Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον και στο Πρίνστον στις ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι μεταξύ 2000 και 2024, μεγάλες ποσότητες ουρανίου εξήχθησαν, συμπυκνώθηκαν και εξήχθησαν από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) ως μέρος της αλυσίδας εφοδιασμού κοβαλτίου της χώρας. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι εξήχθησαν 2.000-5.000 μετρικοί τόνοι (4,4 - 11 εκατομμύρια λίβρες) ραδιενεργού υλικού, παρόλο που η ΛΔΚ δεν έχει αναφέρει παραγωγή ουρανίου εδώ και δεκαετίες.
Που χρησιμεύει το ουράνιο;
Ως ραδιενεργό υλικό, το ουράνιο είναι χρήσιμο για την παραγωγή ενέργειας χωρίς άνθρακα, καθώς και πυρηνικών όπλων. Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) παρακολουθεί την κίνηση του φυσικού ουρανίου καθώς και του yellowcake (συμπυκνωμένο ουράνιο) για να διασφαλίσει ότι το υλικό χρησιμοποιείται αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς και ότι ακολουθούνται αυστηρά παγκόσμια πρότυπα ασφάλειας και προστασίας κατά τη μεταφορά του.
Για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις συνθήκες μη διάδοσης, ο ΙΑΕΑ επιμένει ότι τα κράτη εξαγωγής και εισαγωγής αναφέρουν τις μεταφορές στον οργανισμό και ότι τα αποθέματα πυρηνικών υλικών παραμένουν παρακολουθήσιμα. Με την ετήσια παραγωγή φυσικού ουρανίου να υπολογίζεται στους 55.000-65.000 τόνους, η ποσότητα ουρανίου που εξάγεται από τη ΛΔΚ χωρίς να έχει ενημερωθεί ο ΔΟΑΕ αποκτά μεγάλη σημασία.
Πώς εξήγαγε το Κονγκό ουράνιο
Η ΛΔΚ είναι η κορυφαία πηγή κοβαλτίου στον κόσμο, ενός βασικού συστατικού καθώς ο πλανήτης επιδιώκει τη μετάβαση σε καθαρότερες πηγές ενέργειας. Από τα ηλεκτρικά οχήματα (EV) έως τους σταθμούς ηλιακής και αιολικής ενέργειας, όλες οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας βασίζονται σε μπαταρίες ιόντων λιθίου για την αποθήκευση ενέργειας.
Το κοβάλτιο είναι κρίσιμο σε μια μπαταρία ιόντων λιθίου, καθώς σχηματίζει την κάθοδο (θετικό ηλεκτρόδιο), η οποία δίνει στην μπαταρία υψηλή ενεργειακή πυκνότητα και σταθερότητα. Η Ζώνη του Χαλκού είναι η ΛΔΚ, από όπου προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς κοβαλτίου. Ωστόσο, σε αυτήν την περιοχή, το κοβάλτιο συνυπάρχει φυσικά με το ουράνιο.
«Όταν οι εταιρείες εξορύσσουν ειδικά το ορυκτό κοβάλτιο σε αυτήν την περιοχή, εξάγουν επίσης σχετικά μεγάλες ποσότητες ουρανίου επειδή το ουράνιο «κολλάει» με το κοβάλτιο», εξήγησε ο Ryan Manzuk, ερευνητής στο UW-Madison και στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, ο οποίος συμμετείχε σε αυτό το έργο.
«Και όταν εξορύσσετε μετάλλευμα κοβαλτίου κοντά σε κάποιο μέρος που παλιά εξορυσσόταν για ουράνιο, όπως συμβαίνει στη ΛΔΚ, θα μπορούσατε να έχετε αρκετή ποσότητα ουρανίου που να σχετίζεται με αυτό».
Εκτός εάν το ουράνιο αφαιρεθεί από το κοβάλτιο, παραμένει μαζί του κατά την εξόρυξη και την επεξεργασία και εξάγεται ως πρώτη ύλη.
Πού πήγε το ουράνιο;
Η Κίνα φιλοξενεί περίπου το 95% των παγκόσμιων διυλιστηρίων κοβαλτίου. Έτσι, μεγάλο μέρος αυτού του ουρανίου στάλθηκε στην Κίνα. Οι εκτιμώμενοι 2.000-5.000 μετρικοί τόνοι ουρανίου επαρκούν για την παραγωγή 600-1.500 πυρηνικών κεφαλών. Εάν χρησιμοποιηθεί για ειρηνικούς σκοπούς, αυτό θα μπορούσε να τροφοδοτήσει έναν αντιδραστήρα ελαφρού ύδατος για έως και 25 χρόνια, σύμφωνα με τη μελέτη.
«Επειδή αυτό το ουράνιο δεν δηλώνεται και δεν αναφέρεται επίσημα ότι εξορύσσεται και εξορύσσεται, δεν υπάρχει περιορισμός στην τελική του χρήση», πρόσθεσε ο Sebastian Phillippe, ειδικός σε θέματα πυρηνικής ασφάλειας και επίκουρος καθηγητής στο UW-Madison. «Θα μπορούσε να καταλήξει σε ένα πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας ή σε ένα στρατιωτικό πρόγραμμα, επειδή κανείς δεν πρόκειται να ρωτήσει πού πηγαίνει αυτό το ουράνιο. Δεν υπάρχει στα βιβλία».
Οι ερευνητές δεν πιστεύουν ότι αυτό έγινε σκόπιμα, αλλά οι όγκοι ουρανίου που εξήχθησαν χωρίς τη συμμετοχή της ΙΑΕΑ εγείρουν ανησυχίες. Η ομάδα εκτιμά επίσης ότι μεταξύ 1.000-4.000 μετρικών τόνων ουρανίου απελευθερώθηκαν σε απόβλητα ορυχείων - ρεύμα αποβλήτων από την εξόρυξη, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την υγεία των ανθρακωρύχων και των κοινοτήτων κοντά στα ορυχεία.
«Με βάση τα ευρήματα, πιστεύω ότι χρειάζεται ένας εκτεταμένος εθνικός έλεγχος της εξόρυξης στη ΛΔΚ και νέοι κανόνες για τον διαχωρισμό του ουρανίου από την αλυσίδα εφοδιασμού κοβαλτίου», κατέληξε ο Philippe στο δελτίο τύπου. «Υπάρχει επίσης ανάγκη για μηχανισμούς επιτήρησης και παρακολούθησης για να διασφαλιστεί ότι αυτό συμβαίνει με περιβαλλοντικά υπεύθυνο τρόπο».
www.worldenergynews.gr
