Σύμφωνα με το Euractiv, οι σκανδιναβικές χώρες είναι αρκετά πλούσιες και έχοντας πολλά να προστατεύσουν και πολλά να χάσουν, είναι πιθανό να ανοίξουν μια συζήτηση που να αφορά την ενίσχυση της άμυνάς τους με πυρηνικά
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης για τη Γροιλανδία και την υποχώρηση των στρατιωτικών και οικονομικών απειλών του Ντόναλντ Τραμπ, το σύστημα της αμερικανικής κυβέρνησης να συζητά δημόσια την εδαφική επέκταση της Αμερικής σε βάρος ενός μέλους του ΝΑΤΟ εγείρει βαθιά ερωτήματα για τη Σκανδιναβία η οποία ήδη είναι σε φάση επιφυλακής λόγω Ρωσίας.
Ένα status quo που αλλάζει ραγδαία το τελευταίο διάστημα, μπορεί και υπονομεύει στη βάση του το πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων και καθιστά επιτακτικό οι σχετικά σταθερές και οικονομικά εύρωστες σκανδιναβικές χώρες να καταστήσουν σαφές, όχι μόνο στο αμερικανικό Κογκρέσο, ποιες θα μπορούσαν να είναι οι συνέπειες της αμφισβήτησης της αμερικανικής εγγύησης ασφάλειας και πυρηνικής αποτροπής στο ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με το Euractiv, οι σκανδιναβικές χώρες είναι αρκετά πλούσιες και έχοντας πολλά να προστατεύσουν και πολλά να χάσουν, είναι πιθανό να ανοίξουν μια συζήτηση που να αφορά την ενίσχυση της άμυνάς τους με πυρηνικά.
Οι κυβερνήσεις της χερσονήσου, διαθέτουν την τεχνολογική δυνατότητα να αναπτύξουν και να διατηρήσουν ένα ικανό πυρηνικό οπλοστάσιο, το οποίο θα αποθάρρυνε τους επίδοξους επιτιθέμενους.
Παράλληλα, το ότι η Σκανδιναβία είναι δίπλα στη Ρωσία, συνδυαστικά με το γεγονός ότι η Ευρώπη γενικότερα βρίσκεται σε φάση επιτάχυνσης του επανεξοπλισμού της, θα μπορούσε να δώσει σε Σουηδία, Δανία, Νορβηγία και Φινλανδία το τέλειο πάτημα για την προώθηση πυρηνικών σχεδίων.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, στον οποίο οι σκανδιναβικές χώρες έχουν βγει μπροστά στηρίζοντας το Κίεβο, καταδεικνύει επίσης ότι οι αμυντικές προτεραιότητες των κρατών-μελών της ΕΕ αποκλίνουν σε τέτοιο βαθμό που μερικές χώρες δεν γίνεται πια να μπορούν να στηριχθούν στις «αδύναμες» πολιτικά Βρυξέλλες για ζητήματα άμυνας.
Τα οικονομικά των πυρηνικών
Το χρηματοοικονομικό κόστος ανάπτυξης ενός σκανδιναβικού πυρηνικού όπλου είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια, ωστόσο δεν θα αποτελούσε απαγορευτικό εμπόδιο για μια ομάδα τεχνολογικά προηγμένων και ιδιαίτερα ανεπτυγμένων κρατών.
Η Σουηδία και η Φινλανδία διαθέτουν ήδη πυρηνικούς σταθμούς για ενεργειακή όμως χρήση, ενώ η Σουηδία είχε κατά τον Ψυχρό Πόλεμο και μυστικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Το αμερικανικό Σχέδιο Μανχάταν εκτιμάται ότι κόστισε περίπου 2 δισ. δολάρια την περίοδο 1940-1945, ποσό που αντιστοιχεί σε 40-50 δισ. ευρώ σε σημερινές τιμές. Αντίστοιχα, η ανάπτυξη πυραυλικού συστήματος μεταφοράς πυρηνικών κεφαλών δεν θα ήταν δύσκολη για χώρες με ανεπτυγμένο στρατιωτικοβιομηχανικό τομέα.
Η ανάπτυξη ενός πυρηνικού όπλου και του φορέα μεταφοράς του θα μπορούσε να κοστίσει περίπου 2-3% του συνδυασμένου ΑΕΠ της Δανίας, της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας, κατανεμημένο σε βάθος χρόνου, ποσοστό χαμηλότερο από τις αυξήσεις αμυντικών δαπανών που έχουν ήδη ανακοινωθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ ούτε το μακροπρόθεσμο κόστος συντήρησης μιας σκανδιναβικής πυρηνικής αποτροπής θα αποτελούσε σημαντική οικονομική επιβάρυνση.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η Δανία, η Φινλανδία, η Νορβηγία και η Σουηδία θα έπρεπε τυπικά, θεσμικά, να ανακοινώσουν άμεσα την πρόθεσή τους να αποχωρήσουν από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης, η οποία θα έπρεπε να αντικατασταθεί από ένα νέο διεθνές πυρηνικό πλαίσιο που θα διευκολύνει την υπεύθυνη αυτοπροστασία των κρατών.
Τι ορίζει η Συνθήκη
Το άρθρο Χ της Συνθήκης προβλέπει ότι κάθε συμβαλλόμενο μέρος έχει το δικαίωμα αποχώρησης, εφόσον κρίνει ότι έκτακτα γεγονότα θέτουν σε κίνδυνο τα ύψιστα συμφέροντά του.
Παρά ταύτα, είναι κρίσιμο η περιοχή να λάβει όλα τα εφικτά μέτρα ώστε η ανάπτυξη μιας κοινής πυρηνικής αμυντικής ικανότητας να γίνει με μη απειλητικό τρόπο. Μια τέτοια αποτροπή θα περιλάμβανε αυτονόητα τη ρήτρα της «όχι πρώτης χρήσης» και θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα και σε άλλες ευρωπαϊκές δημοκρατίες, ιδίως στις χώρες της Βαλτικής.
Λευτέρης Στάικος
www.worldenergynews.gr
