Μια ερευνητική ομάδα στην Αλγερία ανέπτυξε ένα υβριδικό σύστημα απομάκρυνσης σκόνης για φωτοβολταϊκά (Φ/Β) πάνελ, το οποίο συνδυάζει μια ηλεκτροστατική πλάκα με ιοντικό άνεμο που προκαλείται από φαινόμενο κορώνας (corona discharge). Οι ερευνητές κατασκεύασαν ένα πρωτότυπο και υπέβαλαν αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.
Η νέα καινοτομία
«Η κύρια καινοτομία έγκειται σε αυτή την προσέγγιση δύο σταδίων: Το ηλεκτροστατικό πεδίο της πρώτης πλάκας αποσκοπεί στο να εμποδίσει την προσκόλληση των σωματιδίων και να προκαλέσει την αρχική ανύψωση της σκόνης, η οποία στη συνέχεια απομακρύνεται μέσω της ηλεκτροϋδροδυναμικής δύναμης που ασκεί ο ιοντικός άνεμος», ανέφεραν οι ερευνητές. «Συνδυάζοντας την αποκόλληση των σωματιδίων με τη μεταφορά τους, αυτή η στρατηγική διπλής δράσης ξεπερνά τους περιορισμούς των μεθόδων που βασίζονται αποκλειστικά στην ηλεκτροϋδροδυναμική».
Οι ερευνητές κατασκεύασαν μια κεφαλή καθαρισμού πλάτους 60 cm, τοποθετημένη σε μια τροχοφόρα πλατφόρμα που κινείται κατά μήκος ενός οριζόντιου Φ/Β πάνελ, καλύπτοντας όλο το πλάτος του με ένα μόνο πέρασμα. Στο μπροστινό μέρος, μια μεταλλική πλάκα, κεκλιμένη υπό γωνία 45 μοιρών, δημιουργεί ένα ηλεκτρικό πεδίο που βοηθά στην ανύψωση των κόκκων άμμου από την επιφάνεια του γυαλιού. Πίσω από την πλάκα, ένα ηλεκτρόδιο υψηλής τάσης με οδοντωτή ακμή παράγει ένα ισχυρό ηλεκτρικό πεδίο στις αιχμές του, ιονίζοντας τον περιβάλλοντα αέρα και δημιουργώντας μια τοπική ηλεκτρική εκκένωση, γνωστή ως «κορώνα». Καθώς τα ιόντα κινούνται προς δύο γειωμένους χάλκινους σωλήνες, ωθούν τα μόρια του αέρα, δημιουργώντας έναν ιοντικό άνεμο που παρασύρει τους αποκολλημένους κόκκους άμμου.
Η άμμος
Για να δοκιμάσουν το σύστημα, οι ερευνητές διέστρωσαν ομοιόμορφα κοσκινισμένη, ξηρή άμμο —συλλεγμένη από τη Σαχάρα της Αλγερίας— σε μια επιφάνεια γυαλιού Φ/Β πάνελ, έκτασης περίπου 0,1 m², με αρχικές ποσότητες σκόνης που κυμαίνονταν από 30 g/m² έως 130 g/m². Ζύγισαν την άμμο πριν και μετά από ένα πέρασμα καθαρισμού, ώστε να υπολογίσουν το ποσοστό της μάζας που απομακρύνθηκε. Επίσης, μετέβαλαν παραμέτρους όπως η εφαρμοζόμενη τάση, η ταχύτητα κίνησης, η απόσταση της πλάκας από το γυαλί, η ποσότητα της σκόνης και το μέγεθος των κόκκων, ενώ παράλληλα μετρούσαν το ρεύμα εκκένωσης και την ταχύτητα του αέρα στην έξοδο.
Οι δοκιμές
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν κάθε δοκιμή δύο φορές, σε θερμοκρασία περίπου 25°C και σχετική υγρασία περίπου 45%. Συνέκριναν το υβριδικό σύστημα με ένα σύστημα που βασιζόταν αποκλειστικά σε ιοντικό άνεμο, υπό πανομοιότυπες συνθήκες λειτουργίας.
Στις εργαστηριακές δοκιμές, το υβριδικό σύστημα απομάκρυνε περισσότερο από το 95% της συσσωρευμένης σκόνης (ως προς τη μάζα), για αρχικές ποσότητες έως και 90 g/m Το σύστημα πέτυχε αυτή την απόδοση με εφαρμοζόμενη τάση 20 kV, ταχύτητα κίνησης 3,3 cm/s και απόσταση 2 cm μεταξύ της πλάκας και του γυαλιού. Με φορτίο σκόνης 130 g/m², η αποδοτικότητα απομάκρυνσης μειώθηκε σε περίπου 55%. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι τα ανώτερα στρώματα σκόνης ενδέχεται να λειτούργησαν ως ασπίδα για τα σωματίδια που βρίσκονταν από κάτω, προστατεύοντάς τα από το ηλεκτρικό πεδίο ή τη ροή του αέρα.
Η ιδέα
«Αν και η παρούσα εργασία θεμελιώνει τη βασική απόδειξη της ιδέας (proof-of-concept) με σταθερή κλίση πάνελ 0°, η μελλοντική έρευνα θα επεκταθεί στα ευρήματα αυτά, αξιολογώντας την απόδοση υπό ένα ευρύτερο φάσμα παραμέτρων πεδίου», ανέφεραν οι ερευνητές. «Οι επόμενες μελέτες θα εξετάσουν τη συνδυαστική επίδραση μεταβλητών γωνιών κλίσης των πάνελ και της βαρύτητας, θα αξιολογήσουν την επιρροή περιβαλλοντικών παραγόντων —όπως η σχετική υγρασία και η προσκόλληση σωματιδίων λόγω υγρασίας— και θα εκτιμήσουν τη μακροπρόθεσμη λειτουργική ανθεκτικότητα, ενόψει της αυτοματοποιημένης ενσωμάτωσης σε πραγματικές συνθήκες».
Οι ερευνητές παρουσίασαν τα ευρήματά τους στο άρθρο «Υβριδικό σύστημα ηλεκτροστατικής και ιοντικού ανέμου για την αποτελεσματική απομάκρυνση σκόνης από φωτοβολταϊκά πάνελ», το οποίο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό *Journal of Electrostatics*. Η ερευνητική ομάδα περιλάμβανε επιστήμονες από τα πανεπιστήμια της Αλγερίας: Djillali Liabes (Sidi Bel-Abbes), Ibn Khaldoun (Tiaret), Mustapha Stambouli (Mascara) και το Πανεπιστήμιο της Blida.
www.worldenergynews.gr






