Οι ελληνικές θάλασσες βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
Από τη μία πλευρά, διεθνείς δεσμεύσεις δισεκατομμυρίων για την προστασία των ωκεανών και φιλόδοξες πολιτικές για τη βιώσιμη αλιεία.
Από την άλλη, μια πραγματικότητα που πιέζει ασφυκτικά: εισβολικά ξενικά είδη που καταστρέφουν οικοσυστήματα και αλιευτικές δραστηριότητες, αλλά και αλιευτικές πρακτικές που προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις στον θαλάσσιο βυθό.
Στο επίκεντρο της συζήτησης στη Βουλή, η Υποεπιτροπή Υδατικών Πόρων έθεσε τρία ζητήματα που αγγίζουν τον πυρήνα της θαλάσσιας πολιτικής της χώρας.
Οι δεσμεύσεις του "Our Ocean Conference 11" και η παγκόσμια εικόνα
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την 11η Διεθνή Διάσκεψη για τους Ωκεανούς, που φιλοξενήθηκε στη Μομπάσα της Κένυας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, καταγράφηκαν:
- 320 νέες δεσμεύσεις
- Συνολικό ύψος: 6,4 δισ. δολάρια
- 1.200 δεσμεύσεις ολοκληρωμένες (41%)
- 1.179 σε εξέλιξη (41%)
- 521 χωρίς έναρξη (18%)
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη συνολική πρόοδο υλοποίησης, με εκταμιεύσεις που φτάνουν τα 26,5 δισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας ότι η παγκόσμια προσπάθεια για τους ωκεανούς έχει μεν δυναμική, αλλά και σημαντικά κενά εφαρμογής.
Ο λαγοκέφαλος: μια σιωπηλή απειλή που εξαπλώνεται
Ένα από τα πιο πιεστικά ζητήματα αφορά την εξάπλωση του λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus) στις ελληνικές θάλασσες.
Οι επιπτώσεις που καταγράφηκαν είναι πολλαπλές: καταστροφή αλιευτικών εργαλείων, μείωση αλιευμάτων, διατάραξη θαλάσσιων οικοσυστημάτων και απουσία φυσικών θηρευτών.
Τονίστηκε ότι το είδος αυτό ευνοείται από την κλιματική αλλαγή και την τροπικοποίηση της Μεσογείου, ενώ αποτελεί πλέον σταθερό πρόβλημα για την αλιεία.
Παράλληλα, παρουσιάστηκε το νέο πρόγραμμα διαχείρισης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που περιλαμβάνει:
- Πιλοτικές δράσεις εξαλίευσης
- Συμμετοχή επαγγελματιών αλιέων
- Συλλογή και καταστροφή αλιευμάτων
- Οικονομική ενίσχυση έως 5,33€/κιλό
Συρόμενα αλιευτικά εργαλεία και προστασία του βυθού
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στον περιορισμό των συρόμενων αλιευτικών εργαλείων, ένα ζήτημα με έντονη ευρωπαϊκή διάσταση.
Σύμφωνα με τα όσα συζητήθηκαν η πρακτική επηρεάζει άμεσα τον θαλάσσιο πυθμένα, καταστρέφει λιβάδια Ποσειδωνίας, απειλεί περιοχές αναπαραγωγής ειδών και θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της παράκτιας αλιείας.
Η πολιτική στόχευση, όπως αναφέρθηκε, είναι η σταδιακή μετάβαση σε πιο βιώσιμα αλιευτικά μοντέλα, με επιστημονική τεκμηρίωση και οικονομική στήριξη των επαγγελματιών.
Αλιεία, περιβάλλον και κοινωνίες σε λεπτή ισορροπία
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπογράμμισε ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς τη στήριξη των αλιέων.
Μεταξύ άλλων ανέφερε:
- Στρατηγική για προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές
- Αποζημιώσεις για ζημιές από προστατευόμενα είδη
- Ενίσχυση εξοπλισμού αλιείας
- Στήριξη καυσίμων και επενδύσεων
- Δημιουργία μητρώων και νέων συστημάτων ελέγχου
Παράλληλα, έγινε σαφές ότι η αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου απαιτεί συνεχή επιστημονική παρακολούθηση και συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα όπως το ΕΛΚΕΘΕ.
Η επιστήμη στο κέντρο των αποφάσεων
Οι παρεμβάσεις επιστημόνων και φορέων ανέδειξαν κοινό συμπέρασμα: καμία πολιτική δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική χωρίς δεδομένα.
Έμφαση δόθηκε:
- Στη διαρκή παρακολούθηση των οικοσυστημάτων
- Στη συνεργασία κράτους και επιστημονικής κοινότητας
- Στην ενεργό συμμετοχή των παράκτιων κοινωνιών
- Στη χρηματοδότηση δράσεων προστασίας
Η συνεδρίαση κατέληξε σε ένα σαφές μήνυμα: το μέλλον των ελληνικών θαλασσών θα κριθεί στην ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προστασία.
Από τις διεθνείς δεσμεύσεις μέχρι τις τοπικές παρεμβάσεις, η πρόκληση είναι κοινή - η διατήρηση ενός θαλάσσιου περιβάλλοντος ζωντανού, παραγωγικού και ανθεκτικού στην κλιματική πίεση και τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
www.worldenergynews.gr






