Το Polar Connect στοχεύει να παρακάμψει το Στενό του Ορμούζ και τη Ρωσία έως το 2030 αν και η μετάβαση κάτω από τον πάγο δεν είναι σίγουρο ότι είναι μια ασφαλέστερη εναλλακτική λύση από το να διασχίζεις ασταθείς περιοχές
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο κατασκευής δύο υποθαλάσσιων καλωδίων για να συνδεθεί με την Ασία μέσω της Αρκτικής. Ένα από αυτά τα έργα σχεδιάζεται να περάσει από το Βορειοδυτικό Πέρασμα του Καναδά, ενώ το άλλο θα ξεκινά από τη Σκανδιναβία και θα διασχίζει απευθείας τον Βόρειο Πόλο.
Σύμφωνα με το The Verge, η ΕΕ άρχισε να κοιτάζει βόρεια μετά την πρόσφατη αναταραχή στη Μέση Ανατολή, όπου διέρχεται σήμερα το 90% της διαδικτυακής κίνησης Ευρώπης-Ασίας, με αποτέλεσμα πολλά περιστατικά κομμένων καλωδίων που έχουν οδηγήσει σε διαταραχές.
Η τρέχουσα κατάσταση ξεκίνησε το 2024, όταν ένας πύραυλος των Χούθι χτύπησε ένα πλοίο που διέσχιζε την Ερυθρά Θάλασσα μέσω του στενού πορθμού μεταξύ Υεμένης και Τζιμπουτί. Η επίθεση προκάλεσε την άσκοπη παρασυρση του πλοίου στην περιοχή και η άγκυρά του έκοψε τρία υποθαλάσσια καλώδια που περνούσαν από το φυσικό σημείο συμφόρησης. Χρειάστηκαν περισσότεροι από τέσσερις μήνες διαπραγματεύσεων πριν μπορέσει να φτάσει ένα πλοίο επισκευής καλωδίων για να αποκαταστήσει τη ζημιά χωρίς να δεχτεί επίθεση το ίδιο.
Ένα άλλο περιστατικό έλαβε χώρα στην περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν ένα εμπορικό πλοίο υπάρχει η υποψία ότι έσυρε την άγκυρά του πάνω από τέσσερα καλώδια. Χρειάστηκε να διεξαχθούν ξανά διαπραγματεύσεις για αρκετούς μήνες, ώστε οι επισκευές των καλωδίων να πραγματοποιηθούν απρόσκοπτα.
Αναταραχή στις διαδρομές
Γεγονότα σαν κι αυτά έχουν οδηγήσει ορισμένους φορείς εκμετάλλευσης υποθαλάσσιων καλωδίων να στραφούν στον Περσικό Κόλπο ως εναλλακτική λύση, αλλά ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει προκαλέσει αναταραχή σε αυτήν την εναλλακτική διαδρομή. Η Meta, η οποία τοποθετούσε μέρος του έργου 2Africa όταν ξεκίνησε η αμερικανική βομβαρδιστική εκστρατεία, κήρυξε ανωτέρα βία και καθυστέρησε το έργο. Επιπλέον, μια νέα υπηρεσία που συνδέεται με το IRGC καλεί τις ιρανικές αρχές να φορολογήσουν και να ελέγξουν τα υποθαλάσσια καλώδια που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.
Αυτή η περιφερειακή αστάθεια είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο η ΕΕ αναζητά νέες διαδρομές προς την Ασία. Προς το παρόν, οι εναλλακτικές της είναι είτε να περάσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες είτε από τη Ρωσία. Η διέλευση από την πολική περιοχή είναι η μόνη διαδρομή που δεν θα περάσει από εδάφη που ελέγχονται από άλλες κυβερνήσεις, αλλά το προτεινόμενο έργο, που ονομάζεται Polar Connect, έχει τις δικές του προκλήσεις.
Ο πάγος και τα παγόβουνα είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα με τη διέλευση από την Αρκτική περιοχή. Αυτά τα τεράστια κομμάτια πάγου θα μπορούσαν να ξύσουν τον βυθό όπου βρίσκονται τα καλώδια. Επιπλέον, δεν υπάρχουν πλοία πόντισης καλωδίων για παγοθραυστικά, επομένως οποιαδήποτε επιχείρηση θα χρειαζόταν τουλάχιστον δύο πλοία ή ένα νέο παγοθραυστικό πόντισης καλωδίων για να ολοκληρωθεί η εργασία. Τέλος, υπάρχει το ζήτημα της συντήρησης. Το υψηλό κόστος επισκευής λόγω των συνθηκών της Αρκτικής και οι επακόλουθες μεγάλες διακοπές λειτουργίας φαίνεται να καθιστούν αυτή τη διαδρομή οικονομικά ασύμφορη.
Το Polar Connect εκτιμάται θα αποτελέσει μια στρατηγική επένδυση σε θεμελιώδεις ψηφιακές υποδομές που θα υποστηρίξουν και θα προωθήσουν την περιφερειακή ανάπτυξη των Σκανδιναβικών χωρών και της Βόρειας Ευρώπης ενώ θα συνδέσει όλα τα ευρωπαϊκά δίκτυα Έρευνας και Ανάπτυξης και, ως εκ τούτου, θα υποστηρίξει τους ευρωπαϊκούς τομείς Έρευνας, Ανάπτυξης, Καινοτομίας και Εκπαίδευση.
Σύνδεση μέσω Αλάσκας
Το Polar Connect δεν είναι το πρώτο έργο που επιχειρεί να περάσει κάτω από τους πάγους της Αρκτικής. Η Quintillion, η οποία ανέλαβε τα περιουσιακά στοιχεία της Arctic Fibre το 2016, σχεδίαζε να συνδέσει την Ευρώπη με την Ασία μέσω της Αλάσκας. Έχει ήδη συνδέσει με επιτυχία το Nome με τον κόλπο Prudhoe, αλλά το έργο έκτοτε έχει σταματήσει. Αυτό το υποθαλάσσιο καλώδιο έσπασε δύο φορές λόγω του θαλάσσιου πάγου. Το πρώτο περιστατικό ήταν τον Ιούνιο του 2023, όταν η εταιρεία χρειάστηκε να περιμένει να λιώσει ο πάγος πριν μπορέσει να πραγματοποιήσει επισκευές επειδή δεν είχε πρόσβαση σε παγοθραυστικό. Το άλλο περιστατικό συνέβη τον Ιανουάριο του 2025 και η Arctic Fibre έπρεπε στη συνέχεια να περιμένει οκτώ μήνες προτού μπορέσει να έχει πρόσβαση στην περιοχή της ρήξης και να επανασυνδέσει το καλώδιο.
Το Polar Connect φαίνεται να αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα, αλλά φαίνεται ότι η τρέχουσα παγκόσμια γεωπολιτική ωθεί την Ευρώπη να επενδύσει σε μια εναλλακτική λύση που δεν υπόκειται στις ιδιοτροπίες ασταθών ηγετών. Στόχος της είναι να θέσει το καλώδιο σε λειτουργία έως το 2030, αλλά η εργασία στις δύσκολες συνθήκες της Αρκτικής σίγουρα θα έχει αντίκτυπο σε αυτό το χρονοδιάγραμμα.
Η ΕΕ δεν είναι η μόνη περιοχή που αναζητά εναλλακτικές λύσεις για το σημείο συμφόρησης της Μέσης Ανατολής όσον αφορά τα υποθαλάσσια καλώδια. Η Meta ανακοίνωσε το Project Waterworth στις αρχές του 2025, το οποίο στοχεύει στην παράκαμψη σημαντικών σημείων συμφόρησης όπως η Μέση Ανατολή και το Στενό της Μαλάκα. Όπως και το Polar Connect, αυτό το έργο στοχεύει στη δημιουργία μιας «υπερλεωφόρου πληροφοριών» που δεν θα επηρεάζεται από γεωπολιτικά hotspots σε όλο τον κόσμο.
www.worldenergynews.gr
