Από την αμυντική βιομηχανία στα στρατόπεδα: Η πράσινη μετάβαση περνά και από τις Ένοπλες Δυνάμεις
Η ενεργειακή μετάβαση αποκτά σταδιακά θέση και στον χώρο της άμυνας, με την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) να συνδέεται όχι μόνο με τη μείωση του κόστους, αλλά και με την ενεργειακή ασφάλεια κρίσιμων υποδομών. Στην κατεύθυνση αυτή κινούνται τόσο η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) όσο και ο σχεδιασμός του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την αναβάθμιση στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα έρχεται από την Τανάγρα, όπου εγκρίθηκαν, από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας, οι περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 10 MW, με στόχο την αυτοκατανάλωση από την ΕΑΒ για τις εγκαταστάσεις της στο Σχηματάρι Βοιωτίας.
Το έργο προβλέπεται να εγκατασταθεί σε έκταση περίπου 190 στρεμμάτων και να περιλαμβάνει 16.000 φωτοβολταϊκά πλαίσια ισχύος 625 W το καθένα. Η επένδυση αφορά μια κρατική βιομηχανία με κρίσιμο ρόλο στην υποστήριξη, συντήρηση και αναβάθμιση αεροσκαφών, καθώς και στην παραγωγή αεροπορικών και αμυντικών συστημάτων. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση θα περιορίσει μέρος του αυξημένου ενεργειακού κόστους των εγκαταστάσεών της, θωρακίζοντας ενεργειακά την αμυντική βιομηχανία της χώρας.
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση συνοδεύτηκε από θετικές γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών. Η έκταση εγκατάστασης χαρακτηρίζεται μη δασική, ενώ η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Βοιωτίας έκρινε ότι η γη δεν είναι υψηλής παραγωγικότητας. Θετική ήταν επίσης η γνωμοδότηση της υπηρεσίας για τα νεότερα μνημεία, ενώ η Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας ενέκρινε τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Τέλος, θετική γνωμοδότηση διατύπωσε και η Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας στις 12 Οκτωβρίου 2026.
Από το εργοστάσιο στα «πράσινα» στρατόπεδα
Η ενεργειακή αναβάθμιση περνά παράλληλα και στις στρατιωτικές υποδομές. Ήδη από τον περασμένο Απρίλιο, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε υπογράψει προγραμματική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την προετοιμασία και υλοποίηση παρεμβάσεων σε 40 από τα πλέον ενεργοβόρα στρατόπεδα της χώρας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι εγκαταστάσεις αυτές αντιπροσωπεύουν το 62% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης κατά 50% και η εξοικονόμηση 17,2 εκατ. ευρώ ετησίως, μέσω παρεμβάσεων που περιλαμβάνουν αναβάθμιση κτιρίων και ενεργειακών συστημάτων, καθώς και αξιοποίηση ενέργειας από έργα ΑΠΕ. Το πρόγραμμα βρίσκεται στη φάση της προετοιμασίας και της ωρίμανσης των έργων για την εγκατάστασή τους στα 40 στρατόπεδα.
Η προσπάθεια δεν περιορίζεται στην παραγωγή πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας. Στον οδικό χάρτη για την κλιματική αλλαγή στις Ένοπλες Δυνάμεις περιλαμβάνονται η επέκταση της πρωτοβουλίας «Πράσινα Στρατόπεδα», η αντικατάσταση φωτιστικών με τεχνολογία LED, η συστηματική διαχείριση της ενέργειας και η εξοικονόμηση νερού. Παράλληλα, το υπουργείο έχει δρομολογήσει τον εκσυγχρονισμό του μηχανολογικού εξοπλισμού πέντε στρατιωτικών εργοστασίων, με στόχο τόσο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης όσο και την ενίσχυση της παραγωγικής τους δυνατότητας.
Η κατεύθυνση, πάντως, δεν είναι καινούργια. Η ιδέα των «Πράσινων Στρατοπέδων» είχε ενταχθεί ήδη από το 2010 σε μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) και του τότε ΥΠΕΚΑ (υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής), με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας, τη μείωση των εκπομπών και την αξιοποίηση ΑΠΕ. Ως πιλοτικές εγκαταστάσεις είχαν τότε επιλεγεί το στρατόπεδο «Τριανταφυλλίδη» στην Ξάνθη, ο Ναύσταθμος Κρήτης στη Σούδα, η 110 Πτέρυγα Μάχης στη Λάρισα και το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, ως πρότυπο «πράσινο» στρατιωτικό νοσοκομείο.
Η πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2010, δεν έμεινε στον σχεδιασμό. Στο στρατόπεδο «Τριανταφυλλίδη» στην Ξάνθη εγκαταστάθηκαν αυτόνομοι ιστοί φωτισμού LED που τροφοδοτούνται από φωτοβολταϊκά, ενώ στον Ναύσταθμο Κρήτης τοποθετήθηκαν ηλιακοί συλλέκτες για την κάλυψη αναγκών ζεστού νερού. Παράλληλα, στην 110 Πτέρυγα Μάχης στη Λάρισα ολοκληρώθηκε το 2015 η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίου διαμονής προσωπικού με θερμομόνωση και ηλιακούς συλλέκτες.
Το 2022 ακολούθησε η ολοκλήρωση εκτεταμένου έργου ενεργειακής αναβάθμισης στο 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Πάντως, ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα ήταν το αυτόνομο υβριδικό ενεργειακό σύστημα που εγκαινιάστηκε το 2024 στο Επιτηρητικό Φυλάκιο Φαρμακονησίου, ως δωρεά προς τον Στρατό Ξηράς.
www.worldenergynews.gr
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα έρχεται από την Τανάγρα, όπου εγκρίθηκαν, από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας, οι περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 10 MW, με στόχο την αυτοκατανάλωση από την ΕΑΒ για τις εγκαταστάσεις της στο Σχηματάρι Βοιωτίας.
Το έργο προβλέπεται να εγκατασταθεί σε έκταση περίπου 190 στρεμμάτων και να περιλαμβάνει 16.000 φωτοβολταϊκά πλαίσια ισχύος 625 W το καθένα. Η επένδυση αφορά μια κρατική βιομηχανία με κρίσιμο ρόλο στην υποστήριξη, συντήρηση και αναβάθμιση αεροσκαφών, καθώς και στην παραγωγή αεροπορικών και αμυντικών συστημάτων. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση θα περιορίσει μέρος του αυξημένου ενεργειακού κόστους των εγκαταστάσεών της, θωρακίζοντας ενεργειακά την αμυντική βιομηχανία της χώρας.
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση συνοδεύτηκε από θετικές γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών. Η έκταση εγκατάστασης χαρακτηρίζεται μη δασική, ενώ η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Βοιωτίας έκρινε ότι η γη δεν είναι υψηλής παραγωγικότητας. Θετική ήταν επίσης η γνωμοδότηση της υπηρεσίας για τα νεότερα μνημεία, ενώ η Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας ενέκρινε τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Τέλος, θετική γνωμοδότηση διατύπωσε και η Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας στις 12 Οκτωβρίου 2026.
Από το εργοστάσιο στα «πράσινα» στρατόπεδα
Η ενεργειακή αναβάθμιση περνά παράλληλα και στις στρατιωτικές υποδομές. Ήδη από τον περασμένο Απρίλιο, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε υπογράψει προγραμματική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την προετοιμασία και υλοποίηση παρεμβάσεων σε 40 από τα πλέον ενεργοβόρα στρατόπεδα της χώρας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι εγκαταστάσεις αυτές αντιπροσωπεύουν το 62% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης κατά 50% και η εξοικονόμηση 17,2 εκατ. ευρώ ετησίως, μέσω παρεμβάσεων που περιλαμβάνουν αναβάθμιση κτιρίων και ενεργειακών συστημάτων, καθώς και αξιοποίηση ενέργειας από έργα ΑΠΕ. Το πρόγραμμα βρίσκεται στη φάση της προετοιμασίας και της ωρίμανσης των έργων για την εγκατάστασή τους στα 40 στρατόπεδα.
Η προσπάθεια δεν περιορίζεται στην παραγωγή πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας. Στον οδικό χάρτη για την κλιματική αλλαγή στις Ένοπλες Δυνάμεις περιλαμβάνονται η επέκταση της πρωτοβουλίας «Πράσινα Στρατόπεδα», η αντικατάσταση φωτιστικών με τεχνολογία LED, η συστηματική διαχείριση της ενέργειας και η εξοικονόμηση νερού. Παράλληλα, το υπουργείο έχει δρομολογήσει τον εκσυγχρονισμό του μηχανολογικού εξοπλισμού πέντε στρατιωτικών εργοστασίων, με στόχο τόσο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης όσο και την ενίσχυση της παραγωγικής τους δυνατότητας.
Η κατεύθυνση, πάντως, δεν είναι καινούργια. Η ιδέα των «Πράσινων Στρατοπέδων» είχε ενταχθεί ήδη από το 2010 σε μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) και του τότε ΥΠΕΚΑ (υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής), με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας, τη μείωση των εκπομπών και την αξιοποίηση ΑΠΕ. Ως πιλοτικές εγκαταστάσεις είχαν τότε επιλεγεί το στρατόπεδο «Τριανταφυλλίδη» στην Ξάνθη, ο Ναύσταθμος Κρήτης στη Σούδα, η 110 Πτέρυγα Μάχης στη Λάρισα και το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, ως πρότυπο «πράσινο» στρατιωτικό νοσοκομείο.
Η πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2010, δεν έμεινε στον σχεδιασμό. Στο στρατόπεδο «Τριανταφυλλίδη» στην Ξάνθη εγκαταστάθηκαν αυτόνομοι ιστοί φωτισμού LED που τροφοδοτούνται από φωτοβολταϊκά, ενώ στον Ναύσταθμο Κρήτης τοποθετήθηκαν ηλιακοί συλλέκτες για την κάλυψη αναγκών ζεστού νερού. Παράλληλα, στην 110 Πτέρυγα Μάχης στη Λάρισα ολοκληρώθηκε το 2015 η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίου διαμονής προσωπικού με θερμομόνωση και ηλιακούς συλλέκτες.
Το 2022 ακολούθησε η ολοκλήρωση εκτεταμένου έργου ενεργειακής αναβάθμισης στο 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Πάντως, ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα ήταν το αυτόνομο υβριδικό ενεργειακό σύστημα που εγκαινιάστηκε το 2024 στο Επιτηρητικό Φυλάκιο Φαρμακονησίου, ως δωρεά προς τον Στρατό Ξηράς.
www.worldenergynews.gr
