκτακτα υψηλά περιθώρια κέρδους στον τομέα της διύλισης και της μεταποίησης πετρελαϊκών προϊόντων.
Αντίθετα, εάν η αστάθεια συνεχιστεί, οι τιμές ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές, αλλά θα αυξηθούν οι πιέσεις από το κόστος μεταφοράς, τις επενδυτικές απαιτήσεις και τη διαφοροποίηση των προμηθευτών από την πλευρά των πελατών.
Για την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία του Βασιλείου, η επόμενη μεγάλη δοκιμασία θα είναι η διατήρηση βιώσιμης δημιουργίας ταμειακών ροών μετά την καταβολή μερισμάτων, την πραγματοποίηση επενδύσεων και τις δαπάνες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, ακόμη και σε ένα λιγότερο ευνοϊκό περιβάλλον τιμών.
Τα σημερινά οικονομικά στοιχεία καταδεικνύουν χρηματοοικονομική ισχύ. Ωστόσο, αυτή η ισχύς εξαρτάται επίσης από τις συνθήκες της αγοράς, τις οποίες η εταιρεία δεν μπορεί να ελέγξει.
Το Βασίλειο μπορεί να απαιτήσει περισσότερα χρήματα από την Aramco, αλλά δεν μπορεί να υποχρεώσει τους διεθνείς πελάτες να αποδεχθούν υψηλότερο συνολικό κόστος προμήθειας. Δεν μπορεί επίσης να εμποδίσει τους ανταγωνιστές να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους. Όπως προκύπτει , δεν έχει κανέναν έλεγχο πάνω στην ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών.
Η στρατηγική προτεραιότητα της Aramco σήμερα θα πρέπει να είναι η μετατροπή των αποθεμάτων πετρελαίου χαμηλού κόστους σε αξιόπιστες ταμειακές ροές, μέσω ανταγωνιστικών παραδόσεων στις διεθνείς αγορές.
Όσο αυτό δεν έχει επιτευχθεί, ιδιαίτερα υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας της αγοράς, η αύξηση των τριμηνιαίων κερδών αποτελεί απλώς ένδειξη της δυνατότητας της εταιρείας να παράγει υψηλά έσοδα. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι το υποκείμενο πετρελαϊκό δίλημμα της Σαουδικής Αραβίας έχει επιλυθεί.
www.worldenergynews.gr
Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία χρειάζεται ολοένα περισσότερα έσοδα για να χρηματοδοτήσει τις δημόσιες δαπάνες και τον οικονομικό μετασχηματισμό της. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι πόσα κέρδη εμφανίζει σήμερα η Aramco, αλλά κατά πόσο μπορεί να διατηρήσει τη χρηματοοικονομική της ισχύ και την ανταγωνιστικότητά της σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Η μεγαλύτερη εισηγμένη πετρελαϊκή εταιρεία στον κόσμο, η Saudi Aramco, βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της προσοχής καθώς τα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας, που δημοσιεύθηκαν στις 3 Νοεμβρίου, προσφέρουν ένα σαφές αλλά δυσάρεστο μάθημα σχετικά με την οικονομία σε συνθήκες πολέμου.
Σύμφωνα με το OilPrice, μια πετρελαϊκή εταιρεία μπορεί να καταγράφει υψηλότερα κέρδη, ακόμη και όταν η πραγματική επιχειρησιακή της κατάσταση επιδεινώνεται. Οι υψηλότερες τιμές μπορούν να αντισταθμίσουν την απώλεια παραγωγής, ενώ έκτακτα λογιστικά κέρδη μπορούν να ενισχύσουν τα δημοσιευμένα οικονομικά αποτελέσματα. Ωστόσο, τίποτε από αυτά δεν αποδεικνύει ότι η υποκείμενη επιχειρηματική δραστηριότητα είναι ασφαλής και βιώσιμη.
Η Aramco ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 36,25 δισ. δολαρίων για το τρίτο τρίμηνο, αυξημένα κατά 34,5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Ωστόσο, τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη αυξήθηκαν κατά περίπου 9%, φτάνοντας τα 31,20 δισ. δολάρια, ενώ σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο μειώθηκαν κατά 6,6%.
Ενώ τα συνολικά αποτελέσματα δημιουργούν την εικόνα επιτάχυνσης της κερδοφορίας, τα προσαρμοσμένα μεγέθη αποτυπώνουν μια επιχείρηση που επωφελείται από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς.
Το ερώτημα δεν είναι εάν η Aramco είναι κερδοφόρα, αλλά εάν αυτά τα κέρδη μπορούν να χρηματοδοτούν με βιώσιμο τρόπο τις διανομές προς τους μετόχους, τις εγχώριες επενδύσεις, την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και ένα πιο ανθεκτικό εξαγωγικό σύστημα.
Τα ζητήματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς οι δημοσιονομικές ανάγκες της Σαουδικής Αραβίας συνεχίζουν να αυξάνονται.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Τα κέρδη της εταιρείας χρειάζονται σήμερα προσεκτικότερη εξέταση. Η αποχώρηση της Aramco, τον Σεπτέμβριο, από τις κοινοπραξίες PRefChem στη Μαλαισία απέφερε λογιστικό κέρδος 6,91 δισ. δολαρίων.
Η ενδιάμεση οικονομική έκθεση της εταιρείας εξηγεί ότι το ποσό αυτό περιλάμβανε τη διαγραφή καθαρών υποχρεώσεων από τον ισολογισμό και την αναγνώριση πρόσθετων απαιτήσεων που συνδέονταν με την προμήθεια αργού πετρελαίου.
Οι συνολικές εμπορικές απαιτήσεις της PRefChem κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανέρχονταν σε 7,33 δισ. δολάρια. Από αυτά, περίπου 1,55 δισ. δολάρια έχουν ήδη εισπραχθεί, ενώ το υπόλοιπο ποσό πρόκειται να εξοφληθεί σε διάστημα έξι ετών.
Επομένως, δεν πρόκειται για μια άμεση ταμειακή εισροή 6,91 δισ. δολαρίων.
Το παραπάνω εξηγεί πώς πρέπει να ερμηνεύονται τα οικονομικά αποτελέσματα. Τα λογιστικά κέρδη είναι απολύτως θεμιτά, αλλά δεν πρέπει να θεωρούνται ισοδύναμα με τα επαναλαμβανόμενα μετρητά που προκύπτουν από την παραγωγή και την πώληση πετρελαίου.
Επίσης, δεν αποδεικνύουν ότι η διεθνής επιχειρηματική επέκταση αποφέρει πάντοτε ελκυστικές αποδόσεις. Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι η πειθαρχία στη διαχείριση του επενδυτικού χαρτοφυλακίου απαιτεί, ορισμένες φορές, υποχώρηση από συγκεκριμένες επενδύσεις.
Οι ταμειακές ροές
Οι ελεύθερες ταμειακές ροές του τρίτου τριμήνου ξεπέρασαν τις βασικές τριμηνιαίες διανομές προς τους μετόχους. Ωστόσο, κατά τους τελευταίους εννέα μήνες, οι ελεύθερες ταμειακές ροές ανήλθαν σε 59,10 δισ. δολάρια, παραμένοντας χαμηλότερες από τα βασικά μερίσματα που καταβλήθηκαν, ύψους 65,66 δισ. δολαρίων.
Οι ελεύθερες ταμειακές ροές αυξήθηκαν μόλις κατά 2%, παρά τη σημαντικά υψηλότερη πραγματική τιμή πώλησης του πετρελαίου.
Δεν υπάρχει κρίση ρευστότητας. Ωστόσο, τα μετρητά που δημιουργήθηκαν εσωτερικά, μετά την αφαίρεση των κεφαλαιουχικών δαπανών, δεν επαρκούσαν για να καλύψουν πλήρως τις βασικές διανομές προς τους μετόχους κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.
Πρόσθετες απαιτήσεις προέκυψαν από εξαγορές και άλλες χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις.
Ο χαμηλός δείκτης δανειακής επιβάρυνσης προσφέρει ευελιξία. Δεν εξαλείφει, όμως, την ανάγκη επιλογής μεταξύ ανταγωνιστικών χρήσεων του διαθέσιμου κεφαλαίου.
Η Aramco βρίσκεται αντιμέτωπη με πολιτικές και οικονομικές επιλογές, καθώς συνδέεται άμεσα με τα δημόσια οικονομικά του Βασιλείου.
Η αναθεωρημένη κυβερνητική πρόβλεψη της Σαουδικής Αραβίας τοποθετεί το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2026 στα 245 δισ. ριάλ Σαουδικής Αραβίας (65 δισ. δολάρια), ή στο 4,9% του ΑΕΠ. Αρχικά, το έλλειμμα προβλεπόταν στα 165 δισ. ριάλ.
Οι κρατικές δαπάνες υπερβαίνουν σήμερα τον αρχικό προϋπολογισμό κατά 9,3%, με ρυθμό υψηλότερο από την προς τα πάνω αναθεώρηση των εσόδων.
Για το 2027, οι δαπάνες προβλέπεται να ανέλθουν σε 1,392 τρισ. ριάλ, ενώ τα έσοδα αναμένεται να φτάσουν τα 1,202 τρισ. ριάλ.
Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η σαουδαραβική οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 3,6% το 2026. Η συνολική δραστηριότητα του πετρελαϊκού τομέα προβλέπεται να μειωθεί κατά 21,8%, παρά τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των μη πετρελαϊκών δραστηριοτήτων.
Πρόκειται για κυβερνητικές προβλέψεις, οι οποίες σαφώς αποδυναμώνουν τον ισχυρισμό ότι οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου μεταφράζονται αυτομάτως σε ισχυρότερη εθνική οικονομία.
Λειτουργία υπό πίεση
Ο πετρελαϊκός κολοσσός λειτουργεί σήμερα υπό την πίεση δύο διαφορετικών οικονομικών κριτηρίων.
Πρώτον, του εταιρικού κριτηρίου, το οποίο αξιολογεί τις αποδόσεις των επενδύσεων, τα λειτουργικά κόστη και τη δημιουργία ταμειακών ροών.
Δεύτερον, του κρατικού δημοσιονομικού κριτηρίου, το οποίο αφορά τα κεφάλαια που απαιτούνται για τη διατήρηση των δημόσιων δαπανών και την υλοποίηση του οικονομικού μετασχηματισμού της χώρας.
Πρέπει να γίνει σαφές ότι οι δημοσιονομικές ανάγκες του Βασιλείου δεν μπορούν να περιοριστούν στο κόστος παραγωγής ανά βαρέλι της Aramco.
Ακόμη και μια εξαιρετικά κερδοφόρα πετρελαϊκή εταιρεία μπορεί να βρεθεί υπό πίεση, εάν ο βασικός της μέτοχος —το Βασίλειο και το κρατικό επενδυτικό ταμείο PIF— χρειάζεται περισσότερα χρήματα από όσα μπορεί να διανείμει άνετα η επιχείρηση σε βάθος ενός οικονομικού κύκλου.
Ακόμη και αν δεν κατευθύνονται όλα τα μερίσματα της Aramco απευθείας στον κεντρικό κρατικό προϋπολογισμό, η ευρύτερη εξάρτηση του δημόσιου τομέα της Σαουδικής Αραβίας από τα έσοδα του πετρελαίου κατά την επόμενη περίοδο θα καταστήσει πολιτικά σημαντικό τον περιορισμό των μερισματικών διανομών.
Τα λειτουργικά στοιχεία δείχνουν ότι η παραγωγή υγρών υδρογονανθράκων μειώθηκε αισθητά σε ετήσια βάση.
Ταυτόχρονα, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία ανακοίνωσε ότι η αξιοπιστία του εφοδιασμού υποχώρησε στο 97,8%, από 99,9% έναν χρόνο νωρίτερα.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τις δύσκολες συνθήκες, η εταιρεία διατηρεί υψηλό ποσοστό συνέπειας στις παραδόσεις.
Ωστόσο, οι διεθνείς πελάτες αξιολογούν την αξιοπιστία με βάση την πραγματική διαθεσιμότητα των φορτίων, το κόστος αντικατάστασής τους και τον προγραμματισμό λειτουργίας των διυλιστηρίων. Η κερδοφορία της Aramco δεν αποτελεί δικό τους πρόβλημα.
Απαραίτητος ο αγωγός
Η γεωγραφία διαδραματίζει επίσης ολοένα σημαντικότερο ρόλο, καθώς ο αγωγός East-West παραμένει στρατηγικά απαραίτητος.
Ωστόσο, ο αγωγός δεν αποτελεί πλέον μια απρόσβλητη εναλλακτική διαδρομή εξαγωγών.
Υπάρχει και μια ακόμη σημαντική γεωγραφική παράμετρος.
Οι εξαγωγές από το Γιανμπού με βόρεια κατεύθυνση προς τη Διώρυγα του Σουέζ δεν χρειάζεται να διέλθουν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Αντίθετα, τα φορτία που κατευθύνονται νότια, προς τις ασιατικές αγορές, συνήθως πρέπει να περάσουν από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.
Οι εξαγωγές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας περιορίζονται πλέον από τον προορισμό των φορτίων, τη διαθεσιμότητα των πλοίων και τις απειλές για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Η δήλωση του Amin Nasser ότι «συνεχίζουμε να διερευνούμε πρόσθετη αποθηκευτική δυναμικότητα στο εξωτερικό και εναλλακτικές εξαγωγικές διαδρομές» αποτελεί ένα ισχυρό και σημαντικό στρατηγικό μήνυμα.
Η Aramco θα επιδιώξει να αποθηκεύει πετρέλαιο πιο κοντά στους πελάτες της, διευρύνοντας παράλληλα τις επιλογές παράδοσης πέρα από το υφιστάμενο σύστημα.
Αυτό απαιτεί πολύ περισσότερα από την απλή αύξηση της χωρητικότητας των δεξαμενών.
Θα χρειαστεί επίσης αξιόπιστη πρόσβαση σε τερματικούς σταθμούς, διαθέσιμες χρονοθυρίδες φόρτωσης και εκφόρτωσης, κατάλληλο βάθος λιμένων για την προσέγγιση πλοίων, εγκαταστάσεις ανάμειξης πετρελαϊκών προϊόντων, αγωγούς μεταφοράς προς τις τελικές αγορές και συμβατικά δικαιώματα που θα παραμένουν αξιοποιήσιμα ακόμη και σε περιόδους διαταραχών.
Ένας τερματικός σταθμός, μια δεξαμενή ή ένα λιμάνι χωρίς ασφαλή εφοδιασμό δεν αποτελεί πραγματικό περιουσιακό στοιχείο.
Ωστόσο, τα αποθέματα που βρίσκονται σε εγκαταστάσεις του εξωτερικού απλώς εξασφαλίζουν επιπλέον χρόνο.Η αποθήκευση μπορεί να γεφυρώσει μια περίοδο διαταραχής μόνο μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα.
Η πλήρωση των δεξαμενών δεσμεύει κεφάλαιο κίνησης, ενώ η διατήρηση εφεδρικής αποθηκευτικής δυναμικότητας έχει επίσης σημαντικό κόστος. Οι ρεαλιστικές επιλογές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις στην ευρωπαϊκή Μεσόγειο και στην περιοχή ARA (Άμστερνταμ – Ρότερνταμ – Αμβέρσα), καθώς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην Ασία.
Την ίδια στιγμή, θα υπάρξει μια περίοδος «μετά τα Στενά του Ορμούζ», κατά την οποία η Aramco θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον ανταγωνισμό νέων προμηθευτών.
Νέες πηγές προμήθειας πετρελαίου εκτός του Περσικού Κόλπου αναπτύσσονται σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η πρόβλεψη της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), τον Οκτώβριο, εκτιμά ότι η αμερικανική παραγωγή αργού πετρελαίου θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 13,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026 και στα 14,3 εκατομμύρια βαρέλια το 2027.
Πρόσθετες ποσότητες θα προέλθουν από τη νέα υπεράκτια παραγωγική δυναμικότητα της Βραζιλίας και της Γουιάνας, με τη Γουιάνα να αυξάνει σταδιακά τις πωλήσεις της προς τις ασιατικές αγορές.
Όλες αυτές οι ποιότητες αργού πετρελαίου θα επηρεάζουν τις αγοραστικές αποφάσεις των διυλιστηρίων και τη διαπραγματευτική τους δύναμη στην Ασία.
Τα επόμενα χρόνια, ο ανταγωνισμός θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, καθώς όλα θα κρίνονται από τη συνολική αξία του πετρελαίου κατά την παράδοσή του. Αυτή εξαρτάται από την ποιότητα του αργού, την τιμή, το κόστος μεταφοράς, την ασφάλιση, τη χρηματοδότηση και την αξιοπιστία της έγκαιρης άφιξης του φορτίου.
Το πλεονέκτημα της Aramco λόγω του χαμηλού κόστους παραγωγής παραμένει σημαντικό. Ωστόσο, οι πελάτες αγοράζουν πετρέλαιο παραδοτέο στον προορισμό τους.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να ενθαρρύνει τη διαφοροποίηση των προμηθευτών, ακόμη και όταν η σαουδαραβική παραγωγή παραμένει ιδιαίτερα ανταγωνιστική.
Ταυτόχρονα, απαιτείται νέα έμφαση στην κατανομή των επενδυτικών κεφαλαίων, η οποία γίνεται ολοένα πιο σύνθετη ακριβώς αυτή την περίοδο. Η επένδυση της Aramco με ποσοστό συμμετοχής 49% στην HUMAIN περιλαμβάνει μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων και χρηματικές εισφορές περίπου 2,6 δισ. δολαρίων.
Παράλληλα, μια κοινοπραξία στον τομέα της εξόρυξης προσθέτει ακόμη μία δραστηριότητα σε γειτονικό επιχειρηματικό κλάδο.
Τεχνητή νοημοσύνη
Ενώ τα μέσα ενημέρωσης ασχολούνται έντονα με την τεχνητή νοημοσύνη, μεταξύ άλλων και στο ADIPEC 2026, πολλοί εκτιμούν ότι η βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη (Industrial AI) μπορεί να βελτιώσει τις λειτουργικές επιδόσεις των επιχειρήσεων.
Προς το παρόν, όμως, αυτές οι επενδύσεις πρέπει ακόμη να αποδείξουν ότι αποφέρουν ικανοποιητικές αποδόσεις, εν μέσω ανταγωνιστικών αναγκών για την ανάπτυξη του τομέα του φυσικού αερίου, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εξαγωγών και τη διατήρηση των χρηματικών αποδόσεων προς τους μετόχους.
Οι επόμενοι μήνες και τα επόμενα χρόνια αναμένονται με ενδιαφέρον, καθώς οι προοπτικές περιλαμβάνουν ένα δύσκολο παράδοξο.
Εάν οι περιφερειακές συνθήκες βελτιωθούν, ο σαουδαραβικός κολοσσός θα ανακτήσει μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία και ενδεχομένως θα αυξήσει τους όγκους παραγωγής.
Ωστόσο, θα χάσει ταυτόχρονα ένα μέρος του πλεονεκτήματος που προκύπτει από τη σπανιότητα της προσφοράς και τα έκτακτα υψηλά περιθώρια κέρδους στον τομέα της διύλισης και της μεταποίησης πετρελαϊκών προϊόντων.
Αντίθετα, εάν η αστάθεια συνεχιστεί, οι τιμές ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές, αλλά θα αυξηθούν οι πιέσεις από το κόστος μεταφοράς, τις επενδυτικές απαιτήσεις και τη διαφοροποίηση των προμηθευτών από την πλευρά των πελατών.
Για την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία του Βασιλείου, η επόμενη μεγάλη δοκιμασία θα είναι η διατήρηση βιώσιμης δημιουργίας ταμειακών ροών μετά την καταβολή μερισμάτων, την πραγματοποίηση επενδύσεων και τις δαπάνες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, ακόμη και σε ένα λιγότερο ευνοϊκό περιβάλλον τιμών.
Τα σημερινά οικονομικά στοιχεία καταδεικνύουν χρηματοοικονομική ισχύ. Ωστόσο, αυτή η ισχύς εξαρτάται επίσης από τις συνθήκες της αγοράς, τις οποίες η εταιρεία δεν μπορεί να ελέγξει.
Το Βασίλειο μπορεί να απαιτήσει περισσότερα χρήματα από την Aramco, αλλά δεν μπορεί να υποχρεώσει τους διεθνείς πελάτες να αποδεχθούν υψηλότερο συνολικό κόστος προμήθειας. Δεν μπορεί επίσης να εμποδίσει τους ανταγωνιστές να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους. Όπως προκύπτει , δεν έχει κανέναν έλεγχο πάνω στην ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών.
Η στρατηγική προτεραιότητα της Aramco σήμερα θα πρέπει να είναι η μετατροπή των αποθεμάτων πετρελαίου χαμηλού κόστους σε αξιόπιστες ταμειακές ροές, μέσω ανταγωνιστικών παραδόσεων στις διεθνείς αγορές.
Όσο αυτό δεν έχει επιτευχθεί, ιδιαίτερα υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας της αγοράς, η αύξηση των τριμηνιαίων κερδών αποτελεί απλώς ένδειξη της δυνατότητας της εταιρείας να παράγει υψηλά έσοδα. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι το υποκείμενο πετρελαϊκό δίλημμα της Σαουδικής Αραβίας έχει επιλυθεί.
www.worldenergynews.gr
