Το σύστημα τιμολόγησης των μεταλλευμάτων χαλκού, το οποίο χρησιμοποιεί η βιομηχανία εδώ και δεκαετίες, βρίσκεται υπό κατάρρευση εξαιτίας της οξείας έλλειψης πρώτης ύλης.
Τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1980, οι ετήσιες διαπραγματεύσεις μεταξύ μιας κορυφαίας μεταλλευτικής εταιρείας και ενός μεγάλου χυτηρίου χαλκού καθόριζαν μια ετήσια τιμή αναφοράς (benchmark), η οποία χρησιμοποιούνταν σε ολόκληρη την αγορά για τον επιμερισμό των κερδών μεταξύ των δύο μεγάλων κλάδων που συμμετέχουν στην παραγωγή χαλκού.
Ωστόσο, καθώς οι ετήσιες διαπραγματεύσεις για τις συμβάσεις προμήθειας πλησιάζουν στην ολοκλήρωσή τους, ο αριθμός των συμφωνιών που συνδέονται με την τιμή αναφοράς έχει ήδη μειωθεί σημαντικά και αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω το επόμενο έτος, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων CRU Group.
Η μεταβολή συνιστά σημαντική ανατροπή για την αγορά, καθώς επηρεάζει την τιμολόγηση συμπυκνωμάτων χαλκού, αξίας άνω των 200 δισ. δολαρίων ετησίως. Αντίστοιχη απομάκρυνση από το σύστημα τιμολόγησης βάσει τιμής αναφοράς σημειώθηκε στην αγορά σιδηρομεταλλεύματος πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες, εξέλιξη που αποδόθηκε στην εξασφάλιση σημαντικών πρόσθετων κερδών για τις μεταλλευτικές εταιρείες.
Στο πλαίσιο των ετήσιων συμφωνιών προμήθειας, οι μεταλλευτικές εταιρείες αφαιρούν συνήθως από την τιμή των συμπυκνωμάτων σταθερές χρεώσεις επεξεργασίας και διύλισης, προκειμένου να καλυφθεί το κόστος μετατροπής τους σε τελικό προϊόν χαλκού. Για δεκαετίες, η πρώτη συμφωνία μεταξύ ενός μεγάλου αγοραστή και ενός μεγάλου προμηθευτή αποτελούσε το σημείο αναφοράς για το σύνολο του κλάδου.
Τα τελευταία χρόνια, οι περιορισμοί στην προσφορά από τα ορυχεία, σε συνδυασμό με την αύξηση της δυναμικότητας τήξης και τον έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των εμπόρων, έχουν οδηγήσει τις χρεώσεις αναφοράς σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Στην αγορά άμεσης παράδοσης (spot), ωστόσο, οι χρεώσεις έχουν υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, με τους δείκτες TC/RC να διαμορφώνονται πλέον σε έντονα αρνητικά επίπεδα. Αυτό σημαίνει ουσιαστικά ότι οι χρεώσεις προστίθενται στο κόστος των συμπυκνωμάτων αντί να αφαιρούνται από αυτό.
Κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων προμήθειας στο Λονδίνο τον περασμένο μήνα, στελέχη μεταλλευτικών εταιρειών απαίτησαν οι συμφωνίες σταθερής τιμολόγησης να διαμορφωθούν σε επίπεδα κοντά στις τιμές της αγοράς spot, σύμφωνα με πρόσωπα που συμμετείχαν στις συνομιλίες και ζήτησαν να μην κατονομαστούν, καθώς οι συζητήσεις είναι ιδιωτικές. Από την πλευρά τους, τα χυτήρια προειδοποίησαν ότι ήδη καταγράφουν τόσο μεγάλες ζημίες, ώστε έχουν αρχίσει να περιορίζουν την παραγωγή τους, ενώ σχεδιάζουν νέες περικοπές για το επόμενο έτος.
Οι μεταλλευτικές εταιρείες και τα χυτήρια αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου την επόμενη εβδομάδα στη Σαγκάη, στο πλαίσιο μεγάλης κλαδικής διοργάνωσης, για κρίσιμες διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, οι διαφωνίες σχετικά με τις συμφωνίες προμήθειας της επόμενης χρονιάς έχουν γίνει τόσο έντονες, ώστε πολλοί παράγοντες της αγοράς αμφισβητούν πλέον κατά πόσο θα καταστεί εφικτή η επίτευξη συμφωνίας για τον καθορισμό μιας τιμής αναφοράς.
Σε μια ασυνήθιστη κίνηση, η Wood Mackenzie, της οποίας τις προβλέψεις για την προσφορά και τις τιμές χρησιμοποιεί μεγάλο μέρος της αγοράς, αποφάσισε να μην καταθέσει εκτίμηση για την τιμή αναφοράς της επόμενης χρονιάς.
«Η πρόκληση φέτος είναι ότι οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιούνται σε ένα περιβάλλον όπου η απόκλιση μεταξύ των τιμών αναφοράς και των συνθηκών στην αγορά spot συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες των τελευταίων ετών», δήλωσε η Anna Xu, ανώτερη αναλύτρια της Wood Mackenzie.
Η Κίνα ως κυρίαρχος αγοραστής
Η αναταραχή στην αγορά συμπυκνωμάτων χαλκού έρχεται μετά τη σημαντική αύξηση της δυναμικότητας τήξης στην Κίνα, η οποία πλέον επεξεργάζεται περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής εξορυσσόμενου χαλκού.
Για χρόνια, η θέση της Κίνας ως κυρίαρχου αγοραστή τής προσέφερε ισχυρή διαπραγματευτική επιρροή στις ετήσιες συμφωνίες προμήθειας. Ωστόσο, η περιορισμένη διαθεσιμότητα μεταλλευμάτων χαλκού έχει πλέον φέρει τα κινεζικά χυτήρια σε μειονεκτική θέση. Παρότι τα κινεζικά χυτήρια εξακολουθούν να διαπραγματεύονται μια συμφωνία βάσει της τιμής αναφοράς για το επόμενο έτος, μεγάλο μέρος του κλάδου έχει ήδη στραφεί σε συμβάσεις που συνδέονται με δείκτες των χρεώσεων TC/RC στην αγορά spot, τους οποίους δημοσιεύουν ανεξάρτητοι φορείς, όπως οι Fastmarkets Ltd. και SMM.
Η τάση αυτή θυμίζει τη μεταβολή που αναδιαμόρφωσε την αγορά σιδηρομεταλλεύματος τη δεκαετία του 2010, όταν η κορυφαία μεταλλευτική εταιρεία BHP Group οδήγησε τις κινεζικές χαλυβουργίες σε συμφωνίες που τις συνέδεαν εμμέσως με δείκτες τιμών βασισμένους στην αγορά spot.
Η μετάβαση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές του σιδηρομεταλλεύματος αυξάνονταν, λόγω της άνθησης των κινεζικών υποδομών, και συνέβαλε στην εξασφάλιση τεράστιων κερδών για τις μεγαλύτερες μεταλλευτικές εταιρείες του κλάδου. Καθώς, όμως, η αγορά έχει εξασθενήσει τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει κινηθεί δυναμικά για να ανακτήσει τη διαπραγματευτική της ισχύ στον καθορισμό των τιμών.
Στην αγορά χαλκού, τα κινεζικά χυτήρια αντιστέκονταν επί σειρά ετών στην υιοθέτηση τιμολόγησης βάσει δεικτών, φοβούμενα ότι θα δεχθούν αντίστοιχη πίεση στα περιθώρια κέρδους τους και προειδοποιώντας ότι οι δείκτες ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο χειραγώγησης. Ωστόσο, φέτος η πίεση έχει γίνει υπερβολικά μεγάλη για πολλούς παραγωγούς, καθώς η έλλειψη συμπυκνωμάτων εντείνεται.
Πολλοί παραγωγοί και έμποροι έχουν ήδη υιοθετήσει φέτος το μοντέλο της κυμαινόμενης χρέωσης TC/RC, συχνά μέσω ενός εναλλακτικού μηχανισμού που ενεργοποιείται όταν τα δύο μέρη δεν καταφέρνουν να καταλήξουν σε συμφωνία στο πλαίσιο των μακροπρόθεσμων συμβάσεων.
Σύμφωνα με την CRU, λιγότερο από το 30% των εμπορικών συναλλαγών συμπυκνωμάτων χαλκού στην Κίνα συνδέεται φέτος με την τιμή αναφοράς, έναντι ποσοστού άνω του 50% μόλις πριν από δύο χρόνια. Η αναλογία αυτή αναμένεται να περιοριστεί περαιτέρω το 2027, με την εταιρεία να εκτιμά ότι μόλις το 14% των εισαγόμενων μεταλλευμάτων της Κίνας θα τιμολογείται βάσει του συγκεκριμένου συστήματος.
Μια τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε την τιμολόγηση μέσω δεικτών την κυρίαρχη μέθοδο για την αποτίμηση των μεταλλευμάτων χαλκού στην Κίνα. Ωστόσο, σε ευρύτερο παγκόσμιο επίπεδο, η μεταβολή του συστήματος αναφοράς ενδέχεται να αποδειχθεί δυσκολότερη για τις μεταλλευτικές εταιρείες. Η CRU εκτιμά ότι περίπου το 45% των πωλήσεων συμπυκνωμάτων παγκοσμίως θα εξακολουθήσει να συνδέεται με την τιμή αναφοράς, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών που ισχύουν για όλη τη διάρκεια ζωής ενός ορυχείου και δεν επαναδιαπραγματεύονται τακτικά.
Ρωγμές, ωστόσο, αρχίζουν να εμφανίζονται και εκτός της κινεζικής αγοράς. Τα ιαπωνικά χυτήρια, ειδικότερα, επιδιώκουν να συνάπτουν δικές τους συμφωνίες σταθερής τιμολόγησης, οι οποίες δεν ακολουθούν την κινεζική τιμή αναφοράς. Ορισμένες ιαπωνικές μονάδες διατηρούν συμμετοχές σε μεγάλα ορυχεία χαλκού και έχουν καταφέρει να υποστηρίξουν ότι χρειάζονται ευνοϊκότερους όρους, προκειμένου να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους.
Η πρακτική αυτή έχει, πάντως, προκαλέσει εμπορικές διαφορές. Η καναδική μεταλλευτική εταιρεία Teck Resources Ltd. και η ιαπωνική Sumitomo Metal Mining Co. έχουν προσφύγει σε διαιτησία σχετικά με το εάν στις πολυετείς συμφωνίες προμήθειας θα πρέπει να εφαρμόζεται η κινεζική ή η ιαπωνική τιμή αναφοράς.
Ακόμη και για τα κινεζικά χυτήρια, οι οικονομικές συνθήκες γίνονται ολοένα δυσκολότερες, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων παραγωγών όπως η Tongling Nonferrous Group. Η εταιρεία εξετάζει σημαντικές περικοπές στην παραγωγή, καθώς η πτώση των τιμών των παραπροϊόντων ενδέχεται να την οδηγήσει σε μεγάλες ζημίες.
Πολλοί παραγωγοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το εάν οι περικοπές αυτές θα υλοποιηθούν, καθώς τα χυτήρια κατέγραψαν φέτος κέρδη-ρεκόρ. Ωστόσο, οι αποδόσεις αυτές στηρίχθηκαν στην άνοδο των τιμών παραπροϊόντων, όπως το θείο και ο χρυσός, η οποία πλέον αντιστρέφεται. Παράλληλα, η περαιτέρω στροφή προς την τιμολόγηση μέσω δεικτών της αγοράς spot θα μπορούσε να εντείνει τις εμπορικές πιέσεις στα χυτήρια την επόμενη χρονιά.
Από την άλλη πλευρά, οι χρεώσεις TC/RC στην αγορά spot έχουν σταματήσει να υποχωρούν τις τελευταίες εβδομάδες. Για τις μεταλλευτικές εταιρείες, ο κίνδυνος είναι ότι, εάν τα χυτήρια προχωρήσουν τελικά σε περικοπές της παραγωγής τους, η μείωση της ζήτησης για συμπυκνώματα θα μπορούσε, για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, να αρχίσει να μετατοπίζει και πάλι τις ισορροπίες της αγοράς υπέρ των χυτηρίων.
«Η ευρύτερη συζήτηση εξακολουθεί να επικεντρώνεται στη διαθεσιμότητα συμπυκνωμάτων σε σχέση με τη δυναμικότητα τήξης», δήλωσε η Xu της Wood Mackenzie. «Ο τρόπος με τον οποίο ο κλάδος θα επιλέξει να εξισορροπήσει αυτές τις ανταγωνιστικές πιέσεις θα καθορίσει την τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων».
www.worldenergynews.gr
