AD
Άμυνα & Γεωπολιτική

Oι ισορροπίες δυνάμεων την επόμενη της τριμερούς Trump, Xi, Putin - Σε τι μπορεί να ελπίζει ο πλανήτης

Oι ισορροπίες δυνάμεων την επόμενη της τριμερούς Trump, Xi, Putin - Σε τι μπορεί να ελπίζει ο πλανήτης
Το ζήτημα των πυρηνικών όπλων, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, τα μηνύματα για Ουκρανία αλλά και για την Ευρώπη

Οι Donald Trump, Xi Jinping και Vladimir Putin είχαν παρουσιάσει τη συνάντησή τους στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στη Σενζέν της Κίνας ως μια διαδικασία που θα μπορούσε να καθορίσει την πορεία του κόσμου.

Ως εκ τούτου, η κοινή ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας, μετά την 90λεπτη συνάντηση των τριών ηγετών, αναμένεται να εξεταστεί διεξοδικά, προκειμένου να διαπιστωθεί ποια ζητήματα τέθηκαν σε προτεραιότητα, ποια απουσίαζαν από το κείμενο και πώς αποτυπώθηκαν οι ισορροπίες μεταξύ των συμμετεχόντων.

Η ανακοίνωση αναφέρθηκε σε διεθνή ζητήματα, όπως η μείωση των πυρηνικών απειλών, η μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και η αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαϊκών προϊόντων, σε μια περίοδο ενεργειακής κρίσης.

Ο Putin αποκόμισε όφελος από την κριτική που ασκήθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC), το οποίο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του για υπόθεση που συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το τελευταίο, ωστόσο, δεν αποτέλεσε αντικείμενο αναφοράς στην ανακοίνωση της συνάντησης.

Από την πλευρά του, ο Xi αξιοποίησε τη συνάντηση για να αναδείξει τη μοναδική και διαρκώς αυξανόμενη δυνατότητα του Πεκίνου να συγκαλεί κορυφαίους διεθνείς παράγοντες, σύμφωνα με τον William Yang, ανώτερο αναλυτή για τη Βορειοανατολική Ασία στη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων (International Crisis Group).

«Η Κίνα πιθανότατα εξέρχεται από την τριμερή σύνοδο με αυξημένη αυτοπεποίθηση», δήλωσε ο Yang.

Τι περιλάμβανε η κοινή ανακοίνωση

Η συνάντηση των τριών ηγετών πραγματοποιήθηκε κεκλεισμένων των θυρών στη βίλα Kylin, στη Σενζέν, και διήρκεσε 90 λεπτά, δηλαδή μισή ώρα περισσότερο από τον αρχικά προγραμματισμένο χρόνο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν δημοσιοποίησαν αμέσως το κοινό ανακοινωθέν. Το κείμενο που έδωσαν στη δημοσιότητα η Ρωσία και η Κίνα ανέδειξε τον ρόλο των δύο χωρών, ως μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στη διαδικασία μεταρρύθμισης του οργανισμού.

Παράλληλα, η ανακοίνωση υπογράμμισε τη σημασία της απρόσκοπτης ροής ενέργειας και της διακίνησης πετρελαϊκών προϊόντων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς τιμές ενέργειας καταγράφουν άνοδο, η οποία έχει ενισχυθεί από τον πόλεμο στο Ιράν.

Οι τρεις ηγέτες επανέλαβαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί, ενώ συμφώνησαν να συμμετάσχουν σε διάλογο «για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων».

Ωστόσο, στο ίδιο κείμενο διατυπώθηκε η θέση ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο «και άλλοι παρόμοιοι οργανισμοί δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους».

Πώς επηρεάστηκε η θέση της Κίνας

Η κοινή ανακοίνωση, στην οποία επισημάνθηκε ότι τόσο ο Putin όσο και ο Trump ευχαρίστησαν τον Xi για τη φιλοξενία της συνόδου, υποδηλώνει ότι οι ηγέτες της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών επιδιώκουν να διατηρούν καλές σχέσεις με τον Κινέζο πρόεδρο, σύμφωνα με τον Yang της International Crisis Group.

«Από την άλλη πλευρά, η Κίνα απέφυγε να δεσμευτεί σε μια τριμερή διαπραγμάτευση για τα πυρηνικά, την οποία θεωρεί άδικη για τα συμφέροντα και τη θέση της», ανέφερε.

Επιπλέον, καθώς η συνάντηση δεν κατέληξε σε κάποιο ουσιαστικό συμπέρασμα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, το Πεκίνο απέφυγε να επιβαρύνει τις σχέσεις του με τις ευρωπαϊκές χώρες μέσω της φιλοξενίας της συνόδου.

«Συνολικά, το Πεκίνο θα αισθάνεται σχετικά σίγουρο για τη θέση του έναντι της Ουάσιγκτον και της Μόσχας μετά τη συνάντηση», πρόσθεσε ο Yang.

Τα διπλωματικά οφέλη για τον Putin

Ύστερα από χρόνια διεθνούς απομόνωσης και κυρώσεων, που ακολούθησαν τη μεγάλης κλίμακας εισβολή του στην Ουκρανία, η παρουσία του Putin στο ανώτατο επίπεδο της παγκόσμιας διπλωματίας προβλήθηκε θετικά από τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης.

Οι δηλώσεις του Trump για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, σε συνδυασμό με την κριτική που περιλαμβάνεται στην κοινή ανακοίνωση, εκτιμάται ότι εξυπηρετούν τη ρωσική ηγεσία. Το ίδιο ισχύει και για τη ρητορική που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της συνόδου και ενισχύει το όραμα του Putin για μια διεθνή τάξη πραγμάτων με λιγότερο κεντρικό ρόλο στη Δύση.

Σε δηλώσεις του κατά τον αποχαιρετισμό του Xi, ο Putin ανέφερε ότι η συνάντηση με τον Κινέζο οικοδεσπότη του «πήγε καλύτερα από ό,τι περίμενε ο καθένας».

«Κανείς δεν περίμενε ότι όλα θα πήγαιναν τόσο καλά», πρόσθεσε.

Ουκρανία και Ευρώπη εκτός του επίκεντρου

Ο Trump δήλωσε ότι νωρίτερα μέσα στην ημέρα είχε θέσει στους άλλους δύο ηγέτες τα ζητήματα των πολέμων στο Ιράν και την Ουκρανία. Ωστόσο, καμία από τις δύο συγκρούσεις δεν περιλήφθηκε στην ανακοίνωση που δημοσιοποίησαν η Ρωσία και η Κίνα.

Η τριμερής συνάντηση είχε συγκριθεί με τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, κατά την οποία διαμορφώθηκε η μεταπολεμική διεθνής τάξη και οι σφαίρες επιρροής. Μάλιστα, δημοσιογράφος έθεσε σχετικό ερώτημα στον Putin, καθώς εκείνος καθόταν μαζί με τους άλλους δύο ηγέτες.

Όπως και στην περίπτωση της Γιάλτας, η σύνοδος της APEC αντιμετωπίστηκε ως μια διαδικασία κατά την οποία η τύχη μιας χώρας θα μπορούσε να καθοριστεί από τρίτους παράγοντες.

Παρότι οι προσδοκίες για κάποια ουσιαστική εξέλιξη στον πόλεμο που ξεκίνησε ο Putin είχαν περιοριστεί εκ των προτέρων, η απουσία οποιασδήποτε άμεσης δημόσιας δέσμευσης για τον τερματισμό των εχθροπραξιών προκαλεί ανησυχία στο Κίεβο και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Η Ευρώπη επωμίζεται τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία και, παρότι δεν συμμετέχει στην APEC, η συνάντηση ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο η ήπειρος έχει παραμεριστεί από τον Trump στις προσπάθειές του να διαπραγματευτεί τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Παράλληλα, η στάση της Ρωσίας απέναντι στις ευρωπαϊκές προσπάθειες να συμμετάσχουν στη διαπραγματευτική διαδικασία ενδέχεται να ενισχύθηκε πολιτικά από τη σύνοδο της APEC.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Donald Tusk, ανάρτησε στην πλατφόρμα X ένα μήνυμα απογοήτευσης, γράφοντας: «Θεέ μου, φύλαξέ μας από τέτοιους φίλους».

Στο στόχαστρο της κριτικής το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο βρέθηκε στο επίκεντρο της κριτικής τόσο στην κοινή ανακοίνωση όσο και στις δηλώσεις που έκανε ο Trump πριν από την έναρξη της κεκλεισμένων των θυρών συνάντησης.

Κατά την έναρξη της συνόδου, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το ICC «εκτός ελέγχου», μια τοποθέτηση που αναμένεται να ικανοποιήσει τον Putin, σε βάρος του οποίου εκδόθηκε διεθνές ένταλμα σύλληψης το 2023, για καταγγελίες που σχετίζονται με την απαγωγή παιδιών από την Ουκρανία.

Η αναφορά της κοινής ανακοίνωσης ότι «ο σεβασμός της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων είναι υψίστης σημασίας» θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ένδειξη υποστήριξης προς τον Putin, ο οποίος κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου.

Το ζήτημα των πυρηνικών όπλων

Πριν από τη συνάντηση, ο Λευκός Οίκος είχε αναφέρει ότι οι τρεις ηγέτες ενδέχεται να συζητήσουν τη διαμόρφωση κανόνων για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων.

Οι δηλώσεις του Trump πριν από τη σύνοδο, σύμφωνα με τις οποίες οι τρεις χώρες βρίσκονται «σε μοναδική θέση ώστε να συζητήσουν πώς θα μειωθεί ο αριθμός των πυρηνικών όπλων στον πλανήτη», καταδεικνύουν τη σημασία που αποδίδει ο Αμερικανός πρόεδρος στο συγκεκριμένο ζήτημα ως μέρος της πολιτικής του κληρονομιάς.

Η συνθήκη New START, που ρύθμιζε τα πυρηνικά οπλοστάσια της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, έληξε τον Φεβρουάριο. Ο Trump έχει δηλώσει ότι επιθυμεί μια νέα συμφωνία, στην οποία θα συμμετέχει και η Κίνα, η οποία ενδέχεται να διαθέτει έως και 1.000 πυρηνικές κεφαλές μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Το Πεκίνο εμφανίζεται απρόθυμο να αποδεχθεί περιορισμούς στο πυρηνικό του οπλοστάσιο, γεγονός που έχει οδηγήσει σε συγκρατημένη αισιοδοξία σχετικά με την ανακοίνωση της Πέμπτης.

Στο κείμενο αναφέρεται ότι οι τρεις χώρες θα συμμετάσχουν σε διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων.

«Είναι θετικό το γεγονός ότι οι ηγέτες των χωρών με τα τρία μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια επανέλαβαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί, καθώς και ότι επιθυμούν να διατηρήσουν τον διάλογο για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων», δήλωσε την Πέμπτη στο Newsweek ο Daryl G. Kimball, εκτελεστικός διευθυντής της Ένωσης Ελέγχου Όπλων (Arms Control Association – ACA).

Ωστόσο, ο Kimball επισήμανε ότι για να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος, οι ηγέτες θα πρέπει «να αναθέσουν στους ανώτερους διπλωμάτες και εμπειρογνώμονές τους την ανάπτυξη και συζήτηση ισορροπημένων προτάσεων για τον περιορισμό και τη μείωση των καταστροφικών οπλοστασίων τους και να είναι έτοιμοι να συμμετάσχουν σε διαπραγματεύσεις αμοιβαίων υποχωρήσεων, οι οποίες θα οδηγήσουν σε πραγματικά αποτελέσματα».

www.worldenergynews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Δείτε επίσης