Η ΡΑΑΕΥ έκανε δεκτό το αίτημα του Διαχειριστή για αναβολή της εφαρμογής του κανόνα επιβάλλοντας παράλληλα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των απαραίτητων τεχνικών παρεμβάσεων
Παράταση έως την 1η Ιανουαρίου του 2029 δίνει η ΡΑΑΕΥ στον ΑΔΜΗΕ για την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανόνα που αφορά τις διασυνοριακές συναλλαγές και προβλέπει ότι το κλείσιμο της πύλης της διαζωνικής ενδοημερήσιας αγοράς θα πραγματοποιείται 30 λεπτά πριν από τον πραγματικό χρόνο παράδοσης της ηλεκτρικής ενέργειας αντί των 60 λεπτών που ισχύουν σήμερα.
Η μείωση του χρόνου στα 30 λεπτά αποτελεί μέρος της μεταρρύθμισης της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία επιδιώκει να φέρει τις εμπορικές συναλλαγές όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πραγματικό χρόνο. Έτσι ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός προβλέπει ότι από τις αρχές του 2026 οι συμμετέχοντες στην αγορά θα έπρεπε να μπορούν να πραγματοποιούν διασυνοριακές συναλλαγές μέχρι και 30 λεπτά πριν από την παράδοση της ηλεκτρικής ενέργειας.
Στόχοι του μέτρου είναι η καλύτερη ενσωμάτωση των ΑΠΕ και ο περιορισμός των αποκλίσεων. Ωστόσο ο ίδιος κανονισμός δίνει τη δυνατότητα στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να εγκρίνουν προσωρινές παρεκκλίσεις έως την 1η Ιανουαρίου 2029.
Σε αυτό το πλαίσιο ο ΑΔΜΗΕ ζήτησε η μετάβαση στο νέο καθεστώς να καθυστερήσει επικαλούμενο ασυμβατότητες στις υφιστάμενες διαδικασίες λειτουργίας, την ταυτόχρονη μετάβαση της αγοράς στα 15λεπτα προϊόντα και στη νέα Διαδικασία Ενοποιημένου Προγραμματισμού (ΔΕΠ), καθώς και την ανάγκη σημαντικών αναβαθμίσεων στα πληροφοριακά συστήματα τόσο του ίδιου όσο και των διασυνδεδεμένων διαχειριστών.
Λειτουργικοί και συστημικοί κίνδυνοι
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η πρόωρη εφαρμογή του νέου χρονοδιαγράμματος θα αύξανε τους λειτουργικούς και συστημικούς κινδύνους, χωρίς να είναι ακόμη διαθέσιμα τα απαραίτητα εργαλεία για την ασφαλή διαχείρισή τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας με την Ιταλία και τη Βουλγαρία. Ο ΑΔΜΗΕ εξηγεί ότι σε περίπτωση ασυμφωνίας στα διασυνοριακά προγράμματα απαιτούνται πολύπλοκες διαδικασίες αντιστοίχισης, επαλήθευσης και διορθώσεων, οι οποίες σήμερα χρειάζονται τουλάχιστον 30 λεπτά για να ολοκληρωθούν.
Εάν ο διαθέσιμος χρόνος μειωθεί, αυξάνεται ο κίνδυνος να «κλείνουν» προσωρινά τα σύνορα, δηλαδή να μηδενίζεται η διαθέσιμη διασυνοριακή δυναμικότητα, με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι συναλλαγές, να αυξάνονται οι αποκλίσεις και να επιβαρύνεται συνολικά η λειτουργία της αγοράς.
Ενισχύεται η πολυπλοκότητα
Παράλληλα, ο Διαχειριστής επισημαίνει ότι η νέα 15λεπτη Περίοδος Κατανομής αυξάνει σημαντικά την πολυπλοκότητα του ενεργειακού προγραμματισμού. Η πλήρης εκτέλεση της ΔΕΠ διαρκεί περίπου μία ώρα και οποιαδήποτε μεταβολή στα προγράμματα αγοράς κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας μπορεί να επηρεάσει τη βελτιστοποίηση του συστήματος. Η μεταφορά του κλεισίματος της αγοράς ακόμη πιο κοντά στον πραγματικό χρόνο αυξάνει τον αριθμό των περιόδων κατά τις οποίες οι συμμετέχοντες μπορούν να τροποποιούν τα προγράμματά τους, γεγονός που δυσχεραίνει περαιτέρω τη λειτουργία του συστήματος.
Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών ο ΑΔΜΗΕ παρουσίασε πολυετές σχέδιο δράσης. Το σχέδιο προβλέπει περίοδο προσαρμογής έως το τέλος του 2026 για την αξιολόγηση της λειτουργίας των νέων 15λεπτων προϊόντων, αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων και ανάπτυξη νέων αυτοματοποιημένων διαδικασιών, τεχνική προετοιμασία της διασύνδεσης Ελλάδας–Ιταλίας, υιοθέτηση νέων ευρωπαϊκών διαδικασιών αντιστοίχισης διασυνοριακών προγραμμάτων έως το τρίτο τρίμηνο του 2028, καθώς και διασύνδεση με τις ευρωπαϊκές πλατφόρμες εξισορρόπησης και διαχείρισης δυναμικότητας. Όπως επισημαίνει ο Διαχειριστής, οι παρεμβάσεις αυτές θα υλοποιούνται σταδιακά έως το 2029, ώστε η μετάβαση να γίνει χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Η ΡΑΑΕΥ με την απόφαση της καταλήγει ότι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η άμεση εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανόνα δεν είναι σήμερα τεχνικά εφικτή και θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους για την ασφάλεια εφοδιασμού και την ομαλή λειτουργία της αγοράς.
Για τον λόγο αυτό εγκρίνει την παρέκκλιση έως την 1η Ιανουαρίου 2029. Ωστόσο, η απόφαση επιβάλλει στον ΑΔΜΗΕ να εξειδικεύσει μέσα σε τρεις μήνες το σχέδιο δράσης σε συνεργασία με το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας και τους διαχειριστές της Ιταλίας και της Βουλγαρίας.
www.worldenergynews.gr
