Τον Νοέμβριο του 2025, ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Jensen Huang, δήλωσε στους Financial Times ότι «η Κίνα πρόκειται να κερδίσει την κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης» - Τι σημαίνει να «κερδίσει» κανείς μια τέτοια κούρσα;
Τα σχόλια του Huang έγιναν πρωτοσέλιδα, αλλά πολλά μέσα επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στο ενδεχόμενο τα κινεζικά μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης να φτάσουν ή να ξεπεράσουν τις δυνατότητες των αμερικανικών, χωρίς να εξετάσουν τις επιπτώσεις της ευρείας υιοθέτησης της κινεζικής εκδοχής αυτής της τεχνολογίας αιχμής.
Η κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν αφορά μόνο το πόσο ισχυρό είναι ένα μεμονωμένο μοντέλο, αλλά και το πώς οι χώρες επιδιώκουν να το ενσωματώσουν στην καθημερινή ζωή.
Το όραμα του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας (ΚΚΚ) για την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι συνολικό, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας εκδοχής της τεχνολογίας που ευθυγραμμίζεται ιδεολογικά με το Κόμμα.
Εν τω μεταξύ, η εξάπλωση κινεζικών εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης πέρα από τα σύνορα της Κίνας δημιουργεί μια πολυδιάστατη απειλή, που περιλαμβάνει ανησυχίες για την ασφάλεια δεδομένων, λογοκρισία, εγκληματική χρήση και στρατιωτικές εφαρμογές.
Πώς βλέπει το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας την Τεχνητή Νοημοσύνη
Το ΚΚΚ έχει επίγνωση των κινδύνων που συνεπάγεται η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Κίνα δημοσίευσε το Πλαίσιο Διακυβέρνησης Ασφάλειας Τεχνητής Νοημοσύνης 2.0, το οποίο προειδοποιούσε για αρκετούς καταστροφικούς κινδύνους των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται η πιθανή «απώλεια ελέγχου πάνω στη γνώση και τις δυνατότητες πυρηνικών, βιολογικών, χημικών και πυραυλικών όπλων» και ότι «εξτρεμιστικές ομάδες και τρομοκράτες ενδέχεται να αποκτήσουν σχετική γνώση» μέσω των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Τον Απρίλιο του 2025, ο Κινέζος πρόεδρος Xi Jiping προειδοποίησε σε συνεδρίαση του Πολιτικού Γραφείου για την Τεχνητή Νοημοσύνη ότι η τεχνολογία αυτή ενέχει «άνευ προηγουμένου κινδύνους και προκλήσεις» και κάλεσε την Κίνα να «επιταχύνει τη διαμόρφωση και βελτίωση των σχετικών νόμων και κανονισμών, του συστήματος πολιτικών, των προδιαγραφών εφαρμογής και των ηθικών κριτηρίων, να κατασκευάσει συστήματα παρακολούθησης της τεχνολογίας, έγκαιρης προειδοποίησης κινδύνων και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και να διασφαλίσει την ασφάλεια, αξιοπιστία και ελεγξιμότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης».
Ταυτόχρονα, ο Xi έχει αποκαλέσει την Τεχνητή Νοημοσύνη «την επόμενη τεχνολογική μεταμόρφωση που θα αλλάξει εποχή» και η ηγεσία του ΚΚΚ έχει προωθήσει μια στρατηγική «ολόκληρου έθνους» για να καλύψει τη διαφορά με τις ΗΠΑ στην τεχνολογία.
Το 15ο Πενταετές Σχέδιο της Κίνας, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο, οραματίζεται την Τεχνητή Νοημοσύνη τόσο ως κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης όσο και ως βασικό πυλώνα του εθνικού συστήματος ασφάλειας, με την επέκταση της πρωτοβουλίας AI+, που επικεντρώνεται στη μαζική υιοθέτηση και ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλους τους τομείς της κοινωνίας υπό την καθοδήγηση της «Σκέψης του Xi Jiping για τον Σοσιαλισμό με Κινεζικά Χαρακτηριστικά για μια Νέα Εποχή», να αποτελεί βασικό στόχο.
«Ασφαλής, αξιόπιστη και ελεγχόμενη» Τεχνητή Νοημοσύνη
Αντίστοιχα, το ΚΚΚ έχει προσπαθήσει να επιτύχει ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης, εισάγοντας αυστηρά μέτρα ασφάλειας της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει ότι εταιρείες όπως η Alibaba, η Baidu, η DeepSeek και η Zhipu μπορούν να συμβαδίζουν με τους δυτικούς ανταγωνιστές τους.
Για δυτικούς παρατηρητές που επιθυμούν περισσότερη κρατική ρύθμιση της αναδυόμενης τεχνολογίας, ορισμένοι από αυτούς τους κανονισμούς μπορεί να φαίνονται ελκυστικοί.
Η Κυβερνοδιοίκηση της Κίνας έχει εισαγάγει ή προτείνει κανόνες για την αποτροπή δημιουργίας deepfakes, την υποχρεωτική επισήμανση περιεχομένου που παράγεται από Τεχνητή Νοημοσύνη και τη ρύθμιση υπηρεσιών Τεχνητής Νοημοσύνης που προσομοιώνουν ανθρώπινη συμπεριφορά.
Όπως σημειώνει πρόσφατη έκθεση του Australian Strategic Policy Institute, οι κανονισμοί έχουν σχεδιαστεί ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να είναι «ασφαλής, αξιόπιστη και ελεγχόμενη», πράγμα που σημαίνει ότι οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης οφείλουν να προωθούν «βασικές σοσιαλιστικές αξίες» και να αποτρέπουν τη διάδοση περιεχομένου που «βλάπτει την εθνική εικόνα» ή «υποκινεί την ανατροπή της κρατικής εξουσίας».
Για παράδειγμα, οι υπηρεσίες deepfake δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για σκοπούς που «θέτουν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια και τα συμφέροντα, βλάπτουν την εικόνα του έθνους, βλάπτουν το δημόσιο συμφέρον, διαταράσσουν την οικονομική ή κοινωνική τάξη ή βλάπτουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα άλλων».
Οι οδηγίες εποπτείας για τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), ρυθμίζουν ως «επικίνδυνο» περιεχόμενο αυτό που προωθεί την τρομοκρατία, εστιάζουν εξίσου σε περιεχόμενο που θεωρείται επιζήμιο για το Κόμμα και το κράτος.
Ο κρατικός μηχανισμός ασφάλειας έχει υιοθετήσει με ενθουσιασμό την Τεχνητή Νοημοσύνη, χρησιμοποιώντας τη για να τροφοδοτεί ένα εκτεταμένο σύστημα παρακολούθησης για στενότερη επιτήρηση των 1,4 δισεκατομμυρίων κατοίκων της Κίνας.
Το Κόμμα επιχειρεί να παρουσιάσει την Τεχνητή Νοημοσύνη ως «παγκόσμιο δημόσιο αγαθό» και να προωθήσει την ασφαλή χρήση και ρύθμισή της.
Το μοντέλο ανοικτού κώδικα της Κίνας
Ένα από τα στοιχεία που καθιστούν ελκυστικά τα κινεζικά εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για παγκόσμιους χρήστες είναι ότι οι κινεζικές εταιρείες, σε αντίθεση με τα περισσότερα αμερικανικά εργαστήρια Τεχνητής Νοημοσύνης, ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό στρατηγική ανοικτού κώδικα, καθιστώντας τα μοντέλα τους δωρεάν για λήψη και προσαρμογή.
Ωστόσο, η χρήση αυτών των μοντέλων απαιτεί συμφωνία με άδειες που διαιωνίζουν τον ιδεολογικό έλεγχο του ΚΚΚ. Για παράδειγμα, η άδεια χρήσης του μοντέλου Hunyuan της Tencent απαγορεύει χρήσεις που «παραβιάζουν ή δεν σέβονται την κοινωνική ηθική και τα ηθικά πρότυπα άλλων χωρών ή περιοχών», αντικατοπτρίζοντας στενά τη γλώσσα της κινεζικής νομοθεσίας.
Μελέτη έδειξε ότι το μοντέλο DeepSeek R1 παρουσιάζει γεωπολιτικές μεροληψίες, άλλοτε εμφανείς (όπως άρνηση απάντησης για την Ταϊβάν) και άλλοτε πιο έμμεσες, όπως όταν περιγράφει την Κίνα ως «δημοκρατία πλήρους διαδικασίας». Αυτό βέβαια παρατηρείται και στο ChatGPT για αντίστοιχες δυτικές αναζητήσεις.
Οι κινεζικές εταιρείες υποχρεούνται από τον Νόμο Εθνικής Ασφάλειας να συνεργάζονται με την κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει ότι το ΚΚΚ μπορεί να απαιτήσει από εταιρείες όπως η DeepSeek να παραδώσουν δεδομένα χρηστών εκτός Κίνας, χωρίς να δεσμεύονται από τους νόμους προστασίας δεδομένων των χωρών αυτών.
Ανοικτός κώδικας, υψηλός κίνδυνος
Σε σύγκριση με τα κλειστά μοντέλα αμερικανικών εταιρειών όπως η Anthropic, η Google και η OpenAI, τα ανοικτού κώδικα μοντέλα είναι πιο εύκολα τροποποιήσιμα, γεγονός που επιτρέπει σε εγκληματίες να παρακάμπτουν μέτρα ασφαλείας για δραστηριότητες όπως hacking, απάτες, παραπληροφόρηση και δημιουργία παράνομου περιεχομένου.
Το DeepSeek-R1 φάνηκε ιδιαίτερα ευάλωτο, αποτυγχάνοντας να μπλοκάρει επιβλαβή αιτήματα και παρέχοντας οδηγίες για κακόβουλες ενέργειες. Το χαμηλό κόστος ανάπτυξης, που αποτελεί βασικό πλεονέκτημα, φαίνεται να έχει δημιουργήσει σοβαρά κενά ασφάλειας.
Ωστόσο, να σημειωθεί ότι τα κινεζικά ανοικτού κώδικα μοντέλα ξεπερνούν τα αμερικανικά σε παγκόσμιες λήψεις το 2025.
Μισογυνία και deepfakes
Η χρήση αυτών των μοντέλων για τη δημιουργία σεξουαλικού και μισογυνικού περιεχομένου είναι ιδιαίτερα ανησυχητική.
Οι γυναίκες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων πορνογραφικών deepfakes, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δυσφήμιση και εκφοβισμό. Μελέτες δείχνουν ότι γυναίκες πολιτικοί είναι δυσανάλογα στοχοποιημένες, ενώ και άλλες δημόσιες προσωπικότητες έχουν πέσει θύματα τέτοιων πρακτικών.
Στρατιωτικές εφαρμογές
Οι στρατιωτικές εφαρμογές της κινεζικής Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν επίσης σημαντικό ζήτημα.
Η εταιρεία MizarVision δημοσίευσε δορυφορικές εικόνες αμερικανικών βάσεων, οι οποίες φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν για επιθέσεις από το Ιράν.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι τέτοιες τεχνολογίες συμβάλλουν σε στοχεύσεις στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών, οδηγώντας σε κλιμάκωση συγκρούσεων.
Ανοιχτή συζήτηση έναντι κομματικών κανονισμών
Καμία από αυτές τις κριτικές δεν σημαίνει πλήρη αποδοχή των δυτικών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, τα οποία έχουν επίσης σοβαρά προβλήματα.
Η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δύση πραγματοποιείται σε πιο ανοιχτό και -φαινομενικά- δημοκρατικό περιβάλλον.
Στην Κίνα, οι κανονισμοί διασφαλίζουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί προς όφελος του Κόμματος, ενισχύοντας τον έλεγχό του στο εσωτερικό και επεκτείνοντας την επιρροή του διεθνώς.
Καθώς οι χώρες προχωρούν στην κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι νομοθέτες παγκοσμίως πρέπει να λάβουν υπόψη όλους τους κινδύνους.
www.worldenergynews.gr
