Οι τιμές στρατηγικών μετάλλων στην Ευρώπη φτάνουν έως και 125 φορές υψηλότερα από τις αντίστοιχες στην κινεζική αγορά - Οι περιορισμοί στις εξαγωγές εντείνουν τις πιέσεις στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ ΗΠΑ και Κίνα προετοιμάζονται για μια κρίσιμη συνάντηση Τραμπ – Σι
Η κυριαρχία της Κίνας στην παγκόσμια αγορά σπάνιων γαιών μετατρέπεται σε ολοένα ισχυρότερο όπλο, με σοβαρές επιπτώσεις στη βιομηχανία, την τεχνολογία και την αμυντική παραγωγή της Δύσης.
Οι περιορισμοί στις κινεζικές εξαγωγές έχουν προκαλέσει πρωτοφανείς αποκλίσεις στις τιμές στρατηγικών μετάλλων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ύττριο, που πωλείται στην Ευρώπη έως και 125 φορές ακριβότερα από ό,τι στην Κίνα.
Καθώς οι εναλλακτικές πηγές προμήθειας παραμένουν περιορισμένες και η ανάπτυξη νέων παραγωγικών μονάδων απαιτεί πολυετή επενδυτική προσπάθεια, η εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών αναδεικνύεται σε μείζον στρατηγικό ζήτημα. Σε αυτό το περιβάλλον, η επικείμενη συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον των εμπορικών σχέσεων και την ασφάλεια των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Σύμφωνα με το Mining η παγκόσμια προσπάθεια εξασφάλισης στρατηγικών μετάλλων αποκτά νέα επείγουσα διάσταση ενόψει μιας πιθανής συνάντησης των ηγετών των ΗΠΑ και της Κίνας μέσα στον μήνα, καθώς οι σπάνιες γαίες διαπραγματεύονται πλέον εκτός Κίνας σε τιμές πολλαπλάσιες της εγχώριας αξίας τους.
Οι περιορισμοί στις εξαγωγές που έχει επιβάλει η Κίνα –η οποία κυριαρχεί στην εφοδιαστική αλυσίδα πολλών κρίσιμων ορυκτών– περιορίζουν τη διαθεσιμότητα προϊόντων που χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, από την αεροδιαστημική και την αμυντική βιομηχανία έως τους ημιαγωγούς και τους μαγνήτες για ηλεκτρικά οχήματα. Από τις ΗΠΑ έως την Ιαπωνία, οι κατασκευαστές αισθάνονται όλο και περισσότερο την πίεση.
Η Ουάσιγκτον έχει καλέσει το Πεκίνο να τηρήσει τις δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο της εμπορικής εκεχειρίας του περασμένου έτους. Ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ, σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ, υπογράμμισε τη σημασία της ανάληψης «συγκεκριμένων δράσεων» από την Κίνα για την υλοποίηση των δεσμεύσεων σχετικά με εμπορεύματα, μεταξύ των οποίων και οι σπάνιες γαίες.
Τα σχόλιά του, σε συνδυασμό με τις «σοβαρές ανησυχίες» που εξέφρασε η κινεζική πλευρά κατά την ίδια επικοινωνία, αναδεικνύουν την εύθραυστη κατάσταση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. Οι πρόεδροι Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα, στο πλαίσιο της συνόδου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στην κινεζική πόλη Σενζέν.
Η έλλειψη ορισμένων στρατηγικών ορυκτών εκτός Κίνας αποτυπώνεται στις τιμές τους. Το ύττριο, το οποίο χρησιμοποιείται στα ηλεκτρονικά και στις τουρμπίνες, είναι στην Ευρώπη 125 φορές ακριβότερο από ό,τι στην Κίνα, σύμφωνα με τον οργανισμό αναφοράς τιμών Argus Media. Ένας τόνος του μετάλλου κοστίζει περίπου 1,15 εκατομμύρια δολάρια, έναντι μόλις 9.144 δολαρίων στην Κίνα, όπου η προσφορά παραμένει άφθονη.
Το δυσπρόσιο και το τέρβιο, τα οποία χρησιμοποιούνται σε ισχυρούς μαγνήτες απαραίτητους για την κατασκευή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, είναι αντίστοιχα 20 και οκτώ φορές ακριβότερα σε σχέση με την εγχώρια κινεζική αγορά. Οι αγοραστές γαλλίου στο εξωτερικό θα πρέπει να πληρώσουν έως και 12 φορές υψηλότερη τιμή. Πριν από την επιβολή των περιορισμών, οι διεθνείς τιμές ήταν μόνο οριακά υψηλότερες.
«Δεν θα το χαρακτήριζα ακριβώς πανικό, αλλά πιστεύω ότι πρόκειται για μια κατάσταση που συσσωρεύεται εδώ και τους τελευταίους 18 μήνες», δήλωσε ο Τσι Χιν Λινγκ, επικεφαλής τιμολόγησης μετάλλων για την Ασία στην Argus. «Οι αγοραστές πλέον προσπαθούν απεγνωσμένα να εξασφαλίσουν κάποιες ποσότητες υλικού».
Περιορισμένες εναλλακτικές λύσεις
Ο πρόεδρος Σι επέβαλε ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών πέρυσι, προσθέτοντας νέους περιορισμούς σε εκείνους που ίσχυαν ήδη για άλλα λιγότερο διαδεδομένα μέταλλα. Η κίνηση αποδείχθηκε ιδιαίτερα ισχυρή, καθώς το Πεκίνο ελέγχει το μεγαλύτερο μερίδιο της εξόρυξης και της επεξεργασίας, αποκτώντας έτσι τεράστια διαπραγματευτική ισχύ.
Στο πλαίσιο της εμπορικής εκεχειρίας που συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 –και πρόκειται να λήξει σε περίπου δύο μήνες– οι ΗΠΑ εξασφάλισαν τη ροή κρίσιμων ορυκτών. Ωστόσο, ο Γκριρ, ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η Αμερική δεν λαμβάνει τις σπάνιες γαίες στις αναμενόμενες ποσότητες και με τον προβλεπόμενο ρυθμό.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ηγηθεί μιας διεθνούς προσπάθειας για την ενίσχυση των προμηθειών εκτός Κίνας, υποστηρίζοντας τόσο εγχώρια εξορυκτικά έργα όσο και επενδύσεις σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Αυστραλία. Ωστόσο, για πολλά προϊόντα, η εξεύρεση εναλλακτικών πηγών θα απαιτήσει χρόνια, λόγω του χρόνου και των επενδύσεων που χρειάζονται.
«Μέσα στα επόμενα ένα με δύο χρόνια, η προσφορά εκτός Κίνας θα παραμείνει πραγματικά πολύ περιορισμένη», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μέριμαν, διευθυντής ερευνών της Project Blue, εταιρείας συμβούλων που ειδικεύεται στα κρίσιμα ορυκτά. «Πιθανότατα θα συνεχίσουμε να έχουμε μια αρκετά μεγάλη απόκλιση μεταξύ των εγχώριων κινεζικών τιμών και των τιμών εκτός Κίνας για τουλάχιστον τα επόμενα δύο χρόνια».
Το ύττριο, το οποίο παρουσιάζει αυτή την τεράστια απόκλιση μεταξύ εγχώριων και εξαγωγικών τιμών, είναι ένα από τα επτά εξειδικευμένα μέταλλα που τέθηκαν υπό τον έλεγχο των κινεζικών εξαγωγών τον Απρίλιο του 2025. Διαθέτει ένα ευρύ φάσμα κρίσιμων εφαρμογών στη βιομηχανία ημιαγωγών. Παράλληλα, χρησιμοποιείται ως απαραίτητη προστατευτική επίστρωση στα τεράστια πτερύγια των αεριοστροβίλων και των στροβίλων κινητήρων αεροσκαφών.
Οι συνολικές εξαγωγές οξειδίου του υττρίου από την Κίνα ανέρχονται σήμερα περίπου στα δύο πέμπτα του μέσου επιπέδου της περιόδου 2023-2024. Σχεδόν καμία ποσότητα δεν έχει εξαχθεί στην Ιαπωνία φέτος, ενώ οι αποστολές προς τις ΗΠΑ είναι περίπου 70% χαμηλότερες σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από το 2025.
«Η πρόκληση για τους κατασκευαστές εκτός Κίνας δεν αφορά απλώς το κόστος του υλικού, αλλά το κατά πόσο μπορούν να εξασφαλίσουν αξιόπιστες προμήθειες», δήλωσε ο Ραμόν Μπαρούα, διευθύνων σύμβουλος της Aclara Resources Inc., η οποία αναπτύσσει έργα σπάνιων γαιών στη Χιλή και τη Βραζιλία και πρόσφατα πρόσθεσε το οξείδιο του υττρίου υψηλής καθαρότητας στα σχέδιά της για την επεξεργασία υλικών, μαζί με το δυσπρόσιο και το τέρβιο.
Εκτός Κίνας, πρακτικά δεν υπάρχουν άλλες πηγές εξόρυξης υττρίου. Η αυστραλιανή εταιρεία Lynas Rare Earths Ltd. αναμένεται να ξεκινήσει την παραγωγή στο επεκτεινόμενο εργοστάσιό της στη Μαλαισία μόλις το 2028.
Ο Μπαρούα εκτίμησε ότι το υλικό που είναι σήμερα διαθέσιμο εκτός Κίνας πιθανότατα είχε συσσωρευτεί πριν από την εισαγωγή των περιορισμών στις εξαγωγές. Ένα βασικό άγνωστο στοιχείο είναι το πόσες ποσότητες εξακολουθούν να βρίσκονται σε αποθέματα, ενδεχομένως υπό τον έλεγχο εμπόρων που τις διακρατούν, προσδοκώντας ακόμη υψηλότερες τιμές.
Ο Λινγκ της Argus πρόσθεσε ότι τα παγκόσμια αποθέματα κρίσιμων ορυκτών δεν χαρακτηρίζονται από διαφάνεια.
«Πάντα θεωρούμε ότι η αγορά έχει σχετικά περιορισμένη διαθέσιμη προσφορά», ανέφερε. «Και τότε, ξαφνικά, εμφανίζεται κάποιος και λέει: “Μισό λεπτό, στην πραγματικότητα έχω ακόμη περίπου 100 τόνους στην αποθήκη μου – αλλά θα σας τους πουλήσω προς 1 εκατομμύριο δολάρια τον τόνο”».
www.worldenergynews.gr
Οι περιορισμοί στις κινεζικές εξαγωγές έχουν προκαλέσει πρωτοφανείς αποκλίσεις στις τιμές στρατηγικών μετάλλων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ύττριο, που πωλείται στην Ευρώπη έως και 125 φορές ακριβότερα από ό,τι στην Κίνα.
Καθώς οι εναλλακτικές πηγές προμήθειας παραμένουν περιορισμένες και η ανάπτυξη νέων παραγωγικών μονάδων απαιτεί πολυετή επενδυτική προσπάθεια, η εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών αναδεικνύεται σε μείζον στρατηγικό ζήτημα. Σε αυτό το περιβάλλον, η επικείμενη συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον των εμπορικών σχέσεων και την ασφάλεια των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Σύμφωνα με το Mining η παγκόσμια προσπάθεια εξασφάλισης στρατηγικών μετάλλων αποκτά νέα επείγουσα διάσταση ενόψει μιας πιθανής συνάντησης των ηγετών των ΗΠΑ και της Κίνας μέσα στον μήνα, καθώς οι σπάνιες γαίες διαπραγματεύονται πλέον εκτός Κίνας σε τιμές πολλαπλάσιες της εγχώριας αξίας τους.
Οι περιορισμοί στις εξαγωγές που έχει επιβάλει η Κίνα –η οποία κυριαρχεί στην εφοδιαστική αλυσίδα πολλών κρίσιμων ορυκτών– περιορίζουν τη διαθεσιμότητα προϊόντων που χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, από την αεροδιαστημική και την αμυντική βιομηχανία έως τους ημιαγωγούς και τους μαγνήτες για ηλεκτρικά οχήματα. Από τις ΗΠΑ έως την Ιαπωνία, οι κατασκευαστές αισθάνονται όλο και περισσότερο την πίεση.
Η Ουάσιγκτον έχει καλέσει το Πεκίνο να τηρήσει τις δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο της εμπορικής εκεχειρίας του περασμένου έτους. Ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ, σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ, υπογράμμισε τη σημασία της ανάληψης «συγκεκριμένων δράσεων» από την Κίνα για την υλοποίηση των δεσμεύσεων σχετικά με εμπορεύματα, μεταξύ των οποίων και οι σπάνιες γαίες.
Τα σχόλιά του, σε συνδυασμό με τις «σοβαρές ανησυχίες» που εξέφρασε η κινεζική πλευρά κατά την ίδια επικοινωνία, αναδεικνύουν την εύθραυστη κατάσταση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. Οι πρόεδροι Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα, στο πλαίσιο της συνόδου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στην κινεζική πόλη Σενζέν.
Η έλλειψη ορισμένων στρατηγικών ορυκτών εκτός Κίνας αποτυπώνεται στις τιμές τους. Το ύττριο, το οποίο χρησιμοποιείται στα ηλεκτρονικά και στις τουρμπίνες, είναι στην Ευρώπη 125 φορές ακριβότερο από ό,τι στην Κίνα, σύμφωνα με τον οργανισμό αναφοράς τιμών Argus Media. Ένας τόνος του μετάλλου κοστίζει περίπου 1,15 εκατομμύρια δολάρια, έναντι μόλις 9.144 δολαρίων στην Κίνα, όπου η προσφορά παραμένει άφθονη.
Το δυσπρόσιο και το τέρβιο, τα οποία χρησιμοποιούνται σε ισχυρούς μαγνήτες απαραίτητους για την κατασκευή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, είναι αντίστοιχα 20 και οκτώ φορές ακριβότερα σε σχέση με την εγχώρια κινεζική αγορά. Οι αγοραστές γαλλίου στο εξωτερικό θα πρέπει να πληρώσουν έως και 12 φορές υψηλότερη τιμή. Πριν από την επιβολή των περιορισμών, οι διεθνείς τιμές ήταν μόνο οριακά υψηλότερες.
«Δεν θα το χαρακτήριζα ακριβώς πανικό, αλλά πιστεύω ότι πρόκειται για μια κατάσταση που συσσωρεύεται εδώ και τους τελευταίους 18 μήνες», δήλωσε ο Τσι Χιν Λινγκ, επικεφαλής τιμολόγησης μετάλλων για την Ασία στην Argus. «Οι αγοραστές πλέον προσπαθούν απεγνωσμένα να εξασφαλίσουν κάποιες ποσότητες υλικού».
Περιορισμένες εναλλακτικές λύσεις
Ο πρόεδρος Σι επέβαλε ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών πέρυσι, προσθέτοντας νέους περιορισμούς σε εκείνους που ίσχυαν ήδη για άλλα λιγότερο διαδεδομένα μέταλλα. Η κίνηση αποδείχθηκε ιδιαίτερα ισχυρή, καθώς το Πεκίνο ελέγχει το μεγαλύτερο μερίδιο της εξόρυξης και της επεξεργασίας, αποκτώντας έτσι τεράστια διαπραγματευτική ισχύ.
Στο πλαίσιο της εμπορικής εκεχειρίας που συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 –και πρόκειται να λήξει σε περίπου δύο μήνες– οι ΗΠΑ εξασφάλισαν τη ροή κρίσιμων ορυκτών. Ωστόσο, ο Γκριρ, ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η Αμερική δεν λαμβάνει τις σπάνιες γαίες στις αναμενόμενες ποσότητες και με τον προβλεπόμενο ρυθμό.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ηγηθεί μιας διεθνούς προσπάθειας για την ενίσχυση των προμηθειών εκτός Κίνας, υποστηρίζοντας τόσο εγχώρια εξορυκτικά έργα όσο και επενδύσεις σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Αυστραλία. Ωστόσο, για πολλά προϊόντα, η εξεύρεση εναλλακτικών πηγών θα απαιτήσει χρόνια, λόγω του χρόνου και των επενδύσεων που χρειάζονται.
«Μέσα στα επόμενα ένα με δύο χρόνια, η προσφορά εκτός Κίνας θα παραμείνει πραγματικά πολύ περιορισμένη», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μέριμαν, διευθυντής ερευνών της Project Blue, εταιρείας συμβούλων που ειδικεύεται στα κρίσιμα ορυκτά. «Πιθανότατα θα συνεχίσουμε να έχουμε μια αρκετά μεγάλη απόκλιση μεταξύ των εγχώριων κινεζικών τιμών και των τιμών εκτός Κίνας για τουλάχιστον τα επόμενα δύο χρόνια».
Το ύττριο, το οποίο παρουσιάζει αυτή την τεράστια απόκλιση μεταξύ εγχώριων και εξαγωγικών τιμών, είναι ένα από τα επτά εξειδικευμένα μέταλλα που τέθηκαν υπό τον έλεγχο των κινεζικών εξαγωγών τον Απρίλιο του 2025. Διαθέτει ένα ευρύ φάσμα κρίσιμων εφαρμογών στη βιομηχανία ημιαγωγών. Παράλληλα, χρησιμοποιείται ως απαραίτητη προστατευτική επίστρωση στα τεράστια πτερύγια των αεριοστροβίλων και των στροβίλων κινητήρων αεροσκαφών.
Οι συνολικές εξαγωγές οξειδίου του υττρίου από την Κίνα ανέρχονται σήμερα περίπου στα δύο πέμπτα του μέσου επιπέδου της περιόδου 2023-2024. Σχεδόν καμία ποσότητα δεν έχει εξαχθεί στην Ιαπωνία φέτος, ενώ οι αποστολές προς τις ΗΠΑ είναι περίπου 70% χαμηλότερες σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από το 2025.
«Η πρόκληση για τους κατασκευαστές εκτός Κίνας δεν αφορά απλώς το κόστος του υλικού, αλλά το κατά πόσο μπορούν να εξασφαλίσουν αξιόπιστες προμήθειες», δήλωσε ο Ραμόν Μπαρούα, διευθύνων σύμβουλος της Aclara Resources Inc., η οποία αναπτύσσει έργα σπάνιων γαιών στη Χιλή και τη Βραζιλία και πρόσφατα πρόσθεσε το οξείδιο του υττρίου υψηλής καθαρότητας στα σχέδιά της για την επεξεργασία υλικών, μαζί με το δυσπρόσιο και το τέρβιο.
Εκτός Κίνας, πρακτικά δεν υπάρχουν άλλες πηγές εξόρυξης υττρίου. Η αυστραλιανή εταιρεία Lynas Rare Earths Ltd. αναμένεται να ξεκινήσει την παραγωγή στο επεκτεινόμενο εργοστάσιό της στη Μαλαισία μόλις το 2028.
Ο Μπαρούα εκτίμησε ότι το υλικό που είναι σήμερα διαθέσιμο εκτός Κίνας πιθανότατα είχε συσσωρευτεί πριν από την εισαγωγή των περιορισμών στις εξαγωγές. Ένα βασικό άγνωστο στοιχείο είναι το πόσες ποσότητες εξακολουθούν να βρίσκονται σε αποθέματα, ενδεχομένως υπό τον έλεγχο εμπόρων που τις διακρατούν, προσδοκώντας ακόμη υψηλότερες τιμές.
Ο Λινγκ της Argus πρόσθεσε ότι τα παγκόσμια αποθέματα κρίσιμων ορυκτών δεν χαρακτηρίζονται από διαφάνεια.
«Πάντα θεωρούμε ότι η αγορά έχει σχετικά περιορισμένη διαθέσιμη προσφορά», ανέφερε. «Και τότε, ξαφνικά, εμφανίζεται κάποιος και λέει: “Μισό λεπτό, στην πραγματικότητα έχω ακόμη περίπου 100 τόνους στην αποθήκη μου – αλλά θα σας τους πουλήσω προς 1 εκατομμύριο δολάρια τον τόνο”».
www.worldenergynews.gr
