Οι μεταφορτώσεις πετρελαίου στον Κόλπο του Ομάν συγκρατούν τις τιμές, όμως οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, η περιορισμένη διαθεσιμότητα πλοίων και τα ιστορικά υψηλά ναύλα αυξάνουν το κόστος μεταφοράς και εντείνουν τις πιέσεις στην παγκόσμια αγορά καυσίμων (Oil Price)
Οι μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν, οι οποίες διατηρούν τη ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, αποτελούν σανίδα σωτηρίας για τους παραγωγούς του Κόλπου και την αγορά πετρελαίου, σύμφωνα με τον Russell Hardy, διευθύνοντα σύμβουλο του Vitol Group, του μεγαλύτερου ανεξάρτητου εμπορικού ομίλου πετρελαίου στον κόσμο.
«Χωρίς αυτές, υπάρχει πράγματι το σενάριο των 200 δολαρίων το βαρέλι, επομένως είναι πολύ σημαντικό να συνεχιστούν», δήλωσε ο Hardy αυτή την εβδομάδα στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο. «Δεν υπάρχουν πλέον αποθέματα στη Δύση που να μπορούν να αποδεσμευτούν».
Οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (STS), κατά τις οποίες μικρότερα πλοία παραλαμβάνουν πετρέλαιο, διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και στη συνέχεια μεταφορτώνουν το φορτίο σε μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια στον Κόλπο του Ομάν, έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τις τελευταίες εβδομάδες.
Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν φτάσει ή και ξεπεράσει τα προπολεμικά επίπεδα, όταν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως εξέρχονταν από τον Περσικό Κόλπο.
Σωσίβιο για τους παραγωγούς του Κόλπου
Κατά τις τελευταίες 7-10 ημέρες, συνολικά 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως εξήλθαν από τη Μέση Ανατολή, εκ των οποίων 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως ήταν πετρελαϊκά προϊόντα και 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως αργό πετρέλαιο, δήλωσε ο Hardy της Vitol στο φόρουμ του Λονδίνου.
Οι αριθμοί αυτοί εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά των προπολεμικών επιπέδων. Ωστόσο, είναι κρίσιμο να διατηρηθούν, ώστε να αποτραπεί μια νέα μεγάλη εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, σύμφωνα με τον επικεφαλής του εμπορικού ομίλου.
Οποιαδήποτε επιδείνωση των συνθηκών ναυσιπλοΐας μέσα και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ ενέχει τον κίνδυνο να εγκλωβιστούν μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου και να μειωθούν τα βαρέλια που διέρχονται από αυτό το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα.
Ο αριθμός των επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια στην περιοχή έχει αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες, απειλώντας τη ζωτικής σημασίας οδό εξαγωγών των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου και ενισχύοντας τον κίνδυνο νέας ανόδου των τιμών.
Την εβδομάδα έως τις 5 Οκτωβρίου, σημειώθηκαν τουλάχιστον 12 επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου, LNG και LPG γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το Reuters, το οποίο επικαλείται στοιχεία από πηγές θαλάσσιας ασφάλειας που ανέλυσαν περιστατικά με βάση πληροφορίες από την περιοχή.
«Οι επιθέσεις, οι απόπειρες επιθέσεων ή/και οι ενέργειες παρενόχλησης από τους IRGC συνεχίστηκαν, συμπεριλαμβανομένων υπερπτήσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), στοχευμένης επιτήρησης εμπορικών πλοίων και περιστασιακών κλήσεων μέσω ασυρμάτου VHF», ανέφερε σε ενημερωτικό σημείωμα το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακών Πληροφοριών (JMIC), υπό την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, το περασμένο Σαββατοκύριακο.
«Αυτές οι ενέργειες εξακολουθούν να καταδεικνύουν την πρόθεση του Ιράν να διατηρεί την παρουσία του κατά μήκος βασικών θαλάσσιων οδών διέλευσης και να ασκεί πίεση στα πλοία που τις χρησιμοποιούν».
Οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο συμβάλλουν στη διατήρηση των ροών αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή σε σχετικά υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι αποστολές καυσίμων έχουν καταρρεύσει από τον Μάρτιο και δεν έχουν ανακάμψει ουσιαστικά, διατηρώντας ανοδικές πιέσεις στην παγκόσμια αγορά καυσίμων και στις τιμές του αργού πετρελαίου.
Από την πετρελαϊκή κρίση στην κρίση της ναυτιλίας
Παρότι συμβάλλουν σχετικά αποτελεσματικά στην αποτροπή μιας εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι, οι μεταφορτώσεις αυτές είναι εξαιρετικά αναποτελεσματικές για τον παγκόσμιο στόλο δεξαμενόπλοιων, επισήμανε ο Hardy της Vitol.
Η μεταφορά πετρελαίου με διαδοχικές μεταφορτώσεις μέσω των Στενών του Ορμούζ είναι «πολύ αναποτελεσματική», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι πολλά δεξαμενόπλοια παραμένουν δεσμευμένα στην περιοχή, περιμένοντας φορτία επί ημέρες ή εβδομάδες.
Αυτό ουσιαστικά τα θέτει εκτός του διαθέσιμου στόλου και μειώνει τη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων σε άλλες διαδρομές, οδηγώντας τα ναύλα σε επίπεδα-ρεκόρ σε βασικούς θαλάσσιους διαδρόμους.
«Ξεκινήσαμε αυτή τη σύγκρουση με μια κρίση στο αργό πετρέλαιο. Στη συνέχεια μετατράπηκε σε κρίση πετρελαϊκών προϊόντων. Τώρα εξέρχεται περισσότερο αργό πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή, αλλά η κρίση μετατρέπεται σε ναυτιλιακή κρίση», δήλωσε ο Hardy στο Energy Intelligence Forum.
«Απλώς δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα πλοία για να καλύψουν όλες τις ανάγκες», πρόσθεσε.
Ως αποτέλεσμα, το κόστος μεταφοράς για τους αγοραστές και τα διυλιστήρια εκτοξεύεται, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι ο υπολογισμός του γίνεται σχεδόν αδύνατος.
«Αυτό δημιουργεί μεγάλη πίεση για όλους, επειδή κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά, με ακρίβεια 2, 3 ή 4 δολαρίων ανά βαρέλι, πόσο θα κοστίσει η μεταφορά του πετρελαίου του», δήλωσε ο Hardy. «Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο σύνολο αποφάσεων που πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά».
Τα μέσα ημερήσια έσοδα των δεξαμενόπλοιων μεταφοράς αργού πετρελαίου παγκοσμίως ξεπέρασαν το πρωτοφανές επίπεδο των 500.000 δολαρίων ημερησίως στις αρχές Οκτωβρίου, ποσό δεκαπλάσιο του μέσου όρου του 2025, έγραψε αυτή την εβδομάδα σε ενημερωτικό σημείωμα ο Rico Luman, ανώτερος οικονομολόγος του τομέα μεταφορών και εφοδιαστικής της ING.
Τα δεξαμενόπλοια τύπου Suezmax και τα πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου (VLCC) έχουν καταγράψει ακόμη υψηλότερα ημερήσια ναύλα.
Για παράδειγμα, το κόστος μεταφοράς αργού πετρελαίου από το Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας, εντός του Περσικού Κόλπου, στο Ρότερνταμ ανερχόταν πέρυσι σε περίπου 2 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ τον Σεπτέμβριο ξεπέρασε τα 35 δολάρια ανά βαρέλι, ανέφερε ο Luman.
«Η αναδιάρθρωση των ροών πετρελαίου και η στροφή προς την εξασφάλιση διαθέσιμης χωρητικότητας για τη μεταφορά πετρελαίου υπό στρατιωτική προστασία έχουν οδηγήσει τα ναύλα σε απότομη άνοδο, ασκώντας πρόσθετη πίεση στις τιμές των καυσίμων, παράλληλα με τα υψηλά περιθώρια διύλισης», σύμφωνα με τον οικονομολόγο.
Το κόστος ναυτιλιακών μεταφορών σε επίπεδα-ρεκόρ και τα περιθώρια διύλισης στην Ευρώπη, τα οποία είναι 2,5 φορές υψηλότερα από τον μέσο όρο του 2025, θα μπορούσαν να προσθέσουν πάνω από 0,50 δολάρια στη βασική τιμή ενός λίτρου ντίζελ στην αντλία, δήλωσε ο Luman.
«Ο περιορισμός της διαθέσιμης χωρητικότητας, σε συνδυασμό με τη δραστηριοποίηση σε επικίνδυνες εμπόλεμες ζώνες και τα εξαιρετικά υψηλά ασφάλιστρα, έχει εκτοξεύσει τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων», πρόσθεσε ο ειδικός.
«Έχουμε δει και στο παρελθόν απότομες αυξήσεις σε αυτή την ευμετάβλητη αγορά, όπως το 2022, μετά την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, αλλά αυτή η εκτίναξη ξεπερνά κάθε προηγούμενο επίπεδο».
www.worldenergynews.gr
