Καθώς η απειλή από τα drones γίνεται ολοένα πιο εμφανής, έχει προσελκύσει την προσοχή ανώτερων Αμερικανών αξιωματούχων
Η πρώτη κρίση εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης Τραμπ ξεκίνησε προτού καν αναλάβει επίσημα τα καθήκοντά της. Τον Νοέμβριο του 2024, επαναλαμβανόμενες εμφανίσεις άγνωστων εναέριων οχημάτων παρέλυσαν το Νιου Τζέρσεϊ και άλλες περιοχές της Ανατολικής Ακτής.
Οι ανησυχίες, οι εικασίες και οι κυβερνητικές έρευνες που ακολούθησαν αποκάλυψαν ότι τα περισσότερα από τα περιστατικά αφορούσαν drones, πολλά από τα οποία χειρίζονταν ερασιτέχνες.
Η αναστάτωση αυτή έφερε στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών ένα σκληρό μάθημα που είχε ήδη αναδειχθεί από τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή: τα drones μεταμορφώνουν ριζικά το τοπίο της ασφάλειας. Τα φθηνά μη επανδρωμένα αεροσκάφη καθιστούν τους Αμερικανούς πολίτες και τις κρίσιμες υποδομές ευάλωτους σε παρακολούθηση, κακόβουλες ενέργειες ή ακόμη και επιθέσεις από απόσταση, ενώ οι χειριστές τους παραμένουν σχετικά ασφαλείς.
Περισσότερα από ένα εκατομμύριο drones επιχειρούν σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες και ο αριθμός τους συνεχίζει να αυξάνεται. Τα συστήματα αυτά προσφέρουν σημαντικά οφέλη στην ασφάλεια, στις επιχειρήσεις, στην ψυχαγωγία και σε πολλούς ακόμη τομείς. Ωστόσο, οι κίνδυνοι αυξάνονται παράλληλα με τον αριθμό και τις δυνατότητές τους.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA) λαμβάνει κάθε μήνα περισσότερες από εκατό αναφορές για drones κοντά σε αεροδρόμια, γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα αεροπορικής ασφάλειας. Το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ κατέγραψε περισσότερα από 27.000 μη επανδρωμένα αεροσκάφη κοντά στα νότια σύνορα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2024, πολλά από τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για διακίνηση ναρκωτικών.
Παράλληλα, τα drones παρεμποδίζουν επιχειρήσεις κατάσβεσης πυρκαγιών, παραβιάζουν προσωρινούς περιορισμούς πτήσεων σε μεγάλες εκδηλώσεις και δημιουργούν κινδύνους ακόμη και όταν οι χειριστές τους επιδιώκουν απλώς να αποκτήσουν καλύτερη οπτική εικόνα ενός γεγονότος.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η δραστηριότητα drones γύρω από στρατιωτικές βάσεις και κρίσιμες υποδομές.
Μη επανδρωμένα αεροσκάφη εντοπίστηκαν πάνω από την αεροπορική βάση Langley στα τέλη του 2023 και πιο πρόσφατα πάνω από την αεροπορική βάση Barksdale, όπου φιλοξενούνται σημαντικά μέσα διοίκησης και ελέγχου του πυρηνικού οπλοστασίου των ΗΠΑ. Παρότι δεν έχει εξακριβωθεί η προέλευσή τους, η επιμονή και η τεχνολογική τους πολυπλοκότητα υποδηλώνουν ότι κακόβουλοι παράγοντες ενδέχεται να δοκιμάζουν τα συστήματα ασφαλείας εγκαταστάσεων ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια.
Αν τα διδάγματα από τις συγκρούσεις στο εξωτερικό αποδεικνύουν κάτι, αυτό είναι ότι η χρήση των drones δεν περιορίζεται πλέον από τις τεχνολογικές τους δυνατότητες αλλά από τις προθέσεις των χειριστών τους και το ρυθμιστικό πλαίσιο που ισχύει.
Καθώς η απειλή από τα drones γίνεται ολοένα πιο εμφανής, έχει προσελκύσει την προσοχή ανώτερων Αμερικανών αξιωματούχων. Μιλώντας στο Atlantic Council, ο εκτελεστικός διευθυντής της Ομάδας Εργασίας του Λευκού Οίκου για το Παγκόσμιο Κύπελλο, Άντριου Τζουλιάνι, τόνισε ότι η προστασία των αγώνων απαιτεί «κάλυψη αντιμετώπισης drones». Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στο Μουντιάλ, αλλά επεκτείνεται και σε μελλοντικούς αγώνες κολεγιακού και επαγγελματικού αμερικανικού ποδοσφαίρου, καθώς και σε άλλες μεγάλες δημόσιες εκδηλώσεις.
Παρά ταύτα, οι Ηνωμένες Πολιτείες υστερούν. Για χρόνια, μόνο λίγες ομοσπονδιακές υπηρεσίες είχαν τη νομική εξουσία να εντοπίζουν ή να εξουδετερώνουν drones. Αυτό άφηνε τη χώρα εξαρτημένη από έναν περιορισμένο αριθμό φορέων για την προστασία κρίσιμων υποδομών και μεγάλων δημόσιων εκδηλώσεων.
Η κατάσταση αρχίζει να αλλάζει. Το Κογκρέσο έκανε ένα σημαντικό βήμα με την ψήφιση του νόμου Safer Skies Act τον Δεκέμβριο, επεκτείνοντας σημαντικά τις αρμοδιότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε πολιτειακές, τοπικές, φυλετικές και περιφερειακές αρχές επιβολής του νόμου. Παράλληλα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε δύο εκτελεστικά διατάγματα το 2025, με στόχο την ασφαλή ενσωμάτωση των drones στον εθνικό εναέριο χώρο και την προστασία κρίσιμων υποδομών από τις επιπτώσεις τους. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον καλείται να κινηθεί πολύ ταχύτερα για να καλύψει το χάσμα απέναντι στις εξελισσόμενες απειλές.
Πρώτο βήμα αποτελεί η επίτευξη ευρείας επίγνωσης της εναέριας δραστηριότητας. Η FAA απαιτεί από τα drones άνω των 250 γραμμαρίων να είναι καταγεγραμμένα και να εκπέμπουν σήμα αναγνώρισης μέσω WiFi ή Bluetooth, το οποίο αποκαλύπτει την ταυτότητα και τη θέση τους.
Ωστόσο, η εφαρμογή των κανόνων αυτών σε μεγάλη κλίμακα είναι εξαιρετικά δύσκολη, ενώ τα περισσότερα από τα σήματα αυτά ανιχνεύονται μόνο σε μικρές αποστάσεις χωρίς εξειδικευμένα συστήματα. Ως αποτέλεσμα, μεγάλο μέρος της χώρας αγνοεί ποια drones πετούν και πού. Απαιτούνται ευρύτερα μέτρα, όπως η αξιοποίηση δικτύων κινητής τηλεφωνίας 5G και LTE για αναγνώριση σε μεγαλύτερες αποστάσεις, καθώς και η υποχρεωτική ενσωμάτωση γεωγραφικών περιορισμών και ορίων ύψους πτήσης στα ίδια τα drones. Αν και τα μέτρα αυτά δεν θα αποτρέψουν όλους τους κακόβουλους χρήστες, θα διευκολύνουν τις αρχές να διακρίνουν τους νόμιμους χειριστές από όσους απαιτούν περαιτέρω έλεγχο.
Παράλληλα, η διαυπηρεσιακή συνεργασία πρέπει να βελτιωθεί. Σε πρόσφατο περιστατικό, ο αμερικανικός στρατός κατέρριψε με λέιζερ ένα drone κοντά στα σύνορα με το Μεξικό, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει αργότερα ότι ανήκε στην Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων.
Σε άλλη περίπτωση, η ίδια υπηρεσία κατέρριψε με λέιζερ ένα drone που θεωρήθηκε ότι χρησιμοποιούνταν από καρτέλ ναρκωτικών, γεγονός που οδήγησε τη FAA στην αναστολή πτήσεων στην περιοχή του Ελ Πάσο. Το Πεντάγωνο έχει ήδη δημιουργήσει τη Joint Interagency Task Force 401, μια πολυυπηρεσιακή δομή με αποστολή τον συντονισμό της αντιμετώπισης μικρών μη επανδρωμένων αεροσκαφών τόσο στο πεδίο των επιχειρήσεων όσο και στο εσωτερικό της χώρας. Η ομάδα αυτή καλείται να συντονίσει πολιτικές, προμήθειες, εκπαίδευση και επιχειρησιακές δράσεις, ενσωματώνοντας τα διαθέσιμα συστήματα σε μια ενιαία εθνική αρχιτεκτονική άμυνας. Για να επιτύχει, απαιτείται ισχυρή χρηματοδότηση και πλήρης συμμετοχή όλων των αρμόδιων φορέων.
Το FBI πρωτοστατεί στην εκπαίδευση του προσωπικού
Καμία προσπάθεια αντιμετώπισης drones δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική χωρίς κατάλληλα εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο προσωπικό επιβολής του νόμου σε ολόκληρη τη χώρα. Το FBI έχει ήδη ξεκινήσει την εκπαίδευση πολιτειακών και τοπικών στελεχών στο νέο Εθνικό Κέντρο Εκπαίδευσης Αντιμετώπισης Μη Επανδρωμένων Συστημάτων στην Αλαμπάμα, ενώ οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες καταρτίζουν κατάλογο εγκεκριμένων συστημάτων αντιμετώπισης drones. Ωστόσο, η ζήτηση αναμένεται να ξεπεράσει κατά πολύ τις υπάρχουσες δυνατότητες.
Για τον λόγο αυτό, το FBI θα πρέπει να επεκτείνει τα εκπαιδευτικά προγράμματα και να πιστοποιήσει επιπλέον εκπαιδευτικά κέντρα.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αξιοποιεί ήδη το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου ως καταλύτη για την επιτάχυνση των σχετικών δυνατοτήτων. Το νέο πρόγραμμα επιχορηγήσεων της FEMA, ύψους 250 εκατομμυρίων δολαρίων, για τη χρηματοδότηση συστημάτων αντιμετώπισης drones στις πολιτείες που θα φιλοξενήσουν αγώνες του Μουντιάλ και στην ευρύτερη περιοχή της αμερικανικής πρωτεύουσας, αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Άλλα 250 εκατομμύρια δολάρια θα διατεθούν σε ολόκληρη τη χώρα το επόμενο έτος. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να επεκταθούν έως ότου η αντιμετώπιση drones καταστεί βασικό εργαλείο δημόσιας ασφάλειας σε εθνικό επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, η τεχνολογία αντιμετώπισης drones πρέπει να εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό που εξελίσσονται οι ίδιες οι απειλές. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αποκτούν δυνατότητες πτήσης πέραν της οπτικής επαφής του χειριστή, μεγαλύτερη αυτονομία, αυξημένο ωφέλιμο φορτίο και πιο προηγμένους αισθητήρες. Τα συστήματα πλοήγησής τους γίνονται ολοένα πιο αυτόνομα, καθιστώντας τα δυσκολότερα στον εντοπισμό και στην εξουδετέρωση. Ως εκ τούτου, τόσο οι πολιτικές όσο και οι τεχνολογίες αντιμετώπισής τους πρέπει να εξελίσσονται εξίσου γρήγορα.
Πάνω απ’ όλα, απαιτείται ισχυρή εθνική ηγεσία. Ο Λευκός Οίκος οφείλει να εφαρμόσει δυναμικά τις προβλέψεις του νέου νομοθετικού πλαισίου και των εκτελεστικών διαταγμάτων, εξασφαλίζοντας ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους και ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις νέες προκλήσεις.
Το Κογκρέσο πρέπει να αυξήσει τη χρηματοδότηση ώστε προηγμένες δυνατότητες αντιμετώπισης drones να περάσουν στα χέρια εκπαιδευμένων υπηρεσιών επιβολής του νόμου σε ολόκληρη τη χώρα. Η Joint Interagency Task Force 401 καλείται να υλοποιήσει γρήγορα και αποτελεσματικά την ευρεία αποστολή της, ενώ οι κατασκευαστές drones πρέπει να συνεργαστούν στενά με τις ομοσπονδιακές αρχές για τη θέσπιση υπεύθυνων δικλίδων ασφαλείας. Τελικός στόχος είναι ένα μέλλον στο οποίο οι πολίτες θα γνωρίζουν τι πετά στον εναέριο χώρο τους, αν αυτό είναι νόμιμο και ασφαλές, και πώς πρέπει να αντιδρούν όταν δεν είναι.
www.worldenergynews.gr
