Σχετικά Άρθρα
Οι μέλισσες απειλούνται από του πολέμους (The Guardian)
Μπορεί να χωρούν στο δάχτυλο, αλλά φαίνεται πως σκέφτονται… πέρα από όσα πιστεύαμε.
Οι βομβίνοι μέλισσες μόλις έκαναν κάτι που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν προνόμιο των ανθρώπων και των μεγάλων θηλαστικών: έλυσαν ένα άγνωστο, σύνθετο πρόβλημα χωρίς εκπαίδευση, χωρίς οδηγίες και χωρίς «δοκιμή και λάθος» όπως το ξέραμε.
Το αποτέλεσμα; Η επιστήμη αναγκάζεται να ξαναγράψει μέρος των θεωριών της για τη νοημοσύνη.
Το κλασικό τεστ που άλλαξε τα πάντα
Η ιστορία ξεκινάει πάνω από έναν αιώνα πριν, όταν ο ψυχολόγος Wolfgang Köhler παρατήρησε ότι οι χιμπατζήδες μπορούσαν να λύνουν ξαφνικά προβλήματα, όπως να στοιβάζουν κιβώτια για να φτάσουν μια μπανάνα.
Αυτό θεωρήθηκε για δεκαετίες ένδειξη «ανώτερης νοημοσύνης» - κάτι που απαιτεί μεγάλο εγκέφαλο και πολύπλοκη σκέψη.
Μέχρι τώρα.
Ερευνητές από τα πανεπιστήμια University of Oulu, University of Helsinki και University of Turku έδωσαν σε βομβίνους (Bombus terrestris) ένα πρόβλημα που δεν είχαν ξαναδεί ποτέ.
Η αποστολή τους:
- Μια μπλε τεχνητή «λουλουδιά» με ανταμοιβή
- Το λουλούδι μετακινήθηκε ψηλά, εκτός πρόσβασης
- Κοντά τους υπήρχε μια μικρή μπάλα
Δεν υπήρχε καμία εκπαίδευση για το τι να κάνουν.
Η στιγμή της «έμπνευσης»
Κι όμως, ορισμένες μέλισσες έκαναν κάτι απροσδόκητο:
- Έσπρωξαν τη μικρή μπάλα κάτω από το λουλούδι
- Την τοποθέτησαν ως «βάση»
- Ανέβηκαν πάνω της
- Έφτασαν στην ανταμοιβή
Μια ακολουθία ενεργειών που δεν τους είχε διδαχθεί ποτέ.
Γιατί το αποτέλεσμα θεωρείται επαναστατικό
Οι επιστήμονες απέκλεισαν:
- Τυχαία επιτυχία
- Μάθηση μέσω δοκιμής-λάθους
- Απλή οπτική καθοδήγηση
Ακόμη και όταν το λουλούδι δεν ήταν ορατό, οι μέλισσες κατάφερναν ξανά να λύσουν το πρόβλημα.
Μικροί εγκέφαλοι, μεγάλες δυνατότητες
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι μόνο η λύση, αλλά το γεγονός ότι προέκυψε από έναν εγκέφαλο μεγέθους λίγων χιλιοστών.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι μέλισσες «σκέφτονται όπως οι άνθρωποι», αλλά ότι η νοημοσύνη μπορεί να πάρει μορφές πολύ πιο απλές - και ταυτόχρονα πολύ πιο ευέλικτες - από ό,τι πιστεύαμε.
Η ανακάλυψη δείχνει ότι: η επίλυση νέων προβλημάτων δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλο εγκέφαλο, ακόμα και έντομα μπορούν να συνδυάζουν εμπειρίες δημιουργικά και η έννοια της «νοημοσύνης» χρειάζεται επαναπροσδιορισμό.
Ένα έντομο λίγων χιλιοστών, μπροστά σε ένα άγνωστο πρόβλημα, βρίσκει λύση χωρίς οδηγίες.
Και με αυτόν τον τρόπο, οι βομβίνοι δεν απλώς εντυπωσιάζουν - μας αναγκάζουν να ξανασκεφτούμε τι σημαίνει πραγματικά «σκέψη».
www.worldenergynews.gr
