Ολοκληρώθηκε σήμερα, Παρασκευή 15 Μαΐου, στην Αθήνα η Τετραμερής Υπουργική Συνάντηση για την Ενέργεια και τη Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τη συμμετοχή των Υπουργών και εκπροσώπων αρμόδιων για θέματα Ενέργειας της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας .
Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, η Υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, κα Dubravka Handanović, η Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών της Βόρειας Μακεδονίας, κα Sanja Bozinovska, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκος Τσάφος, ο Υφυπουργός Ενέργειας, Ορυκτών και Πετρελαίου της Σερβίας, κ. Saša Koković, ο Υφυπουργός Ηλεκτρικής Ενέργειας και Ορυκτών της Σερβίας κ. Radoš Popadić, καθώς και ο Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, κ. Kiril Temelkov.
Επίσης, παρευρέθηκαν η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΔΕΣΦΑ κα Maria Sferuzza, ο Πρόεδρος της ΔΕΣΦΑ, κ. Πασχάλης Μπουχώρης, και ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, κ. Μανούσος Μανουσάκης, καθώς και επικεφαλής των αρμόδιων Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις για τις προκλήσεις της ευρωπαϊκής και περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας, την ενίσχυση των διασυνδέσεων και της ενεργειακής συνεργασίας στην περιοχή, καθώς και για την ανάγκη επιτάχυνσης στρατηγικών ενεργειακών υποδομών.
Επίσης, αποφάσισαν να θεσμοθετήσουν την Τετραμερή Υπουργική, με την επόμενη συνάντηση να λαμβάνει χώρα στην Σερβία, τον Σεπτέμβριο.
Μετά το πέρας των εργασιών της τετραμερούς συνάντησης, ο κ. Παπασταύρου έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Η γεωγραφία και η ιστορία μας χώριζαν για δεκαετίες. Η ενέργεια χτίζει γέφυρες σταθερότητας και συνεργασίας. Η σημερινή συνάντηση των Υπουργών Ενέργειας της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας επιβεβαίωσε ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η περιφερειακή συνεργασία είναι προτεραιότητα για όλους μας. Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική με έργα στρατηγικής σημασίας. Υποδομές, διασυνδέσεις, σύζευξη αγορών, ο Κάθετος Διάδρομος, έργα που ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού, ενδυναμώνουν τη γεωπολιτική σταθερότητα και δημιουργούν συνθήκες ανάπτυξης στην περιοχή. Σήμερα συμφωνήσαμε τη διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου με τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, καθώς και τη θεσμοθέτηση της συνεργασίας των τεσσάρων κρατών. Η επόμενη συνάντηση θα γίνει τον Σεπτέμβριο στο Βελιγράδι. Με κοινό όραμα, με σχέδιο, η ενέργεια γίνεται δύναμη σύγκλησης και ευημερίας στην περιοχή.».
Η Υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, κα Dubravka Handanović, υπογράμμισε: «Πολύ καλή και παραγωγική ήταν η περιφερειακή Υπουργική Συνάντηση στην Αθήνα και είμαι ευγνώμων στον Υπουργό. Κ. Παπασταύρου για τη διοργάνωση. Είναι πολύ σημαντικό να συζητάμε για τη βελτίωση των διασυνδέσεών μας και της συνδεσιμότητας στην περιοχή. Ο στόχος είναι να ολοκληρωθεί ο διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Σερβίας – Βόρειας Μακεδονίας μέχρι το τέλος του 2027. Βρισκόμαστε στη διαδικασία εξασφάλισης των χωροθετικών όρων τόσο για τη διασύνδεση όσο και για το βόρειο τμήμα του δικτύου αγωγών φυσικού αερίου προς την πόλη Vranje. Το δικό μας τμήμα θα έχει δυναμικότητα ενάμισι δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων. Η Σερβία σχεδιάζει να επενδύσει τα επόμενα χρόνια 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε υποδομές φυσικού αερίου και στην ενίσχυση των αγωγών που διέρχονται από τη χώρα μας, όπως προβλέπεται και στο σχέδιο «Σερβία 2030-2035. Η Σερβία είναι η πρώτη χώρα μεταξύ των υποψήφιων προς ένταξη χωρών που πληροί τις προϋποθέσεις για σύζευξη με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουμε εναρμονίσει το ρυθμιστικό μας πλαίσιο και αναμένουμε την επιβεβαίωση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ελλάδα και η Βουλγαρία έχουν επίσης ενδιαφέρον για τη σύζευξη αγορών, ως κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως χώρες που συνδέονται με τα συστήματα μεταφοράς με τα οποία θα ενοποιηθούμε. Χρειαζόμαστε στήριξη στις Βρυξέλλες ώστε να ολοκληρωθούν αυτές οι διαδικασίες το συντομότερο δυνατό. Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο Βελιγράδι το φθινόπωρο. Χαιρόμαστε που θα είμαστε οι οικοδεσπότες και θα εξετάσουμε το ενδεχόμενο να προσκαλέσουμε και άλλες χώρες».
Η Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών της Βόρειας Μακεδονίας, κα Sanja Bozinovska, τόνισε: «Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Έλληνα Υπουργό για αυτή την ευκαιρία. Είναι μια συνάντηση που γίνεται για πρώτη φορά και είναι πολύ σημαντικό ότι οι τέσσερις χώρες καθίσαμε μαζί στο ίδιο τραπέζι. Παρότι οι δύο χώρες είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι άλλες δύο δεν είναι, νομίζω ότι όλοι συμφωνήσαμε πως η περιφερειακή συνεργασία είναι πολύ σημαντική. Συζητήσαμε για τα έργα πάνω στα οποία εργάζεται κάθε χώρα. Υπάρχουν κοινά έργα που υλοποιούμε μαζί. Μιλήσαμε για τα έργα που έχει κάθε χώρα με τη Βουλγαρία, με τη Σερβία και με την Ελλάδα. Η Βόρεια Μακεδονία εργάζεται πάνω στη διασύνδεση με την Ελλάδα. Χθες δημοσιεύσαμε τον διαγωνισμό για τη Σερβία. Έτσι, μέχρι το τέλος του επόμενου έτους θα είμαστε έτοιμοι και η διασύνδεση Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας – Σερβίας θα βρίσκεται σε λειτουργία. Στη συνέχεια, συζητήσαμε για ακόμη μεγαλύτερη περιφερειακή συνεργασία. Συμφωνήσαμε να πραγματοποιηθεί και επόμενη συνάντηση. Πιστεύω ότι είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να καθόμαστε όλοι μαζί με αυτόν τον τρόπο και όλοι οι συμμετέχοντες στον ενεργειακό τομέα να εκφράζουν το ενδιαφέρον τους και να λένε ότι χρειάζεται να συνεργαστούμε ακόμη περισσότερο.
Συμφωνήσαμε η επόμενη συνάντηση να γίνει στο Βελιγράδι, στη συνέχεια στα Σκόπια και μετά στη Σόφια. Άρα θα έχουμε τακτικές συναντήσεις αυτού του τύπου.»
Ο Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, κ. Kiril Temelkov ανέφερε: «Είμαι πραγματικά πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ, έπειτα από την πρόσκληση του Υπουργού, κ. Παπασταύρου. Βρισκόμαστε εδώ μαζί με τους συναδέλφους μας από τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία. Συζητήσαμε εκτενώς για την ολοκλήρωση των ενεργειακών υποδομών και την ενοποίηση των αγορών μεταξύ των χωρών μας και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι όλες αυτές οι χώρες χρειάζεται να αναπτύξουν πολύ στενές σχέσεις και να συνεργαστούν στενά για την ανάπτυξη των ενεργειακών μας συστημάτων, γιατί τελικά αυτός είναι ο τρόπος ώστε να είμαστε πολύ πιο ασφαλείς, πολύ πιο αξιόπιστοι στις μεταξύ μας σχέσεις και να διασφαλίζουμε την αξιοπιστία προς τους πολίτες μας. Εντοπίσαμε πραγματικά πολύ σημαντικά έργα τα οποία μπορούμε να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε στην περιοχή. Η διασυνδεσιμότητα δεν αφορά μόνο Βουλγαρία και Ελλάδα. Είμαστε χαρούμενοι που έχουμε μια πολύ καλή σχέση και μια πολύ καλή διασύνδεση μεταξύ των δύο χωρών μας. Όμως συνειδητοποιήσαμε ότι, μαζί με τους γείτονές μας, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, μπορούμε να επεκτείνουμε ακόμη περισσότερο αυτή τη συνεργασία. Ευχαριστώ λοιπόν όλους τους συμμετέχοντες. Οι χώρες μας θα συνεχίσουν να συνεργάζονται εντατικά, γιατί αυτό είναι προς όφελος των πολιτών μας, κάτι που αποτελεί ακριβώς το βασικό μας καθήκον».
Νωρίτερα το WEN κατέγραφε
Η διαμόρφωση ενός νέου ενεργειακού άξονα στα Βαλκάνια, με επίκεντρο την Ελλάδα και στόχο τη μεταφορά φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, θα βρεθεί σήμερα στο επίκεντρο της τετραμερούς συνάντησης υπουργών Ενέργειας Ελλάδας, Σερβίας, Βόρειας Μακεδονίας και Βουλγαρίας.
Ειδικότερα, η Τετραμερής Υπουργική Συνάντηση για την Ενέργεια και τη Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, γίνεται μετά από πρόσκληση του Υπουργού Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρου Παπασταύρου, προς τους ομολόγους του από Σερβία, Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία. Συγκεκριμένα, στη συνάντηση θα συμμετάσχουν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, η Υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, Dubravka Handanović, η Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών της Βόρειας Μακεδονίας, Sanja Bozinovska, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, ο Υφυπουργός Ενέργειας, Ορυκτών και Πετρελαίου της Σερβίας, Saša Koković, ο Υφυπουργός Ηλεκτρικής Ενέργειας και Ορυκτών της Σερβίας Radoš Popadić, καθώς και ο Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Kiril Temelkov. Στην συνάντηση, επίσης, θα παρευρίσκονται η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΔΕΣΦΑ Maria Sferuzza, ο Πρόεδρος της ΔΕΣΦΑ, Πασχάλης Μπουχώρης, και ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μανούσος Μανουσάκης, καθώς και επικεφαλής των αρμόδιων Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας.
Στρατηγικές υποδομές
Στο επίκεντρο της συζήτησης της Τετραμερούς Υπουργικής Συνάντησης θα βρεθούν οι προκλήσεις της ευρωπαϊκής και περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας, η ενίσχυση των διασυνδέσεων και της ενεργειακής συνεργασίας στην περιοχή, καθώς και η ανάγκη επιτάχυνσης στρατηγικών ενεργειακών υποδομών.
Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί σε μια περίοδο κατά την οποία οι χώρες της περιοχής επιταχύνουν τις κινήσεις τους για διαφοροποίηση πηγών εφοδιασμού, ενίσχυση των διασυνδέσεων και μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Κοινός παρονομαστής των συζητήσεων θα είναι η ανάγκη δημιουργίας ενός πιο ανθεκτικού και ευέλικτου ενεργειακού δικτύου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με ισχυρότερες υποδομές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού, ικανές να υποστηρίξουν τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και τη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Στο τραπέζι θα τεθούν δύο κρίσιμα έργα φυσικού αερίου που θεωρούνται καθοριστικά για τη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής.
Το πρώτο αφορά τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος θα επιτρέψει στη γειτονική χώρα να αποκτήσει άμεση πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου και στις υποδομές LNG της χώρας, όπως η Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης.
Το δεύτερο θα είναι ο νέος αγωγός Βόρειας Μακεδονίας – Σερβίας, ο οποίος θα ενισχύσει τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο βορρά – νότου και θα λειτουργήσει ως κρίσιμος συνδετικός κρίκος προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Η ελληνική πλευρά θα επιδιώξει μέσω αυτών των έργων να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως βασικής πύλης εισόδου LNG προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η στρατηγική θα βασίζεται στην αξιοποίηση των ελληνικών ενεργειακών υποδομών ώστε φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και από άλλες διεθνείς αγορές, να διοχετεύονται μέσω Ελλάδας προς τις βαλκανικές αγορές.
Από την πλευρά τος Σερβία και Βόρεια Μακεδονία θέλουν να αποκτήσουν περισσότερες επιλογές εφοδιασμού και να ενισχύσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια μέσω νέων διαδρομών πρόσβασης σε LNG.
Η Βόρεια Μακεδονία θεωρεί τον αγωγό αερίου που τη συνδέει με την Ελλάδα έργο στρατηγικής σημασίας, καθώς θα της δώσει για πρώτη φορά τη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε διαφοροποιημένες πηγές φυσικού αερίου. Παράλληλα, η διασύνδεση με τη Σερβία θα ενισχύσει τη δυνατότητα μεταφοράς αερίου προς τον βορρά, δημιουργώντας έναν νέο ενεργειακό άξονα στην περιοχή.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις
Παράλληλα με το φυσικό αέριο, σημαντικό μέρος των συζητήσεων θα αφορά και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Οι τέσσερις χώρες θα εξετάσουν τρόπους ενίσχυσης των διασυνοριακών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να διευκολυνθεί η ανταλλαγή ρεύματος, η περιφερειακή εξισορρόπηση και η μεγαλύτερη ενσωμάτωση ΑΠΕ.
Στην πράξη, η Ελλάδα θα επιδιώξει να δημιουργήσει ένα πιο πυκνό και διασυνδεδεμένο ενεργειακό δίκτυο που θα επιτρέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου από πολλαπλές πηγές προς ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η λειτουργία αυτού του συστήματος θα ενισχυθεί και από τις πρόσφατες αποφάσεις της Κομισιόν για κοινά και πιο διαφανή τιμολόγια μεταφοράς στον Κάθετο Διάδρομο για τον χειμώνα 2026-2027.
Ιδιαίτερη σημασία θα αποδοθεί και στη δυνατότητα μελλοντικής μεταφοράς υδρογόνου μέσω των ίδιων υποδομών, στοιχείο που θα συνδέει τα σημερινά έργα φυσικού αερίου με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της πράσινης μετάβασης.
Ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας θα αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2027 και ήδη θα βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής. Το έργο θα εκτείνεται από τη Νέα Μεσημβρία έως το Νεγκότινο και θα συνδέει άμεσα τα συστήματα μεταφοράς των δύο χωρών. Μέσω αυτού, η Βόρεια Μακεδονία θα αποκτήσει πρόσβαση όχι μόνο στο ελληνικό δίκτυο φυσικού αερίου αλλά και στις διεθνείς αγορές LNG, ενισχύοντας σημαντικά την ενεργειακή της αυτονομία και τη δυνατότητα διαφοροποίησης προμηθειών.
www.worldenergynews.gr
