Οικονομικές πιέσεις τόσο από την Κίνα όσο και από τις ΗΠΑ έχουν ωθήσει την Ευρώπη να αναγνωρίσει ελλείψεις στην τεχνολογική και επιχειρηματική καινοτομία, στην ενοποίηση κεφαλαιαγορών και στην κοινή πολιτική άμυνας και εξωτερικών σχέσεων
Αν κανείς αγνοήσει τον θόρυβο — από τις απειλές της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ κατά της Ευρώπη έως την έντονη αντιπαράθεση στα κοινωνικά δίκτυα γύρω από τον Αμερικανό πρόεδρο — η σημερινή παγκόσμια κατάσταση εμφανίζει περισσότερα θετικά στοιχεία απ’ όσα υποστηρίζει η συμβατική αντίληψη, καθώς ηγέτες συγκεντρώνονται στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Σύμφωνα με το Atlantic Council, η ετήσια αυτή σύνοδος, ίσως η σημαντικότερη διατλαντική συνάντηση για θέματα ασφάλειας, συνέβαλε και η ίδια στο κλίμα ανησυχίας με την εναρκτήρια έκθεσή της με τίτλο «Under Destruction», προετοιμάζοντας το έδαφος για μία από τις πιο κρίσιμες διοργανώσεις στα 63 χρόνια ιστορίας της.
Η έκθεση υποστηρίζει ότι ο κόσμος έχει εισέλθει σε περίοδο «πολιτικής κατεδάφισης», όπου η σαρωτική ανατροπή υπερισχύει των σταδιακών μεταρρυθμίσεων, αποδίδοντας κεντρικό ρόλο στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση και θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη διεθνή τάξη που διαμορφώθηκε μετά το 1945 υπό την ηγεσία των Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο διευθύνων σύμβουλος της διάσκεψης Μπένεντικτ Φράνκε εκτιμά ότι οι διατλαντικές σχέσεις αντιμετωπίζουν σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης και ότι σε ορισμένους πολιτικούς κύκλους των ΗΠΑ δεν υπάρχει πλήρης συνείδηση του βάθους της ρήξης.
Παρότι, όπως σημειώνει, οι Ευρωπαίοι διαχωρίζουν την κυβέρνηση Τραμπ από την αμερικανική κοινωνία, απογοητεύονται από την περιορισμένη εσωτερική αντίδραση στις ΗΠΑ.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ανάλυση των εξελίξεων απαιτεί ψυχραιμία και διάκριση μεταξύ υπερβολής και πραγματικότητας.
Από τη θετική πλευρά, οι πιέσεις της Ουάσιγκτον έχουν ωθήσει ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, να ενισχύσουν τη στρατιωτική συνεργασία και να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου της Ρωσία κατά της Ουκρανία. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε προκάλεσε ορισμένες συζητήσεις, δηλώνοντας ότι χωρίς τον Τραμπ αυτές οι εξελίξεις ίσως να μην είχαν συμβεί.
Υπό πίεση η Ευρώπη – Έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στις ΗΠΑ
Παράλληλα, οικονομικές πιέσεις τόσο από την Κίνα όσο και από τις ΗΠΑ έχουν ωθήσει την Ευρώπη να αναγνωρίσει ελλείψεις στην τεχνολογική και επιχειρηματική καινοτομία, στην ενοποίηση κεφαλαιαγορών και στην κοινή πολιτική άμυνας και εξωτερικών σχέσεων.
Στη Μέση Ανατολή, οι προοπτικές σταθερότητας εμφανίζονται βελτιωμένες, με το Ιράν να θεωρείται πιο αδύναμο στρατιωτικά, οικονομικά και πολιτικά σε σχέση με το παρελθόν.
Ωστόσο, η εμπιστοσύνη προς τις ΗΠΑ έχει διαβρωθεί. Οι απειλές του Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδία και πιθανές κυρώσεις κατά ευρωπαϊκών χωρών ενίσχυσαν την αβεβαιότητα για τις αμερικανικές προθέσεις. Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Μάριο Ντράγκι μιλούν πλέον για μια ουσιαστικά μεταβαλλόμενη σχέση, με τον Μακρόν να περιγράφει διπλή πίεση από την Κίνα στο εμπόριο και από τις ΗΠΑ στη γεωπολιτική.
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στην Ευρώπη. Η αβεβαιότητα ενθαρρύνει αντιπάλους, με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να συνεχίζει την επιθετική πολιτική στην Ουκρανία και τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ να παρακολουθεί στενά την κατάσταση, ενδεχομένως εξετάζοντας κινήσεις έναντι της Ταϊβάν.
Ο πρώην επικεφαλής της διάσκεψης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, μέλος του Atlantic Council, μιλά για σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης στις διατλαντικές σχέσεις, προειδοποιώντας ότι η αβεβαιότητα αποδυναμώνει την αποτρεπτική ισχύ της συμμαχίας και ενθαρρύνει ανταγωνιστές να δοκιμάζουν τα όριά της.
Το στρατηγικό ερώτημα που κυριαρχεί πλέον δεν είναι μόνο αν η Συμμαχία μπορεί να αποτρέψει τη ρωσική επιθετικότητα ή αν η Ευρώπη θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες, αλλά αν η διατλαντική συνεργασία μπορεί να διατηρήσει την προβλεψιμότητα που απαιτεί η αποτροπή σε μια εποχή έντονης γεωπολιτικής αστάθειας.
Χωρίς αυτήν, ακόμη και μια τυπικά ενωμένη συμμαχία κινδυνεύει να αποδυναμωθεί ουσιαστικά.
Ο Φράνκε επισημαίνει ότι η φετινή διοργάνωση χαρακτηρίζεται από πρωτοφανή αβεβαιότητα, ενώ η συζήτηση αγγίζει το μέλλον της διεθνούς τάξης. Η αναφορά στο μεταπολεμικό όραμα του Ντιν Άτσεσον επανήλθε όταν ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ καλούνται εκ νέου να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός ελεύθερου κόσμου μέσα από το σημερινό χάος.
Τελικό ερώτημα παραμένει αν η διεθνής τάξη βρίσκεται πέρα από το κομμάτι της ανασκευής ή αν πρόκειται για αυτό που ο οικονομολόγος Τζόζεφ Σουμπέτερ χαρακτήρισε «δημιουργική καταστροφή», μια επώδυνη αλλά ενδεχομένως ανανεωτική διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις που θα ληφθούν τώρα θεωρούνται από τις σημαντικότερες των τελευταίων δεκαετιών για το μέλλον της διατλαντικής συνεργασίας και της παγκόσμιας ασφάλειας.
www.worldenergynews.gr
Σύμφωνα με το Atlantic Council, η ετήσια αυτή σύνοδος, ίσως η σημαντικότερη διατλαντική συνάντηση για θέματα ασφάλειας, συνέβαλε και η ίδια στο κλίμα ανησυχίας με την εναρκτήρια έκθεσή της με τίτλο «Under Destruction», προετοιμάζοντας το έδαφος για μία από τις πιο κρίσιμες διοργανώσεις στα 63 χρόνια ιστορίας της.
Η έκθεση υποστηρίζει ότι ο κόσμος έχει εισέλθει σε περίοδο «πολιτικής κατεδάφισης», όπου η σαρωτική ανατροπή υπερισχύει των σταδιακών μεταρρυθμίσεων, αποδίδοντας κεντρικό ρόλο στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση και θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη διεθνή τάξη που διαμορφώθηκε μετά το 1945 υπό την ηγεσία των Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο διευθύνων σύμβουλος της διάσκεψης Μπένεντικτ Φράνκε εκτιμά ότι οι διατλαντικές σχέσεις αντιμετωπίζουν σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης και ότι σε ορισμένους πολιτικούς κύκλους των ΗΠΑ δεν υπάρχει πλήρης συνείδηση του βάθους της ρήξης.
Παρότι, όπως σημειώνει, οι Ευρωπαίοι διαχωρίζουν την κυβέρνηση Τραμπ από την αμερικανική κοινωνία, απογοητεύονται από την περιορισμένη εσωτερική αντίδραση στις ΗΠΑ.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ανάλυση των εξελίξεων απαιτεί ψυχραιμία και διάκριση μεταξύ υπερβολής και πραγματικότητας.
Από τη θετική πλευρά, οι πιέσεις της Ουάσιγκτον έχουν ωθήσει ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, να ενισχύσουν τη στρατιωτική συνεργασία και να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου της Ρωσία κατά της Ουκρανία. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε προκάλεσε ορισμένες συζητήσεις, δηλώνοντας ότι χωρίς τον Τραμπ αυτές οι εξελίξεις ίσως να μην είχαν συμβεί.
Υπό πίεση η Ευρώπη – Έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στις ΗΠΑ
Παράλληλα, οικονομικές πιέσεις τόσο από την Κίνα όσο και από τις ΗΠΑ έχουν ωθήσει την Ευρώπη να αναγνωρίσει ελλείψεις στην τεχνολογική και επιχειρηματική καινοτομία, στην ενοποίηση κεφαλαιαγορών και στην κοινή πολιτική άμυνας και εξωτερικών σχέσεων.
Στη Μέση Ανατολή, οι προοπτικές σταθερότητας εμφανίζονται βελτιωμένες, με το Ιράν να θεωρείται πιο αδύναμο στρατιωτικά, οικονομικά και πολιτικά σε σχέση με το παρελθόν.
Ωστόσο, η εμπιστοσύνη προς τις ΗΠΑ έχει διαβρωθεί. Οι απειλές του Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδία και πιθανές κυρώσεις κατά ευρωπαϊκών χωρών ενίσχυσαν την αβεβαιότητα για τις αμερικανικές προθέσεις. Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Μάριο Ντράγκι μιλούν πλέον για μια ουσιαστικά μεταβαλλόμενη σχέση, με τον Μακρόν να περιγράφει διπλή πίεση από την Κίνα στο εμπόριο και από τις ΗΠΑ στη γεωπολιτική.
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στην Ευρώπη. Η αβεβαιότητα ενθαρρύνει αντιπάλους, με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να συνεχίζει την επιθετική πολιτική στην Ουκρανία και τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ να παρακολουθεί στενά την κατάσταση, ενδεχομένως εξετάζοντας κινήσεις έναντι της Ταϊβάν.
Ο πρώην επικεφαλής της διάσκεψης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, μέλος του Atlantic Council, μιλά για σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης στις διατλαντικές σχέσεις, προειδοποιώντας ότι η αβεβαιότητα αποδυναμώνει την αποτρεπτική ισχύ της συμμαχίας και ενθαρρύνει ανταγωνιστές να δοκιμάζουν τα όριά της.
Το στρατηγικό ερώτημα που κυριαρχεί πλέον δεν είναι μόνο αν η Συμμαχία μπορεί να αποτρέψει τη ρωσική επιθετικότητα ή αν η Ευρώπη θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες, αλλά αν η διατλαντική συνεργασία μπορεί να διατηρήσει την προβλεψιμότητα που απαιτεί η αποτροπή σε μια εποχή έντονης γεωπολιτικής αστάθειας.
Χωρίς αυτήν, ακόμη και μια τυπικά ενωμένη συμμαχία κινδυνεύει να αποδυναμωθεί ουσιαστικά.
Ο Φράνκε επισημαίνει ότι η φετινή διοργάνωση χαρακτηρίζεται από πρωτοφανή αβεβαιότητα, ενώ η συζήτηση αγγίζει το μέλλον της διεθνούς τάξης. Η αναφορά στο μεταπολεμικό όραμα του Ντιν Άτσεσον επανήλθε όταν ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ καλούνται εκ νέου να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός ελεύθερου κόσμου μέσα από το σημερινό χάος.
Τελικό ερώτημα παραμένει αν η διεθνής τάξη βρίσκεται πέρα από το κομμάτι της ανασκευής ή αν πρόκειται για αυτό που ο οικονομολόγος Τζόζεφ Σουμπέτερ χαρακτήρισε «δημιουργική καταστροφή», μια επώδυνη αλλά ενδεχομένως ανανεωτική διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις που θα ληφθούν τώρα θεωρούνται από τις σημαντικότερες των τελευταίων δεκαετιών για το μέλλον της διατλαντικής συνεργασίας και της παγκόσμιας ασφάλειας.
www.worldenergynews.gr
