Το Green Tank, στην ανάλυσή του με τίτλο «Εξαγωγές ηλεκτρισμού από ορυκτό αέριο: το κόστος για την ελληνική αγορά και το κλίμα», επιχειρεί να αποτυπώσει ποσοτικά τις συνέπειες της χρήσης ορυκτού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που εξάγεται, εξετάζοντας τόσο την επίδραση στις τιμές της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς όσο και τις πρόσθετες εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής
Σημαντική επιβάρυνση για την ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και το κλιματικό αποτύπωμα της χώρας προκαλεί, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Green Tank, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτό αέριο με σκοπό την κάλυψη των εξαγωγών.
Παρότι οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ενισχύουν το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, η εικόνα αλλάζει όταν η απαιτούμενη ποσότητα ρεύματος παράγεται από επιπλέον καύση φυσικού αερίου. Η αυξημένη συμμετοχή των μονάδων αερίου στην παραγωγή επηρεάζει ανοδικά την τιμή στη χονδρεμπορική αγορά, με την επίδραση αυτή να μεταφέρεται τελικά και στους καταναλωτές, καθώς οι τιμές της αγοράς επόμενης ημέρας (Day Ahead Market – DAM) παρουσιάζουν ισχυρή συσχέτιση με τις τιμές λιανικής.
Το Green Tank, στην ανάλυσή του με τίτλο «Εξαγωγές ηλεκτρισμού από ορυκτό αέριο: το κόστος για την ελληνική αγορά και το κλίμα», επιχειρεί να αποτυπώσει ποσοτικά τις συνέπειες της χρήσης ορυκτού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που εξάγεται, εξετάζοντας τόσο την επίδραση στις τιμές της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς όσο και τις πρόσθετες εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής.
Για την εκπόνηση της μελέτης χρησιμοποιήθηκε μοντέλο μηχανικής μάθησης, το οποίο εκπαιδεύτηκε με πραγματικά δεδομένα για την τιμή της DAM και 14 ακόμη ανεξάρτητες μεταβλητές. Καθώς η Ελλάδα πέρασε σε καθεστώς καθαρού εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, το μοντέλο εφαρμόστηκε σε δύο υποθετικές περιπτώσεις για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούλιο του 2026, συνολικά δηλαδή για 31 μήνες.
Στο πρώτο σενάριο εξετάστηκε η περίπτωση κατά την οποία το ορυκτό αέριο θα χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για την κάλυψη της εγχώριας ζήτησης και των αναγκών καθοδικής εφεδρείας. Αυτό θα σήμαινε περιορισμό της ηλεκτροπαραγωγής από αέριο και, κατ’ επέκταση, χαμηλότερες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο δεύτερο σενάριο διατηρήθηκε το πραγματικό επίπεδο των εξαγωγών, με τη διαφορά ότι η ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που εξάγεται και παράγεται από αέριο υποκαταστάθηκε από ισόποση πρόσθετη παραγωγή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Η ανάλυση δείχνει ότι κατά τις ώρες κατά τις οποίες η Ελλάδα ήταν καθαρά εξαγωγική, το μέσο ποσοστό συμμετοχής του αερίου στο εγχώριο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής ανήλθε σε 35,8%. Εάν οι μονάδες αερίου περιορίζονταν στην κάλυψη των αναγκών της εγχώριας αγοράς, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτό αέριο θα μπορούσε να ήταν μειωμένη κατά 6,56 TWh, δηλαδή κατά 11,4% σε σχέση με τα πραγματικά επίπεδα.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε και σημαντικό περιβαλλοντικό όφελος, καθώς, σύμφωνα με το Green Tank, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα ήταν χαμηλότερες κατά περίπου 2,6 εκατ. τόνους CO2.
Παράλληλα, η πρόσθετη καύση αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που προορίζεται για εξαγωγή είχε άμεσο αντίκτυπο στην τιμή της αγοράς επόμενης ημέρας. Η μέση τιμή της DAM εκτιμάται ότι ήταν υψηλότερη κατά 6,23 ευρώ ανά MWh, προκαλώντας συνολική επιβάρυνση ύψους 914,4 εκατ. ευρώ για την ελληνική χονδρεμπορική αγορά.
Το ποσό αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς ξεπερνά το σωρευτικό οικονομικό όφελος από το θετικό εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας. Για την περίοδο έως τον Ιούνιο του 2026, για την οποία υπάρχουν πλήρη στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ, το συγκεκριμένο όφελος διαμορφώθηκε σε 821,2 εκατ. ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερη θα ήταν η επίδραση εάν η ηλεκτρική ενέργεια που εξήχθη και παρήχθη από αέριο είχε αντικατασταθεί από επιπλέον παραγωγή ΑΠΕ. Σε αυτή την περίπτωση, η μέση τιμή της DAM θα ήταν χαμηλότερη κατά 7,24 ευρώ ανά MWh, ενισχύοντας σημαντικά το όφελος για την εγχώρια αγορά.
Με βάση το ίδιο σενάριο, η ελληνική χονδρεμπορική αγορά θα είχε συνολικό όφελος 1,065 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, το θετικό εμπορικό ισοζύγιο θα εξακολουθούσε να ενισχύεται, με το σωρευτικό όφελος να ανέρχεται σε 605,4 εκατ. ευρώ έως τον Ιούνιο του 2026.
Τα ευρήματα της ανάλυσης θέτουν υπό αμφισβήτηση τη στρατηγική συνεχούς αύξησης της ισχύος των μονάδων ορυκτού αερίου με βασικό προσανατολισμό τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως υποστηρίζει το Green Tank, η επιλογή αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη ούτε από οικονομική ούτε από περιβαλλοντική άποψη, παρά το γεγονός ότι συνδέεται με τον στόχο ενίσχυσης του ρόλου της Ελλάδας στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
«Η στρατηγική διαρκούς επέκτασης της ισχύος μονάδων ορυκτού αερίου με εξαγωγικό προσανατολισμό στο όνομα της ενίσχυσης του ρόλου της Ελλάδας στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια της νοτιοανατολικής Ευρώπης, δεν είναι βιώσιμη —ούτε οικονομικά ούτε περιβαλλοντικά», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Green Tank.
www.worldenergynews.gr
