Την επομένη ημέρα των Θεοφανίων καθιερώθηκε να εορτάζουμε, τη μνήμη του πανίερου προφήτη Ιωάννη Προδρόμου. Ο Ιωάννης ήταν γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ. Μέχρι τα τριάντα του χρόνια, ζει ασκητική ζωή στην έρημο της Ιουδαίας, αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική τελειοποίηση. Το ρούχο του ήταν από τρίχες καμήλας, στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη και την τροφή του αποτελούσαν ακρίδες και άγριο μέλι.
Με μορφή ηλιοκαμένη, σοβαρός, αξιοπρεπής και δυναμικός, ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως φυσιογνωμία έκτακτη και υπέροχη. Είχε όλα τα προσόντα μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του θείου λόγου. Έτσι, με μεγάλη χάρη κήρυττε «τα πλήθη». Κατακεραύνωνε και χτυπούσε σκληρά τη φαρισαϊκή αλαζονική έπαρση, που κάτω από το εξωτερικό ένδυμα της ψευτοαγιότητας έκρυβε τις πιο αηδιαστικές πληγές ψυχικής σκληρότητας και ακαθαρσίας.
Γενικά, η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ ή βασιλεία των ουρανών», προετοιμάζοντας, έτσι, το δρόμο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για το σωτήριο έργο Του. Όταν ο Χριστός άρχισε τη δημόσια δράση του, ο κόσμος άφηνε σιγά-σιγά τον Ιωάννη και ακολουθούσε Αυτόν. Η αντιστροφή αύτη, βέβαια, θα προκαλούσε μεγάλη πίκρα και θα γεννούσε αγκάθια ζήλειας και φθόνου σ' έναν, εκτός χριστιανικού πνεύματος, διδάσκαλο ή φιλόσοφο. Αντίθετα, στον Ιωάννη προκάλεσε μεγάλη χαρά και ευφροσύνη. Η γιορτή αυτή του Ιωάννου του Προδρόμου, για τον όποιο ο Κύριος είπε ότι κανείς άνθρωπος δε στάθηκε μεγαλύτερος του, καθιερώθηκε τον 5ο μ.Χ. αιώνα.
Σήμερα εορτάζουμε και το γεγονός της μεταφοράς στην Κωνσταντινούπολη της τιμίας Χειρός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, που έγινε κατά τον ακόλουθο τρόπο: Όταν ο Ευαγγελιστής Λουκάς πήγε στην πόλη Σεβαστή, όπου τάφηκε ο Πρόδρομος, παρέλαβε από τον τάφο του το δεξί του χέρι, το μετέφερε στην Αντιόχεια, όπου χάριτι Θεού επιτελούσε πολλά θαύματα. Από την Αντιόχεια, το Ιερό χέρι, μετακομίστηκε στην Κωνσταντινούπολη το 957, από τον διάκονο Ιώβ. Εκεί ο φιλόχριστος αυτοκράτορας, αφού την ασπάστηκε με πολύ σεβασμό, την τοποθέτησε στα βασιλικά ανάκτορα. Η σύναξη των πιστών, σε ανάμνηση του γεγονότος της μετακομιδής της τιμίας Χείρας του Προδρόμου στην Κωνσταντινούπολη, ετελείτο στην περιοχή του Φορακίου (ή Σφωρακίου).
Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το Θαύμα του Προδρόμου στη Χίο κατά των Αγαρηνών. (Saint.gr)
O ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος (ΟrhtodoxWiki)
Ο Φλάβιος Ιώσηπος αφιερώνει ένα κομμάτι του έργου του στον Ιωάννη το βαπτιστή[7]. Στο κείμενο αυτό ο Ιώσηπος αναφέρει πως πολλοί Ιουδαίοι πιστεύουν ότι τιμωρία της διάλυσης του στρατού του Ηρώδη είναι δίκαιη τιμωρία από το Θεό, λόγω της θανάτωσης ενός δικαίου και ενάρετου ανθρώπου. Του Ιωάννη. Ο Ιωάννης, κατά τον Ιώσηπο, είχε προτείνει το βάπτισμα για καθαρισμό του σώματος, καθότι η ψυχή καθαριζόταν από τον ενάρετο βίο.
Είχε ευρύ ακροατήριο και γι αυτό ο Ηρώδης φοβήθηκε τη μεγάλη απήχηση που είχε λάβει η εμφάνισή του, μήπως με αυτή τη δυναμική καταφέρει να παρακινήσει κάποια επανάσταση. Έτσι σκέφτηκε πως θα ήταν καλύτερα να προλάβει ένα τέτοιο ενδεχόμενο θανατώνοντάς τον. Τον φυλάκισε τελικά στο κάστρο του Μάχαιρα[8] και τον δολοφόνησε. Ο Φλάβιος κλείνει αναφέροντας ότι οι Ιουδαίοι πιστεύουν ακράδαντα πως η δολοφονία του δυσαρέστησε το Θεό με αποτέλεσμα να του καταστρέψει τον στρατό.
Κατά το κείμενο αυτό ο Ηρώδης σκότωσε τον Ιωάννη μετά τη σταύρωση του Χριστού, περί το 36
Κ.Ζαγγανάς, Θεολόγος, ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ
Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος είχε αποσταλεί από τον Θεό για να προετοιμάσει τον κόσμο να υποδεχτεί τον Μεσσία . Όταν του δόθηκε από τον Θεό , ως σημείο αναγνώρισης του Μεσσία , το εξαιρετικό προνόμιο να « ιδή το Πνεύμα καταβαίνον και μένον επ’ αυτόν » ( Ιω. α ’. 33) , αρχίζει αμέσως να διαλαλεί προς τα πλήθη « ότι ούτος έστιν ό υιός τού Θεού » ( Ιω. α’ 34). Η μαρτυρία αυτή του Βαπτιστή Ιωάννου είχε ιδιαίτερη και μεγάλη σημασία επειδή χαρακτηρίζεται από την ανιδιοτέλεια του μάρτυρος . Καθώς η φήμη του μεγάλωνε και είχε αποκορυφωθεί και ο λαός τον αποθέωνε , έστελναν οι Ιουδαίοι από τα Ιεροσόλυμα «ιερείς και Λευΐτες , ίνα ερωτήσωσιν αυτόν , σύ τίς εί;» (Ιωαν.α’19).
Οφείλονταν η ερώτηση αυτή στο ότι είχε γεννηθεί σε πολλούς η ιδέα , μήπως ο Ιωάννης ήταν ο Μεσσίας . Και ο ακέραιος και ειλικρινής αυτός άνθρωπος , ο Τίμιος Πρόδρομος και Βαπτιστής Ιωάννης , απαντά απεριφράστως , όχι μόνον ότι «ούκ ειμί εγώ ό Χριστός» , αλλά και ότι , παρ’ όλη του την δράση και την φήμη που τον είχε περιβάλλει , αυτός , συγκρινόμενος προς τον Μεσσία , δεν είναι άξιος « ίνα λύση αυτού τόν ιμάντα τού υποδήματος». Γι ’ αυτό η μαρτυρία του είναι σπουδαία και ανιδιοτελής . Η αξία της μαρτυρίας του Ιωάννη αποδεικνύεται και από την αγία του ζωή . Σε όλη την λιγόχρονη ζωή του ο Τίμιος Πρόδρομος παρέμεινε βαθύτατα ταπεινός και είχε πάντα τη βαθιά συναίσθηση πως ήταν το λυχνάρι απέναντι στο Φως , ο υπηρέτης μπροστά στον Δεσπότη , ο άνθρωπος μπροστά στον Θεό .
Ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής ήταν μεγάλο ηθικό ανάστημα .Ήταν εκλεκτός του Θεού ήδη από την κοιλιά της μητέρας του . « Και πνεύματος αγίου πλησθήσεται έτι έκ κοιλίας μητρός αυτού » (Λουκ. α ’. 15) , βεβαίωσε περί αυτού ο Αρχάγγελος Γαβριήλ . Σε νεαρή ηλικία μεταβαίνει στην έρημο και εκεί , στην τοποθεσία αυτή λαμβάνει την μεγάλη κλήση του Θεού (Λουκ. γ ’.3), να γίνει πρόδρομος του Μεσσία. Να προετοιμάσει δηλαδή τους ανθρώπους να δεχθούν τον Σωτήρα Χριστό. Έτσι πλέον , ως απεσταλμένος του Θεού «ήλθεν είς πάσαν την περίχωρον τού Ιορδάνου κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας είς άφεσιν αμαρτιών » ( Λουκ. γ ’. 4).
Ζεί εκεί έως τα τριάντα του έτη μία αυστηρά ασκητική ζωή, περιορίζοντας στο ελάχιστο τα απολύτως απαραίτητα στον άνθρωπο για να ζήσει , με ελάχιστη τροφή και ταπεινό ένδυμα . Η τροφή του αποτελούνταν από ακρίδες , δηλαδή τα τρυφερά βλαστάρια από τα λιγοστά άγρια χόρτα της ερήμου , και μέλι από τα άγρια μελίσσια , και το ρούχο του Ιωάννη ήταν από τρίχες καμήλας , σφιγμένο στην μέση του με μία δερμάτινη ζώνη (Ματθ.3,4 και Μαρκ. 1,6).
Έχοντας ασκητική μορφή με μακριά μαλλιά και γενειάδα , ηλιοκαμένος από τον ήλιο της ερήμου και επιβλητικός, σοβαρός , αξιοπρεπής και δυναμικός ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως την αξιοθαύμαστη και υπέροχη προσωπικότητά του . Ο Ιωάννης είχε όλα τα εφόδια του μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του Θείου Λόγου . Ήταν αυτός που είχε προφητεύσει ο προφήτης Ησαΐας «Φωνή βοώντος έν τη ερήμω , ετοιμάσατε την οδόν Κυρίου , ευθείας ποιείτε τάς τρίβους αυτού» (Ησαΐας .40,3 , Ματθ.3,3 , Ιωαν.1,23). Ο Ιωάννης ήταν δηλαδή η φωνή που φώναζε στην έρημο και έλεγε στον κόσμο , ετοιμάστε τον «δρόμο» απ ’ όπου θα έρθει ο Κύριος σε εσάς. Καλούσε τους ανθρώπους να καθαρίσουν με μετάνοια την καρδιάς τους για να δεχθούν τον Κύριο.
Ήταν αφιερωμένος ολοκληρωτικά στην προσευχή και στην πνευματική και ηθική τελειοποίησή του , γι ’ αυτό δικαίως θεωρείται ο πρώτος ασκητής και μοναχός . Ήταν δε , απλός και απέριττος σε όλες τις εκδηλώσεις του . Χαρακτηρίζονταν για την ιδιαίτερη ταπείνωση , όπου δεν επηρεάζονταν καθόλου από την μεγάλη φήμη και το κύρος που απέκτησε απέναντι του λαού , σε βαθμό τέτοιο μάλιστα που το υπολόγιζαν σοβαρώς και οι Φαρισαίοι και οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι του λαού «φοβούμενοι τόν όχλον , πάντες γάρ έχουσι τόν Ιωάννην ώς προφήτην » (Ματθ. κα ’.26). Υπήρξε η αγιότητά του «μεμαρτυρημένη» και «πανθομολογουμένη» , αφού ακόμη και ο Ηρώδης τον θεωρούσε «άνδρα δίκαιον και άγιον , και συνετήρει αυτόν , και ακούσας πολλά εποίει και ηδέως αυτού ήκουε » (Μαρκ. στ ’.20).
Σε μικρό χρονικό διάστημα μετά από την Βάπτιση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού , ο Ιωάννης ο Βαπτιστής συλλαμβάνεται και φυλακίζεται από τον Ηρώδη . Η παράνομη σύζυγος του Ηρώδη , Ηρωδιάδα το όνομά της , παρακίνησε τον Ηρώδη να συλλάβει και να φυλακίσει τον Ιωάννη , επειδή αυτός καυτηρίαζε την παράνομη αυτή συμβίωση, επειδή η Ηρωδιάδα ήταν σύζυγος του αδερφού του Ηρώδη , και τόνιζε προς τον Ηρώδη «ούκ εξεστί σοί έχειν τήν γυναίκα τού αδελφού σου» (Μαρκ. στ ’18). Επακολούθησε αργότερα η αποτομή της κεφαλής και ο αιματηρός θάνατος του Ιωάννου , υπό τις γνωστές εκείνες συνθήκες του συμποσίου του Ηρώδη και του χορού της κόρης της Ηρωδιάδος και του ανοσίου όρκου προς αυτήν , ότι θα επιβράβευε τον χορό της ο Ηρώδης με οποιοδήποτε έπαθλο επιθυμούσε εκείνη .
Η τιμία κεφαλή
Ζήτησε λοιπόν η κόρη της Ηρωδιάδας , ως υπάκουη κόρη , κατόπιν εντολής της πανούργας μητέρας της , της Ηρωδιάδας , την κεφαλή του Ιωάννη του Προδρόμου, πάνω σε ένα πιάτο. Η Ηρωδιάδα έτρεφε άσπονδο μίσος για τον Ιωάννη και διακαώς ήθελε να τον σκοτώσει επειδή αυτός ασκούσε αυστηρή κριτική στον Ηρώδη για την παράνομη σχέση που είχε αυτή μαζί του , επειδή ήταν σύζυγος του αδελφού του Ηρώδη . Αυτό όμως δεν μπορούσε να το καταφέρει γιατί ο Ηρώδης τον φοβόταν τον Ιωάννη και σεβόταν την προσωπικότητά του , γνωρίζοντας πως ο Ιωάννης ήταν δίκαιος και άγιος άνθρωπος (Μαρκ. 6,18 – 20) και γνωρίζοντας επίσης πολύ καλά πως αν τον σκότωνε , θα προκαλούσε σε εξέγερση τα πλήθη στα οποία ο Ιωάννης ήταν ιδιαίτερα αγαπητός και δημοφιλής. Ωστόσο ,η πίεση που του ασκούσε η Ηρωδιάδα ήταν ανυπόφορη . Είχε βάλει σε πρωταρχικό της στόχο την θανάτωση του Τιμίου Προδρόμου.
Έτσι , κατόπιν αυτών των μεγάλων πιέσεων ,διέταξε ο Ηρώδης την σύλληψη και την φυλάκιση του Ιωάννου στην ακρόπολη – οχυρό Μαχαιρούς στην ανατολική όχθη του Ιορδάνη . Ούτε όμως η φυλάκιση αρκούσε στην Ηρωδιάδα, γιατί ο Ιωάννης , ακόμα και μέσα από την φυλακή κραύγαζε και διαλαλούσε πόσο ανήθικη ήταν η ένωσή της με τον Ηρώδη που ήταν αδερφός του συζύγου της . Στα γενέθλια του Ηρώδη , στο δείπνο που αυτός παρέθεσε στους άρχοντες της περιφέρειας που διοικούσε εφάρμοσε αυτή ένα σχέδιο δολοπλοκίας. Ζήτησε από την κόρη της η Ηρωδιάδα, να παγιδεύσει τον Ηρώδη στα θέλγητρά της με αισθησιακό χορό .
Παγιδευμένος ο Ηρώδης στα καμώματα της κόρης της Ηρωδιάδας , της ορκίστηκε πως θα της έδινε ότι του ζητούσε , ακόμα και το μισό του βασίλειο. Η νεαρή τότε ζήτησε τη συμβουλή της μητέρας της στο τί να ζητήσει από τον Ηρώδη, με αυτήν να της απαντά στην συνέχεια , να ζητήσει την κεφαλή του Ιωάννη του Βαπτιστή. Μπήκε κατόπιν η κόρη της Ηρωδιάδας μέσα στην αίθουσα που παραθέταν το δείπνο και είπε στον Ηρώδη « θέλω να μου δώσεις το κεφάλι του Βαπτιστή πάνω σε ένα πιάτο». Βρέθηκε σε δύσκολη θέση ο Ηρώδης μετά από αυτό , αλλά δεν ήθελε να εκτεθεί στους συνδαιτημόνες του ως επίορκος αθετώντας την υπόσχεσή του . Έστειλε λοιπόν τον δήμιο στην φυλακή με την διαταγή να του φέρει το κεφάλι του Ιωάννη.
Ο δήμιος κατόπιν τούτου εκτέλεσε την τραγική διαταγή που του έδωσε ο Ηρώδης . Πήγε στην φυλακή , αποκεφάλισε τον Ιωάννη και φέρνοντας το κεφάλι του Βαπτιστή μέσα σε ένα πιάτο το έδωσε στην κόρη της Ηρωδιάδας και αυτή με τη σειρά της το έδωσε στην μητέρα της, την πανούργα Ηρωδιάδα. Το δόλιο σχέδιο της Ηρωδιάδας είχε επιτευχθεί πλήρως . Υπήρξε η Τίμια κεφαλή του Ιωάννη , το τραγικό έπαθλο .
Ο Τίμιος Πρόδρομος με το αίμα του επισφραγίζει τους αγώνες του ως μάρτυρας της αλήθειας και της ηθικής . Η μέχρις αίματος και θυσίας παραμονή του Ιωάννη στην κλήση του , να διακηρύττει πάντοτε την αλήθεια προς όλες τις κατευθύνσεις , αυτό τον αναδεικνύει σε ήρωα και μάρτυρα της αληθείας , με αυθεντικότητα στις διακηρύξεις του περί ηθικής , περί μετανοίας και περί του Σωτήρος Χριστού , ότι «ούτος εστίν ό Υιός του Θεού» . Μετά τον αποκεφαλισμό του Τιμίου Προδρόμου , οι μαθητές του πήγαν στο ανάκτορο του Ηρώδη στην Μαχαιρούντα και πήραν το ακέφαλο σώμα του και το έθαψαν (Ματθ. 1-12 και Μαρκ.6,21-29).
Η ταφή του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή , σύμφωνα με την παράδοση, έγινε στη Σαμάρεια – Σεβάστεια, καθώς η περιοχή αυτή δεν ανήκε επί της δικαιοδοσίας του Ηρώδη . Τον 5ο αιώνα πάνω από τον τάφο του Τιμίου Προδρόμου χτίστηκε ιερός ναός βασιλικού ρυθμού ο οποίος ενσωμάτωσε και το ιερό προσκύνημα . Αργότερα , αυτός ο βυζαντινός ιερός ναός γκρεμίστηκε από δυνατό σεισμό ή από τους Πέρσες κατακτητές , αλλά το ιερό προσκύνημα εξακολουθούσε να υπάρχει και να αποτελεί πόλο έλξης των προσκυνητών .
www.worldenergynews.gr
