Με την επιβολή αποκλεισμού στη χώρα, ο Trump απαίτησε από τη Βενεζουέλα να «επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όλο το πετρέλαιο, τη γη και τα άλλα περιουσιακά στοιχεία που έκλεψαν στο παρελθόν»
Σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επέμβει στρατιωτικά επανειλημμένα για να διασφαλίσουν και να προστατεύσουν τα πετρελαϊκά τους συμφέροντα.
Αυτό που καθιστά διαφορετική τη σύλληψη του Προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, το πρωί του Σαββάτου, είναι ότι αυτή τη φορά το δηλωμένο κίνητρο ήταν ξεκάθαρο.
Το 1953, αφού ο πρωθυπουργός του Ιράν, Μοσαντέκ, εθνικοποίησε τα πετρελαϊκά συμφέροντα της Anglo-Iranian, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκίνησαν την Επιχείρηση Ajax με στόχο την ανατροπή του και την ανάκτηση του ελέγχου του πετρελαίου.
Μόλις τον Αύγουστο του 2013 η CIA παραδέχθηκε επίσημα τον ρόλο της στο πραξικόπημα, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί ποτέ ευθέως στο πετρέλαιο.
Το 2003, οι Ηνωμένες Πολιτείες δικαιολόγησαν την εισβολή στο Ιράκ με τον ισχυρισμό ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν διέθετε Όπλα Μαζικής Καταστροφής, ένας ισχυρισμός που αργότερα αποδείχθηκε ψευδής.
Αρκετά υψηλόβαθμα στελέχη, από τον τότε πρόεδρο της Fed Άλαν Γκρίνσπαν έως τον πρώην διοικητή της CENTCOM στρατηγό Τζον Αμπιζέιντ, παραδέχθηκαν αργότερα ότι το πετρέλαιο αποτέλεσε κεντρικό στρατηγικό παράγοντα.
Ακολούθησαν και άλλες παρεμβάσεις σε χώρες όπως η Συρία, η Λιβύη και το Κουβέιτ, με παρόμοιο μοτίβο, όπου τα αποθέματα πετρελαίου και η εξασφάλισή τους αποτελούσαν πάντα έναν άρρητο αλλά θεμελιώδη πυλώνα της πολιτικής των ΗΠΑ.
Αυτή τη φορά δεν υπάρχει σχεδόν καμία κάλυψη πίσω από ανθρωπιστικά ή άλλα επιχειρήματα, με εξαίρεση τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών», με τον Πρόεδρο Τραμπ να έχει καταστήσει τα κίνητρά του απολύτως σαφή.
Με την επιβολή αποκλεισμού στη χώρα, απαίτησε από τη Βενεζουέλα να «επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όλο το πετρέλαιο, τη γη και τα άλλα περιουσιακά στοιχεία που έκλεψαν στο παρελθόν».
Αν και δεν διευκρίνισε ποια ακριβώς πετρέλαια, γη και περιουσιακά στοιχεία εννοούσε, πιθανότατα αναφερόταν στην απαλλοτρίωση αμερικανικών πετρελαϊκών περιουσιακών στοιχείων το 2007 από τον τότε πρόεδρο Ούγκο Τσάβες.
Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, έχει προκαλέσει εντύπωση το γεγονός ότι ο Τραμπ δεν έχει πιέσει για την ανατροπή του διαδόχου του και έχει υποβαθμίσει συγκεκριμένα το ενδεχόμενο ανόδου στην εξουσία της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης, Μαρία Ματσάδο.
Αντ’ αυτού, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει με αποστολή χερσαίων δυνάμεων εάν η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες δεν ευθυγραμμιστεί με τα αμερικανικά σχέδια για τη χώρα.
Τα σχέδια αυτά, σύμφωνα με τον Τραμπ, προβλέπουν την είσοδο αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών που θα «επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια, θα αποκαταστήσουν τις σοβαρά κατεστραμμένες υποδομές, τις πετρελαϊκές υποδομές, και θα αρχίσουν να αποφέρουν χρήματα στη χώρα».
Μέχρι στιγμής, η στάση της Ροντρίγκες φαίνεται να είναι ξεκάθαρη, δηλώνοντας ότι η Βενεζουέλα «δεν θα γίνει ποτέ ξανά αποικία κανενός, ούτε παλαιών αυτοκρατοριών, ούτε νέων αυτοκρατοριών, ούτε αυτοκρατοριών σε παρακμή».
Ένεση πολλών δισ. για την «ανάσταση» της πετρελαϊκής βιομηχανίας
Η αναβίωση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας θα απαιτήσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και χρόνια εργασίας, χωρίς να υπολογίζονται τα νομικά και πολιτικά εμπόδια που συνδέονται με τα γεγονότα του Σαββάτου.
Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί θα απαιτήσουν μακροπρόθεσμες εγγυήσεις πριν δεσμευτούν σε ουσιαστική παρουσία στη λατινοαμερικανική χώρα, κάτι που προϋποθέτει τελικά σταθερότητα.
Η φύση της προεδρίας Τραμπ καθιστά τη σημερινή κατάσταση στη Βενεζουέλα πιο ξεκάθαρη από αρκετές προηγούμενες προσπάθειες αμερικανικών κυβερνήσεων να εξασφαλίσουν ενεργειακούς πόρους.
Για τον Τραμπ, η επιτυχία ή η αποτυχία της επίθεσης του Σαββάτου μπορεί να αποτιμηθεί άμεσα με βάση τις απαιτήσεις του.
Για την περιοχή, η επίθεση αυτή μοιάζει να σηματοδοτεί την αρχή μιας ευρύτερης στρατηγικής εξέλιξης. Ήδη ο Τραμπ προωθεί το «Δόγμα Donroe», παραπέμποντας στο Δόγμα Μονρόε, σύμφωνα με το οποίο οι ΗΠΑ θεωρούν το Δυτικό Ημισφαίριο ως τη δική τους «σφαίρα επιρροής».
Ο πρόεδρος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Κούβα, το Μεξικό και η Κολομβία θα μπορούσαν επίσης να βρεθούν αντιμέτωπες με παρόμοια ενέργεια.
Όσον αφορά τον αντίκτυπο της επίθεσης αυτής στη διεθνή τάξη, είναι πιθανό να εκδηλωθεί σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα και με την πιθανότητα να υπάρξουν πολύ σοβαρότερες συνέπειες.
Λευτέρης Στάικος
www.worldenergynews.gr
Αυτό που καθιστά διαφορετική τη σύλληψη του Προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, το πρωί του Σαββάτου, είναι ότι αυτή τη φορά το δηλωμένο κίνητρο ήταν ξεκάθαρο.
Το 1953, αφού ο πρωθυπουργός του Ιράν, Μοσαντέκ, εθνικοποίησε τα πετρελαϊκά συμφέροντα της Anglo-Iranian, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκίνησαν την Επιχείρηση Ajax με στόχο την ανατροπή του και την ανάκτηση του ελέγχου του πετρελαίου.
Μόλις τον Αύγουστο του 2013 η CIA παραδέχθηκε επίσημα τον ρόλο της στο πραξικόπημα, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί ποτέ ευθέως στο πετρέλαιο.
Το 2003, οι Ηνωμένες Πολιτείες δικαιολόγησαν την εισβολή στο Ιράκ με τον ισχυρισμό ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν διέθετε Όπλα Μαζικής Καταστροφής, ένας ισχυρισμός που αργότερα αποδείχθηκε ψευδής.
Αρκετά υψηλόβαθμα στελέχη, από τον τότε πρόεδρο της Fed Άλαν Γκρίνσπαν έως τον πρώην διοικητή της CENTCOM στρατηγό Τζον Αμπιζέιντ, παραδέχθηκαν αργότερα ότι το πετρέλαιο αποτέλεσε κεντρικό στρατηγικό παράγοντα.
Ακολούθησαν και άλλες παρεμβάσεις σε χώρες όπως η Συρία, η Λιβύη και το Κουβέιτ, με παρόμοιο μοτίβο, όπου τα αποθέματα πετρελαίου και η εξασφάλισή τους αποτελούσαν πάντα έναν άρρητο αλλά θεμελιώδη πυλώνα της πολιτικής των ΗΠΑ.
Αυτή τη φορά δεν υπάρχει σχεδόν καμία κάλυψη πίσω από ανθρωπιστικά ή άλλα επιχειρήματα, με εξαίρεση τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών», με τον Πρόεδρο Τραμπ να έχει καταστήσει τα κίνητρά του απολύτως σαφή.
Με την επιβολή αποκλεισμού στη χώρα, απαίτησε από τη Βενεζουέλα να «επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όλο το πετρέλαιο, τη γη και τα άλλα περιουσιακά στοιχεία που έκλεψαν στο παρελθόν».
Αν και δεν διευκρίνισε ποια ακριβώς πετρέλαια, γη και περιουσιακά στοιχεία εννοούσε, πιθανότατα αναφερόταν στην απαλλοτρίωση αμερικανικών πετρελαϊκών περιουσιακών στοιχείων το 2007 από τον τότε πρόεδρο Ούγκο Τσάβες.
Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, έχει προκαλέσει εντύπωση το γεγονός ότι ο Τραμπ δεν έχει πιέσει για την ανατροπή του διαδόχου του και έχει υποβαθμίσει συγκεκριμένα το ενδεχόμενο ανόδου στην εξουσία της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης, Μαρία Ματσάδο.
Αντ’ αυτού, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει με αποστολή χερσαίων δυνάμεων εάν η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες δεν ευθυγραμμιστεί με τα αμερικανικά σχέδια για τη χώρα.
Τα σχέδια αυτά, σύμφωνα με τον Τραμπ, προβλέπουν την είσοδο αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών που θα «επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια, θα αποκαταστήσουν τις σοβαρά κατεστραμμένες υποδομές, τις πετρελαϊκές υποδομές, και θα αρχίσουν να αποφέρουν χρήματα στη χώρα».
Μέχρι στιγμής, η στάση της Ροντρίγκες φαίνεται να είναι ξεκάθαρη, δηλώνοντας ότι η Βενεζουέλα «δεν θα γίνει ποτέ ξανά αποικία κανενός, ούτε παλαιών αυτοκρατοριών, ούτε νέων αυτοκρατοριών, ούτε αυτοκρατοριών σε παρακμή».
Ένεση πολλών δισ. για την «ανάσταση» της πετρελαϊκής βιομηχανίας
Η αναβίωση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας θα απαιτήσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και χρόνια εργασίας, χωρίς να υπολογίζονται τα νομικά και πολιτικά εμπόδια που συνδέονται με τα γεγονότα του Σαββάτου.
Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί θα απαιτήσουν μακροπρόθεσμες εγγυήσεις πριν δεσμευτούν σε ουσιαστική παρουσία στη λατινοαμερικανική χώρα, κάτι που προϋποθέτει τελικά σταθερότητα.
Η φύση της προεδρίας Τραμπ καθιστά τη σημερινή κατάσταση στη Βενεζουέλα πιο ξεκάθαρη από αρκετές προηγούμενες προσπάθειες αμερικανικών κυβερνήσεων να εξασφαλίσουν ενεργειακούς πόρους.
Για τον Τραμπ, η επιτυχία ή η αποτυχία της επίθεσης του Σαββάτου μπορεί να αποτιμηθεί άμεσα με βάση τις απαιτήσεις του.
Για την περιοχή, η επίθεση αυτή μοιάζει να σηματοδοτεί την αρχή μιας ευρύτερης στρατηγικής εξέλιξης. Ήδη ο Τραμπ προωθεί το «Δόγμα Donroe», παραπέμποντας στο Δόγμα Μονρόε, σύμφωνα με το οποίο οι ΗΠΑ θεωρούν το Δυτικό Ημισφαίριο ως τη δική τους «σφαίρα επιρροής».
Ο πρόεδρος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Κούβα, το Μεξικό και η Κολομβία θα μπορούσαν επίσης να βρεθούν αντιμέτωπες με παρόμοια ενέργεια.
Όσον αφορά τον αντίκτυπο της επίθεσης αυτής στη διεθνή τάξη, είναι πιθανό να εκδηλωθεί σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα και με την πιθανότητα να υπάρξουν πολύ σοβαρότερες συνέπειες.
Λευτέρης Στάικος
www.worldenergynews.gr
