Μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να έχει ευρύτερες επιπτώσεις πέρα από την ενέργεια, επηρεάζοντας το εμπόριο, την παραγωγή και τον πληθωρισμό. - Ανάλυση του Ινστιτούτου Ενεργειακών Μελετών της Οξφόρδης σκιαγραφεί τρία πιθανά σενάρια για την εξέλιξη της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ και τις επιπτώσεις τους στην αγορά φυσικού αερίου και LNG
Με τη θέση της Κομισιόν, που εκφράστηκε μέσω του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, που υποστηρίζει ότι πρέπει η Ευρώπη να προετοιμαστεί για πιθανή μακρά διαταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων και περιορισμών στις προμήθειες πετρελαίου και καυσίμων συμφωνεί και ανάλυση του Ινστιτούτου Ενεργειακών Μελετών της Οξφόρδης (OIES), η οποία μόλις ολοκληρώθηκε και σκιαγραφεί τρία πιθανά σενάρια για την εξέλιξη της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ και τις επιπτώσεις τους στην αγορά φυσικού αερίου και LNG, με συγκεκριμένες ποσοτικές εκτιμήσεις για τιμές, προσφορά και ζήτηση.
Η ανάλυση ξεκινά από το ιδιαιτέρως ανησυχητικό δεδομένο ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά έχει σχεδόν παραλύσει. Οι διελεύσεις πλοίων έχουν μειωθεί από περίπου 94 ημερησίως σε μόλις 5, ενώ τα δεξαμενόπλοια LNG και πετρελαίου από 53 σε μόλις 2 την ημέρα. Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια προσφορά, προκαλώντας ασφυκτικές πιέσεις στην αγορά.
Αισιόδοξο σενάριο
Στο πιο αισιόδοξο σενάριο που εξέτασαν οι αναλυτές της Οξφόρδης, η διακοπή διαρκεί μόλις τρεις μήνες, έως τη φετινή άνοιξη και η αγορά καταφέρνει να απορροφήσει το σοκ. Η απώλεια εξαγωγικής δυναμικότητας LNG περιορίζεται περίπου στα 38 δισ. κυβικά μέτρα (bcm), ενώ η μείωση των εισαγωγών διαμορφώνεται χαμηλότερα, στα 27 bcm. Παρά την προσωρινή κρίση, η συνολική παγκόσμια δυναμικότητα εξακολουθεί να αυξάνεται κατά περίπου 12 bcm σε ετήσια βάση το 2026. Η μέση τιμή του φυσικού αερίου για το 2026 διαμορφώνεται κοντά στα 13,5 δολάρια ανά MMBTU (περίπου 34 ευρώ/MWh), δηλαδή λίγο πάνω από τα προ κρίσης επίπεδα των 10-12 δολαρίων/MMBTU. Το μεγαλύτερο βάρος το σηκώνει η Ευρώπη, η οποία μειώνει την κατανάλωση και περιορίζει την αναπλήρωση αποθεμάτων.
Πόλεμος έως το φθινόπωρο
Η εικόνα αλλάζει δραματικά στο δεύτερο σενάριο, όπου η κρίση παρατείνεται έως το φθινόπωρο. Η απώλεια εξαγωγικής δυναμικότητας φτάνει τα 74 bcm το 2026, ενώ οι εισαγωγές LNG μειώνονται κατά περίπου 62 bcm. Η αγορά γίνεται αισθητά πιο "σφιχτή" και οι τιμές αυξάνονται σημαντικά: η μέση τιμή για το σύνολο του 2026 εκτιμάται στα 21 δολάρια/MMBTU (περίπου 53,5 ευρώ/MWh). Ωστόσο, πρόκειται για ετήσιο μέσο όρο. Στην πράξη, κατά τη διάρκεια της έντασης της κρίσης, οι τιμές μπορεί να κινηθούν αισθητά υψηλότερα, ξεπερνώντας τα 25 δολάρια/MMBTU, δηλαδή πάνω από τα 60 ευρώ/MWh. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρώπη δυσκολεύεται να γεμίσει τις αποθήκες της το καλοκαίρι, ενώ αρχίζουν να εμφανίζονται φαινόμενα περιορισμού της ζήτησης, κυρίως σε ευάλωτες αγορές όπως η Ινδία, και σταδιακά και στην Κίνα.
Διακοπή για ένα έτος
Το πιο ακραίο σενάριο προβλέπει διακοπή διάρκειας ενός έτους. Σε αυτή την περίπτωση, η αγορά υφίσταται ισχυρό σοκ, με απώλειες εξαγωγικής δυναμικότητας που φτάνουν τα 87 bcm το 2026 και παραμένουν σημαντικές και το 2027. Οι τιμές εκτοξεύονται: η μέση τιμή για το 2026 διαμορφώνεται στα 34 δολάρια/MMBTU (περίπου 86,5 ευρώ/MWh), ενώ σε περιόδους αιχμής μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα 40 δολάρια/MMBTU, δηλαδή επίπεδα άνω των 100 ευρώ/MWh. Πρόκειται για τιμές που προσεγγίζουν ή και υπερβαίνουν την κρίση του 2022. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρώπη δυσκολεύεται σοβαρά να αναπληρώσει τα αποθέματά της, ενώ η μείωση της κατανάλωσης γίνεται αναγκαστική, επηρεάζοντας τη βιομηχανία και την ηλεκτροπαραγωγή.
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης είναι ότι η αύξηση των τιμών δεν είναι γραμμική. Από σχετικά ήπια επίπεδα στο αισιόδοξο σενάριο, η αγορά περνά σε απότομη κλιμάκωση όσο παρατείνεται η κρίση, με τις τιμές να αυξάνονται έως και 150%-200% σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει τη σταδιακή εξάντληση εναλλακτικών πηγών προμήθειας και την ένταση του ανταγωνισμού για διαθέσιμα φορτία LNG.
Εκτόξευση και στις τιμές πετρελαίου
Παράλληλα, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο φυσικό αέριο. Οι τιμές πετρελαίου εκτιμάται ότι θα παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι στο ήπιο σενάριο, θα κινηθούν κοντά στα 125 δολάρια στο ενδιάμεσο και θα φτάσουν έως και τα 150 δολάρια στο ακραίο, ενώ αποκλιμάκωση δεν προβλέπεται πριν το 2028. Αυτό αυξάνει το κόστος σε ολόκληρη την οικονομία, από τις μεταφορές έως τη βιομηχανία και την παραγωγή τροφίμων.
Οι επιστήμονες της Οξφόρδης προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να έχει ευρύτερες επιπτώσεις πέρα από την ενέργεια, επηρεάζοντας το εμπόριο, την παραγωγή και τον πληθωρισμό. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο κίνδυνος για οικονομική στασιμότητα ή ακόμη και παγκόσμια ύφεση παραμένει υψηλός.
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει την ένταση των επιπτώσεων. Μια σύντομη διαταραχή μπορεί να απορροφηθεί. Μια παρατεταμένη, όμως, μπορεί να οδηγήσει σε νέα ενεργειακή κρίση, επαναφέροντας με ένταση το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής.
www.worldenergynews.gr
