Σε πολλαπλά μέτωπα που θεωρούνται κρίσιμα για την επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης επιχειρεί να παρέμβει το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που ετέθη σε δημόσια διαβούλευση. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λεγόμενες Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ, αλλά και η συμμετοχή μικρών, αποκεντρωμένων ενεργειακών πόρων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Από τη μία, επιχειρείται να ξεμπλοκάρει η ανάπτυξη έργων μέσω fast track ζωνών, αν και τα ζητήματα χωροθέτησης παραμένουν ανοιχτά. Από την άλλη, ανοίγει –τουλάχιστον σε επίπεδο πλαισίου– ο δρόμος για πιο ενεργό ρόλο των νοικοκυριών, των οικιακών μπαταριών και των ηλεκτρικών οχημάτων στο ενεργειακό σύστημα.
Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ
Σχετικά με τις περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει μεν ενσωματώσει την πρόβλεψη ήδη από το 2023 (ν. 5037/2023, άρθρο 164), υιοθετώντας τον όρο «Περιοχές Πρώτης Επιλογής», όμως έως σήμερα η διαδικασία οριοθέτησής τους βρίσκεται σε εξέλιξη. Και αυτό διότι το ζήτημα συνδέεται με την καθυστέρηση της θεσμοθέτησης νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, που εκκρεμεί εδώ και χρόνια.
Η οδηγία RED III θέτει ως καταληκτική ημερομηνία την 21η Φεβρουαρίου 2026 προκειμένου τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι αρμόδιες αρχές εγκρίνουν ένα ή περισσότερα σχέδια τα οποία θα ορίζουν περιοχές επιτάχυνσης έργων ΑΠΕ για μία ή περισσότερες τεχνολογίες ΑΠΕ.
Σε αυτές τις περιοχές η αδειοδοτική διαδικασία θα είναι δραστικά συντομότερη, τα περιβαλλοντικά δεδομένα θα έχουν προαξιολογηθεί και η ανάπτυξη ΑΠΕ θα θεωρείται χαμηλού περιβαλλοντικού κινδύνου. Στις προτεινόμενες ρυθμίσεις πάντως, προσδιορίζονται οι περιοχές που οι «περιοχές επιτάχυνσης» για σταθμούς ΑΠΕ θα βρίσκονται εκτός όπως είναι οι προστατευόμενες περιοχές (Natura κ.ά.) και παραπέμπει σε Υπουργική Απόφαση τον καθορισμό τους και το μέγεθός τους.
Επισημαίνεται ωστόσο ότι θα μπορεί είτε να δοθεί προτεραιότητα σε τεχνητές και κατασκευασμένες επιφάνειες, όπως στέγες και προσόψεις κτιρίων, υποδομές μεταφορών και στο άμεσο περιβάλλον τους, χώροι στάθμευσης, αγροκτήματα, χώροι αποβλήτων, βιομηχανικοί χώροι, ορυχεία, τεχνητά εσωτερικά υδατικά συστήματα, λίμνες ή ταμιευτήρες και, κατά περίπτωση, χώροι επεξεργασίας αστικών λυμάτων, καθώς και υποβαθμισμένα εδάφη που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για γεωργικούς σκοπούς, είτε να εξαιρεθούν συγκεκριμένοι τύποι τεχνολογιών και ιδίως οι σταθμοί καύσης βιομάζας και οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί. Επίσης, τα έργα εντός αυτών θα εξαιρούνται από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και την ειδική οικολογική αξιολόγηση.
Επιτάχυνση αδειοδοτήσεων ΑΠΕ
Όσον αφορά στην αδειοδότηση εντός και εκτός περιοχών επιτάχυνσης, η ελληνική νομοθεσία είναι αυστηρότερη από την οδηγία RED III καθώς η υφιστάμενη νομοθεσία προβλέπει συντομότερες προθεσμίες για έκδοση άδειας εγκατάστασης έως και για σύνδεση στο δίκτυο. Σε κάθε περίπτωση στο νομοσχέδιο προτείνονται ακόμη αυστηρότερες προθεσμίες για νέα έργα, όπως και για τη ριζική ανανέωση έργων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ.
Επέκταση για τα πράσινα πιστοποιητικά
Όσον αφορά στις εγγυήσεις προέλευσης το πεδίο εφαρμογής τους επεκτείνετε ώστε να περιλαμβάνει και αέρια ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης, όπως το «πράσινο» υδρογόνο και το βιομεθάνιο. Παράλληλα, καθορίζεται ότι κάθε εγγύηση αντιστοιχεί σε 1 MWh ενέργειας, με δυνατότητα διαίρεσης σε μικρότερα τμήματα για μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά. Ενισχύεται επίσης η διαφάνεια, καθώς οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και υδρογόνου οφείλουν να αποδεικνύουν στους τελικούς καταναλωτές το ενεργειακό τους μείγμα. Τέλος, θεσπίζονται σαφέστεροι κανόνες για τους δικαιούχους των εγγυήσεων, ενισχύοντας τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις πράσινης ενέργειας.
Συμμετοχή οικιακών μπαταριών στην αγορά ενέργειας
Με την τροποποίηση των άρθρων του ν. 4001/2011 επιχειρείται ενίσχυση της συμμετοχής μικρών και αποκεντρωμένων ενεργειακών πόρων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Συγκεκριμένα, αναγνωρίζονται πλέον ως ενεργοί συμμετέχοντες συστήματα όπως οικιακές μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα και άλλες μικρές αποκεντρωμένες πηγές ενέργειας, τα οποία μπορούν να συμμετέχουν μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης στις αγορές ενέργειας. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στον διαχειριστή του δικτύου διανομής να προμηθεύεται υπηρεσίες ευελιξίας από τέτοιες πηγές, ώστε να βελτιώνεται η λειτουργία του δικτύου και να μειώνεται η ανάγκη για νέες υποδομές.
Απαλλαγή χρεώσεων ΥΚΩ για ευάλωτους και επιχειρήσεις μέσης τάσης
Επίσης, το ΥΠΕΝ προτείνει απαλλαγή των ευάλωτων καταναλωτών από τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.) στα τιμολόγια ρεύματος. Οι δικαιούχοι του Τιμολογίου Πολυτέκνων και του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου θα απαλλάσσονται πλήρως από τη χρέωση Υ.Κ.Ω. μέχρι τα όρια τετραμηνιαίας κατανάλωσης και θα χρεώνονται για τις ΥΚΩ που αντιστοιχούν στην υπερβάλλουσα κατανάλωση. Το ίδιο και δικαιούχοι Τιμολογίου Υπηρεσιών Αλληλεγγύης.
Τροποποιήσεις εισάγονται και για τις επιχειρήσεις βιομηχανικής χρήσης Μέσης Τάσης, μειώνοντας τη μοναδιαία χρέωση για μεγάλες καταναλώσεις και περιλαμβάνοντας μεγάλες εταιρείες πληροφορικής και επεξεργασίας δεδομένων.
Επίσης, το νομοσχέδιο εισάγει κανόνες για την αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη βιομηχανία και θέτει συγκεκριμένους χρονικούς στόχους. Προβλέπεται ενδεικτική αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ κατά τουλάχιστον 1,6% κάθε χρόνο για τις περιόδους 2021–2025 και 2026–2030. Παράλληλα, καθορίζονται στόχοι για τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων μη βιολογικής προέλευσης, κυρίως υδρογόνου, που πρέπει να φτάσει τουλάχιστον το 42% έως το 2030 και το 60% έως το 2035. Η διάταξη επίσης προωθεί τον εξηλεκτρισμό των βιομηχανικών διεργασιών και τη σταδιακή αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων.
ΕΔΕΥΕΠ, SPV και Υπεράκτια αιολικά
Με τροποποίηση του άρθρου 68Α του ν. 4964/2022 διευκρινίζεται και ο ρόλος του Φορέα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) στη διεξαγωγή ερευνών και μετρήσεων, δηλαδή της ΕΔΕΥΕΠ. Πλέον, ο Φορέας μπορεί να αναθέτει τις εργασίες αυτές σε εταιρεία ειδικού σκοπού, στην οποία συμμετέχει μετοχικά, διατηρώντας τον έλεγχο και τη συμμετοχή του στη διαδικασία.
Η ΕΔΕΥΕΠ επομένως θα εμπλέκεται άμεσα στη συλλογή και αξιολόγηση δεδομένων που απαιτούνται για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την εγκατάσταση και τη λειτουργία υπεράκτιων αιολικών έργων στις περιοχές οργανωμένης ανάπτυξης, όπως προβλέπεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΥΑΠ. Επίσης, στο νομοσχέδιο διευθετούνται εκκρεμότητες σχετικά με τις αιτήσεις για χορήγηση Άδειας Έρευνας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων σε Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης, την ανταγωνιστική διαδικασία επιλογής επενδυτή Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων κ.α.
www.worldenergynews.gr
