AD
Ενέργεια & Αγορές

Κομισιόν: Οι κίνδυνοι για τους Μηχανισμούς επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας (Capacity Mechanisms) που φέρνουν τα data centers

Κομισιόν: Οι κίνδυνοι για τους Μηχανισμούς επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας (Capacity Mechanisms) που φέρνουν τα data centers
Κατά 46% μπορούν να μειωθούν οι ανάγκες για πρόσθετη εγκατεστημένη ισχύ μέσω κοινής ευρωπαϊκής αξιολόγησης – Στα 6,9 δισ. ευρώ ανήλθε το κόστος των μηχανισμών επάρκειας το 2025, ενώ η Ελλάδα παραμένει εκτός
Τον συντονισμό των ευρωπαϊκών χωρών για τον περιορισμό του κόστους των μηχανισμών διασφάλισης επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας (Capacity Mechanisms), το οποίο μετακυλίεται στους καταναλωτές, προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προειδοποιώντας ότι η ανεξάρτητη εφαρμογή τους από τα κράτη-μέλη μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολικές επενδύσεις σε παραγωγική ισχύ και πρόσθετες επιβαρύνσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Η πρόταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της αναμενόμενης αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως λόγω της ανάπτυξης των data centers, των οποίων η κατανάλωση εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 134 TWh το 2030 και τις 199 TWh το 2035, αντιπροσωπεύοντας το 4,5% της συνολικής ευρωπαϊκής ζήτησης.

Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τις απαιτήσεις για διαθέσιμη ισχύ, ενισχύοντας παράλληλα τον κίνδυνο πρόσθετων επιβαρύνσεων εάν οι χώρες προχωρήσουν σε νέους μηχανισμούς επάρκειας χωρίς να συνυπολογίζουν τις δυνατότητες των γειτονικών ηλεκτρικών συστημάτων.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Κομισιόν, ο συντονισμός των εθνικών πολιτικών και η κοινή αξιολόγηση των αναγκών επάρκειας μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις απαιτήσεις για πρόσθετη εγκατεστημένη ισχύ, αποτρέποντας αλληλεπικαλύψεις μεταξύ των κρατών-μελών. Είναι χαρακτηριστικό ότι, στο σενάριο συντονισμένης αξιολόγησης, οι ανάγκες πρόσθετης ισχύος μειώνονται από 36,6 GW σε 19,8 GW, δηλαδή κατά 46%.

Η παρέμβαση της Επιτροπής έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν δαπανήσει συνολικά 12 δισ. ευρώ για μέτρα διασφάλισης της ασφάλειας ηλεκτρικού εφοδιασμού, ενώ μόνο το 2025 το κόστος των μηχανισμών επάρκειας ανήλθε σε 6,9 δισ. ευρώ στις οκτώ χώρες που τους εφάρμοζαν. Το ποσό εκτιμάται ότι αυξήθηκε περαιτέρω το 2026, καθώς ο αριθμός των χωρών με αντίστοιχους μηχανισμούς διευρύνθηκε σε 11.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που δεν εφαρμόζουν μηχανισμό επάρκειας, μαζί με τη Δανία, την Ισπανία, το Λουξεμβούργο, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ολλανδία και τη Λιθουανία.

Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η επέκταση των μηχανισμών χωρίς συντονισμό μπορεί να οδηγήσει σε υπερδιαστασιολόγηση των συστημάτων ηλεκτροπαραγωγής, καθώς κάθε χώρα προχωρά στην εξασφάλιση της ισχύος που θεωρεί αναγκαία, χωρίς να συνυπολογίζει την παραγωγική δυναμικότητα που έχει ήδη εξασφαλιστεί σε γειτονικές αγορές.

Αξιοποίηση διασυνδέσεων

Αντίθετα, η αξιοποίηση των διασυνοριακών διασυνδέσεων και ο συντονισμός των μηχανισμών μπορούν να περιορίσουν τις ανάγκες νέων επενδύσεων. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι μηχανισμοί επάρκειας μιας χώρας μπορούν να μειώσουν έως και 66% τους κινδύνους ανεπάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας σε γειτονικά κράτη που δεν διαθέτουν αντίστοιχο μηχανισμό. Παράλληλα, η κοινή αξιολόγηση των αναγκών μπορεί να περιορίσει κατά 34% τις πρόσθετες απαιτήσεις εγκατεστημένης ισχύος.

Πρόσθετο ζήτημα αποτελεί η κατεύθυνση των σχετικών ενισχύσεων. Από τα 6,9 δισ. ευρώ που διατέθηκαν το 2025 μέσω μηχανισμών επάρκειας, το 76% κατευθύνθηκε σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με ορυκτά καύσιμα, ακόμη και μέσω νέων συμβάσεων.

Η Επιτροπή ζητεί την άρση των εμποδίων για τη συμμετοχή τεχνολογιών χωρίς ορυκτά καύσιμα, όπως η αποθήκευση ενέργειας, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να περιοριστεί το κόστος διασφάλισης επαρκούς ισχύος.
Ήδη ορισμένα κράτη-μέλη προωθούν ειδικές απαιτήσεις ευελιξίας για τη σύνδεση μεγάλων καταναλωτικών φορτίων στο ηλεκτρικό σύστημα, επιχειρώντας να αντιμετωπίσουν την αύξηση της ζήτησης χωρίς αντίστοιχη αύξηση των αναγκών για πρόσθετη παραγωγική ισχύ.

Πάντως, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι διακοπές ηλεκτροδότησης που καταγράφηκαν το 2025 δεν οφείλονταν σε έλλειψη διαθέσιμων ενεργειακών πόρων. Η μέση διάρκεια διακοπής ανά καταναλωτή ανήλθε σε 98 λεπτά, ενώ οι διασυνδέσεις και η ευελιξία του ευρωπαϊκού συστήματος συνέβαλαν στην αντιμετώπιση των πιέσεων κατά τη θερινή περίοδο. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι παρατεταμένοι καύσωνες και ξηρασίες μπορούν να επηρεάσουν ταυτόχρονα την επάρκεια περισσότερων χωρών.

Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση της Κομισιόν επικεντρώνεται στην κοινή αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών ισχύος, στον καλύτερο συντονισμό των εθνικών μηχανισμών και στη συστηματική εξέταση της αποτελεσματικότητάς τους. Στόχος είναι να αποφεύγεται η χρηματοδότηση πλεονάζουσας παραγωγικής δυναμικότητας και να διασφαλίζεται η ασφάλεια ηλεκτρικού εφοδιασμού με το χαμηλότερο δυνατό κόστος για τους καταναλωτές.


www.worldenergynews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Δείτε επίσης