Τη Δευτέρα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέρριψαν τα αιτήματα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτική συνδρομή με στόχο την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, με την Ευρώπη να εμφανίζεται πρόθυμη μόνο να ενισχύσει την προστασία των δικών της στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή.
Νωρίτερα, η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κάγια Κάλας, είχε προτείνει την επέκταση της εντολής της επιχείρησης «Aspides» για την ενίσχυση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων και διαταραχών στον ενεργειακό εφοδιασμό. Η «Aspides» αποτελεί ενεργή στρατιωτική αποστολή της ΕΕ που ξεκίνησε το 2024 με στόχο την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας και την αποκατάσταση της ελευθερίας διέλευσης στην Ερυθρά Θάλασσα, τον Κόλπο του Άντεν και τις γύρω θαλάσσιες περιοχές.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν να αποφύγουν την εμπλοκή τους στη σύγκρουση, με τον υπουργό Άμυνας της Γερμανίας Μπόρις Πιστόριους να δηλώνει χαρακτηριστικά ότι «δεν είναι δικός μας αυτός ο πόλεμος, δεν τον ξεκινήσαμε εμείς», διερωτώμενος παράλληλα τι θα μπορούσαν να επιτύχουν «μία ή δύο χούφτες ευρωπαϊκών φρεγατών στα Στενά του Ορμούζ που δεν μπορεί να κάνει το ισχυρό αμερικανικό ναυτικό». Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές ενέργειας και εμπορευμάτων της Standard Chartered εκτιμούν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι αναμενόταν, λόγω της απουσίας σαφών διεξόδων αποκλιμάκωσης στη συνεχιζόμενη σύγκρουση.
Η τράπεζα αναθεώρησε ανοδικά την πρόβλεψή της για τη μέση τιμή του Brent το 2026 στα 85,50 δολάρια ανά βαρέλι από 70 δολάρια προηγουμένως και για το 2027 στα 77,50 δολάρια από 67 δολάρια. Παράλληλα, εκτιμά ότι οι τιμές του πετρελαίου θα παρουσιάσουν σταδιακή αποκλιμάκωση με την πάροδο του χρόνου, με το Brent να διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στα 78 δολάρια το πρώτο τρίμηνο του 2026, να αυξάνεται στα 98 δολάρια το δεύτερο τρίμηνο, πριν υποχωρήσει στα 85 δολάρια το τρίτο τρίμηνο και στα 80,50 δολάρια το τέταρτο τρίμηνο του ίδιου έτους.
Η Standard Chartered εκτιμά ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει μειώσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά 7,4 έως 8,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με την παραγωγή στο Ιράκ να υποχωρεί κατά 2,9 εκατ. βαρέλια, στη Σαουδική Αραβία κατά 2,0 έως 2,5 εκατ., στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατά 0,5 έως 0,8 εκατ., ενώ απώλειες 0,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως καταγράφονται τόσο στο Κατάρ όσο και στο Κουβέιτ. Παράλληλα, η παραγωγή του Ιράν εμφανίζεται μειωμένη κατά 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση.
Ωστόσο, η τράπεζα επισημαίνει ότι όλες οι εξαγωγές που μπορούσαν να παρακαμφθούν από τα Στενά του Ορμούζ έχουν ήδη ανακατευθυνθεί, γεγονός που σημαίνει ότι δεν αναμένεται ουσιαστική αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, εκτός εάν αρθεί ο αποκλεισμός. Σε αυτό το πλαίσιο, η Σαουδική Αραβία αξιοποιεί την προσωρινή πρόσθετη δυναμικότητα του αγωγού East-West για να αυξήσει τις μεταφορές προς την Ερυθρά Θάλασσα στα 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η Standard Chartered εκτιμά πλέον ότι υπάρχει ένα «κατώφλι» τιμών πετρελαίου στα χαμηλά έως μεσαία επίπεδα των 70 δολαρίων, χάρη στη ιστορική απελευθέρωση αποθεμάτων από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Πριν από μία εβδομάδα, ο οργανισμός ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη στην ιστορία του διάθεση 400 εκατ. βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα 32 χωρών-μελών.
Η ποσότητα αυτή υπερβαίνει κατά πολύ τα 182 εκατ. βαρέλια που είχαν διατεθεί το 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την τράπεζα, τέτοιου είδους παρεμβάσεις έχουν διττό χαρακτήρα, καθώς ενισχύουν την προσφορά στην αγορά, αλλά ταυτόχρονα εντείνουν τις ανησυχίες ότι οι συνθήκες είναι αρκετά σοβαρές ώστε να απαιτούν τόσο δραστικά μέτρα. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η ανάγκη αναπλήρωσης αυτών των αποθεμάτων στο μέλλον δημιουργεί δομική ζήτηση, η οποία μπορεί να στηρίξει τις τιμές του πετρελαίου.
H εικόνα στο φυσικό αέριο
Στο μέτωπο του φυσικού αερίου, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης διατηρήθηκαν πάνω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα την Τρίτη, σχεδόν 30% υψηλότερα από τον μέσο όρο των τελευταίων 12 μηνών, μετά από σημαντικές διαταραχές στις ροές. Πριν από δύο εβδομάδες, η QatarEnergy ανέστειλε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου και επικαλέστηκε ανωτέρα βία, έπειτα από επιθέσεις με drones του Ιράν σε εγκαταστάσεις στο Ras Laffan και τη Mesaieed. Η διακοπή αυτή αφαίρεσε ουσιαστικά 77 εκατ. τόνους ετήσιας δυναμικότητας LNG, προκαλώντας άμεση εκτίναξη των διεθνών τιμών καθώς οι αγοραστές αναζητούσαν εναλλακτικές πηγές.
Η διακοπή της διέλευσης δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Σύμφωνα με την Standard Chartered, η εξέλιξη αυτή ανέδειξε τη δομική ευαλωτότητα της περιοχής του Κόλπου, με το Κατάρ να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο σε μελλοντικές διαταραχές, καθώς σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών του προέρχεται από το Ras Laffan και διέρχεται υποχρεωτικά από τα Στενά του Ορμούζ, ένα κρίσιμο και στενό θαλάσσιο πέρασμα.
Η αντικατάσταση του καταριανού LNG κρίνεται προς το παρόν αδύνατη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, γεγονός που εντείνει τη μεταβλητότητα στις αγορές φυσικού αερίου. Ως αποτέλεσμα, μεγάλες εισαγωγικές χώρες στην Ασία αναπροσαρμόζουν το ενεργειακό τους μείγμα, στρεφόμενες περισσότερο στον άνθρακα και την πυρηνική ενέργεια, ώστε να διαχειριστούν την περιορισμένη προσφορά LNG, να μειώσουν την εξάρτηση από τις ευμετάβλητες αγορές spot και να διασφαλίσουν την ενεργειακή τους επάρκεια.
Η Κίνα δίνει έμφαση στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου, περιορίζοντας τη δραστηριότητά της στις αγορές spot από το 2025, αυξάνοντας τις εισαγωγές μέσω αγωγών, κυρίως από τη Ρωσία, και ενισχύοντας παράλληλα την παραγωγή από άνθρακα και πυρηνική ενέργεια, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το εισαγόμενο LNG. Παράλληλα, κατέχει τον μεγαλύτερο αριθμό μακροπρόθεσμων συμβολαίων LNG παγκοσμίως.
Αντίστοιχα, οι εταιρείες ενέργειας στην Ιαπωνία δίνουν προτεραιότητα στην ηλεκτροπαραγωγή από άνθρακα και επιταχύνουν την επανεκκίνηση πυρηνικών αντιδραστήρων για τη διατήρηση αποθεμάτων φυσικού αερίου, με ορισμένους σταθμούς άνθρακα να λειτουργούν πλέον πολύ κοντά στη μέγιστη δυναμικότητά τους σε σύγκριση με τις μονάδες φυσικού αερίου. Το μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχέδιο της χώρας στοχεύει σε αύξηση της συμμετοχής της πυρηνικής ενέργειας στο 20% έως το 2040. Παράλληλα, η Νότια Κορέα χαλαρώνει τους περιορισμούς στην παραγωγή ενέργειας από άνθρακα και αυξάνει τη χρήση πυρηνικής ενέργειας στο 80%, προκειμένου να αντιμετωπίσει το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος.
www.worldenergynews.gr
