Οι ΑΠΕ, η ηλεκτρική ενέργεια, η επιστροφή των πυρηνικών και οι νέοι «παίκτες» που καθοδηγούν το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο σύμφωνα με οικονομολόγους του ΔΝΤ και του Πανεπιστημίου Στάνφορντ
Οι γεωπολιτικές ανατροπές και στροφές δοκιμάζουν μακροχρόνιες σχέσεις και ανατρέπουν βαθιά ριζωμένες υποθέσεις, ακόμα και στην ενέργεια.
Ο Παγκόσμιος Δείκτης Αβεβαιότητας, που καταρτίστηκε από οικονομολόγους του ΔΝΤ και του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα τους τελευταίους μήνες.
Αλλά σε αυτήν την περίοδο αλλαγών, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες σημαντικές τάσεις που μπορούμε να εντοπίσουμε με κάποια σιγουριά.
Παρουσιάζουμε τις 7 τάσεις:
1) Ο κόσμος έχει εισέλθει στην εποχή της ηλεκτρικής ενέργειας
Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ευρέως για πολλά χρόνια ακόμη, αλλά η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται δύο φορές ταχύτερα από τη συνολική ζήτηση ενέργειας.
Είναι η βασική ενεργειακή εισροή στα πιο δυναμικά μέρη της παγκόσμιας οικονομίας (όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα κέντρα δεδομένων και η κατασκευή υψηλής τεχνολογίας).
Μάλισα αυξάνει το μερίδιό του σε σημαντικούς τομείς όπως οι οδικές μεταφορές και η θέρμανση μέσω τεχνολογιών όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και οι αντλίες θερμότητας.
Ήδη σήμερα, περισσότερο από το ήμισυ των επενδύσεων που πραγματοποιούνται στον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα κάθε χρόνο κατευθύνεται στην ηλεκτρική ενέργεια.
2) Οι ΑΠΕ θα συνεχίσουν να αυξάνονται
Παρά τις κάποιες αντιξοότητες, σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) καλύπτουν μεγάλο μέρος, αν όχι το σύνολο, της αυξανόμενης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, συχνά επειδή αποτελούν την πιο ανταγωνιστική επιλογή.
Η ηλιακή ενέργεια πρωτοπορεί, καθώς οι χώρες που αυξάνουν ολοένα και περισσότερο τη ζήτηση ενέργειας, όπως η Ινδία, διαθέτουν πολύ υψηλής ποιότητας ηλιακούς πόρους, αλλά και άλλες τεχνολογίες είναι σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένων νέων που έρχονται, όπως η γεωθερμική ενέργεια επόμενης γενιάς.
3) Η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει
Μετά από μια σειρά αποτυχιών τη δεκαετία του 2010, η πυρηνική ενέργεια βρίσκεται ξανά σε άνοδο, παράγοντας περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ποτέ πέρυσι.
Σήμερα, περισσότερα από 70 γιγαβάτ νέας πυρηνικής ισχύος βρίσκονται υπό κατασκευή, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα τα τελευταία 30 χρόνια. Η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων σημαίνει ότι οι εταιρείες τεχνολογίας στρέφονται επίσης στην πυρηνική ενέργεια, ελκυσμένες από την υπόσχεσή της για παροχή χαμηλών εκπομπών και 24ωρης παροχής ενέργειας.
4) Οι κίνδυνοι για την ενεργειακή ασφάλεια πολλαπλασιάζονται
Οι παραδοσιακοί κίνδυνοι που επηρεάζουν την ασφάλεια του εφοδιασμού με πετρέλαιο και φυσικό αέριο συνοδεύονται πλέον από τρωτά σημεία σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας ηλεκτρικής ενέργειας, όπως επισημάνθηκε από τις πρόσφατες μεγάλες διακοπές ρεύματος (Χιλή και Ισπανία) και τα κρίσιμα ορυκτά.
Μία μόνο χώρα, η Κίνα, είναι ο κυρίαρχος παραγωγός διύλισης για 19 από τα 20 στρατηγικά ορυκτά που σχετίζονται με την ενέργεια, με μέσο μερίδιο αγοράς περίπου 70%.
Περισσότερα από τα μισά από αυτά τα στρατηγικά ορυκτά υπόκεινται σε κάποια μορφή ελέγχων εξαγωγών. Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για την ενεργειακή ασφάλεια από την κλιματική αλλαγή είναι πλέον επίσης βέβαιοι, εντείνοντας την ανάγκη να καταστούν τα ενεργειακά συστήματα πιο ανθεκτικά σε ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και σε κυβερνοεπιθέσεις και άλλες κακόβουλες δραστηριότητες που στοχεύουν σε κρίσιμες υποδομές.
5) Τα κράτη αναλαμβάνουν τα ηνία
Καθώς η ενέργεια αναδεικνύεται σε ζήτημα οικονομικής και εθνικής ασφάλειας, οι κυβερνήσεις παρεμβαίνουν όλο και περισσότερο για να διαμορφώσουν τα αποτελέσματα, αντί να τα αφήνουν στην αγορά. Αυτό είναι ορατό στις αλυσίδες εφοδιασμού ενεργειακής τεχνολογίας, ειδικά για τα κρίσιμα ορυκτά, καθώς οι χώρες επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους που σχετίζονται με το υψηλό μερίδιο αγοράς της Κίνας.
Το εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου υπόκειται επίσης όλο και περισσότερο σε πολιτικές σκέψεις και διακυβερνητικές διαπραγματεύσεις ή σε κυρώσεις.
6) Μετάβαση σε «αγορά αγοραστών» για βασικά καύσιμα και τεχνολογίες
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη δεχθεί πιέσεις λόγω της σχετικά άφθονης προσφοράς.
Το ίδιο σύντομα θα ισχύει και στις αγορές φυσικού αερίου, καθώς το κύμα νέων έργων εξαγωγής LNG ξεκινά τη λειτουργία του. Υπάρχει επίσης άφθονη παραγωγική ικανότητα για μπαταρίες, ηλιακούς συλλέκτες και άλλες τεχνολογίες. Αυτές οι τάσεις μπορούν να ωφελήσουν τους εισαγωγείς καυσίμων και τεχνολογίας, αλλά δεν πρέπει να γίνουν πολύ άνετες: αυτή η περίοδος αφθονίας και δυνητικά χαμηλότερων τιμών θα μπορούσε να οδηγήσει σε μειωμένες επενδύσεις στην ενέργεια, με επιπτώσεις για τα επόμενα χρόνια.
7) Νέοι «παίκτες» καθοδηγούν τις παγκόσμιες ενεργειακές τάσεις
Το κέντρο βάρους στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές μετατοπίζεται καθώς μια ομάδα αναδυόμενων οικονομιών, με επικεφαλής την Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία και με τη συμμετοχή χωρών της Μέσης Ανατολής, της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, διαμορφώνει ολοένα και περισσότερο τη δυναμική της αγοράς ενέργειας.
Παίρνουν τη σκυτάλη από την Κίνα, η οποία αντιπροσώπευε περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας αύξησης της ζήτησης για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια από το 2010. Ωστόσο, καμία άλλη χώρα από μόνη της δεν θα πλησιάσει κοντά στο να αναπαράγει την εξαιρετική ενεργειακή πορεία της Κίνας των τελευταίων δεκαετιών.
Εν μέσω της σημερινής αναταραχής, η εστίαση μόνο στις αβεβαιότητες μπορεί να οδηγήσει σε αναποφασιστικότητα και παράλυση.
Μια προσέγγιση αναμονής στο θέμα της ενέργειας από κυβερνήσεις, εταιρείες και επενδυτές ενέχει τον κίνδυνο να συσσωρεύσει προβλήματα για το μέλλον, δεδομένης της δίψας του κόσμου για ενέργεια και της συνεχούς ανάγκης για επενδύσεις.
Υπάρχουν ακόμη ορισμένες βεβαιότητες στις οποίες μπορούν να βασιστούν οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων: ας μην τις ξεχνάμε καθώς σχεδιάζουμε για το μέλλον.
www.worldenergynews.gr
