Το Autonomous Ocean Drone αναπτύχθηκε με βάση την καταπακτή του υποβρυχίου A26, διαθέτει αυτονομία άνω των 600 ναυτικών μιλίων και αρθρωτή σχεδίαση για μελλοντικές αποστολές, ενώ το υποβρύχιο για το οποίο προορίζεται αναμένεται να παραδοθεί το 2031, έπειτα από πολυετείς καθυστερήσεις (autonocion.com)
Ένα σουηδικό υποβρύχιο drone φέρει πλευρικό σόναρ (sidescan sonar), πλευρική συστοιχία αισθητήρων (flank array) και έναν σκόπιμα κενό χώρο στο κέντρο του, με επιπλέον διαθέσιμο βάρος ώστε να μπορεί στο μέλλον να μεταφέρει και να εναποθέτει εξοπλισμό στον βυθό.
Όποιος έχει αγοράσει ποτέ καναπέ γνωρίζει τον βασικό κανόνα: πρώτα μετράς την πόρτα και μετά αγοράζεις το έπιπλο. Η Saab ακολούθησε πιστά αυτή τη λογική.
Η σουηδική αμυντική εταιρεία κατασκεύασε ένα υποβρύχιο ρομπότ βάρους 6,5 τόνων, του οποίου το μήκος και η διάμετρος καθορίστηκαν από το μέγεθος της καταπακτής στην πλώρη ενός υποβρυχίου.
Το παράδοξο είναι ότι το συγκεκριμένο υποβρύχιο δεν πρόκειται να παραδοθεί πριν από το 2031.
Το ρομπότ ονομάζεται Autonomous Ocean Drone και η Σουηδική Υπηρεσία Αμυντικού Υλικού (Defence Materiel Administration) κατέβαλε στη Saab 60 εκατ. σουηδικές κορώνες (περίπου 6,9 εκατ. δολάρια) για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τις δοκιμές ενός και μόνο πρωτοτύπου. Η σύμβαση υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2025.
Οι πρώτες θαλάσσιες δοκιμές είχαν προγραμματιστεί για το καλοκαίρι του 2026 και, τον Μάρτιο, η εταιρεία επιβεβαίωσε στο Naval News ότι το πρόγραμμα προχωρούσε σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, με στόχο την έναρξη των δοκιμών έως τα μέσα του έτους.
Πλέον είναι Αύγουστος και μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί δημόσια εάν οι δοκιμές αυτές πραγματοποιήθηκαν.
Ένα κυλινδρικό drone σχεδιασμένο γύρω από την καταπακτή ενός άλλου συστήματος
Οι δημοσιευμένες διαστάσεις του είναι μήκος 7 μέτρα και διάμετρος 1,4 μέτρα. Ζυγίζει 6,5 μετρικούς τόνους, τροφοδοτείται από μπαταρίες ιόντων λιθίου και διαθέτει δύο εγκάρσιους προωθητήρες (tunnel thrusters) σε κάθε άκρο, οι οποίοι χρησιμοποιούνται τόσο για τους ελιγμούς όσο και για την ήπια τοποθέτηση φορτίων στον βυθό.
Τα χαρακτηριστικά αυτά δεν προέκυψαν από μια συμβατική σχεδιαστική επιλογή. Σύμφωνα με το EDR Magazine, το οποίο ενημερώθηκε σχετικά σε συνέδριο για την άμυνα του βυθού στο Γκέτεμποργκ τον Φεβρουάριο, το σχήμα και οι διαστάσεις του drone καθορίστηκαν με βάση τον χώρο αποστολών (mission bay) της πολυλειτουργικής καταπακτής (multi-mission portal) του υποβρυχίου A26 της Saab.
Η συγκεκριμένη καταπακτή αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδιασμού του A26. Βρίσκεται στην πλώρη και είναι αρκετά μεγάλη ώστε να επιτρέπει την έξοδο δυτών, αλλά και -θεωρητικά - την εκτόξευση και την ανάκτηση υποβρύχιων οχημάτων που δεν θα μπορούσαν να χωρέσουν σε έναν σωλήνα τορπιλών.
Η Saab δεν έχει δημοσιοποιήσει την εσωτερική διάμετρο της καταπακτής, γεγονός που δεν επιτρέπει τον υπολογισμό των ακριβών ανοχών. Αυτό που είναι γνωστό είναι το τελικό αποτέλεσμα: ένα drone πλάτους 1,4 μέτρων, σχεδιασμένο με βάση μια διάσταση που παραμένει απόρρητη.
Ισχυρός εξοπλισμός αισθητήρων και ένας «κενός χώρος» για το μέλλον
Ο εξοπλισμός αισθητήρων είναι ιδιαίτερα εκτεταμένος για όχημα αυτού του μεγέθους και περιλαμβάνει σόναρ πλευρικής σάρωσης πολλαπλών διατάξεων, σόναρ εντοπισμού εκπομπών, σόναρ πρόσθιας σάρωσης, παθητική πλευρική συστοιχία αισθητήρων, πολυδεσμικό ηχοβολιστή (multibeam echo sounder) και σύστημα καταγραφής ταχύτητας Doppler σε συνδυασμό με αδρανειακή μονάδα πλοήγησης.
Η Saab έχει επιλέξει τους προμηθευτές του εξοπλισμού, χωρίς όμως να αποκαλύπτει τα ονόματά τους.
Στο κέντρο του σκάφους υπάρχει επίσης ένας κενός χώρος. Ο Peter Karlström, υπεύθυνος προϊόντος της Saab για το συγκεκριμένο drone, δήλωσε στο Naval News ότι η εταιρεία έχει «δεσμεύσει έναν κενό χώρο» στο εσωτερικό του κύτους, ενώ το σύστημα αντιστάθμισης βάρους διαθέτει επιπλέον περιθώριο ώστε να λαμβάνει υπόψη οποιοδήποτε φορτίο θα αποδεσμεύεται από το σημείο αυτό.
Ο χώρος αυτός προορίζεται για αισθητήρες και εξοπλισμό που θα τοποθετείται στον βυθό. Στην ανακοίνωση της Saab για τη σύμβαση αναφέρεται ότι το όχημα θα λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων για τους χειριστές και δεν θα είναι σχεδιασμένο να μεταφέρει οπλικά συστήματα στην πρώτη φάση ανάπτυξής του.
Ο Karlström έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο οι επόμενες φάσεις να έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Μεγάλη αυτονομία, αλλά χωρίς στοιχεία για το μέγιστο βάθος
Η Saab διαθέτει ήδη στην αγορά ένα γνωστό υποβρύχιο ρομπότ, το Sabertooth, ωστόσο τα δύο οχήματα έχουν ελάχιστες ομοιότητες.
Το Sabertooth μονής γάστρας, το οποίο εντόπισε το ναυάγιο του Endurance του Ernest Shackleton, έχει μήκος 3,8 μέτρα, βάρος 700 κιλά και αυτονομία περίπου 40 χιλιομέτρων με ταχύτητα 2 κόμβων, χρησιμοποιώντας μπαταρία 10 kWh.
Το νέο drone διαθέτει αυτονομία που ξεπερνά τα 600 ναυτικά μίλια, γεγονός που το κατατάσσει σε εντελώς διαφορετική κατηγορία αποστολών, με έμφαση στη μακρά παραμονή στη θάλασσα.
Ωστόσο, η Saab δεν έχει δημοσιοποιήσει το μέγιστο επιχειρησιακό βάθος του. Το Sabertooth έχει πιστοποίηση λειτουργίας στα 1.200 μέτρα, ενώ η έκδοση διπλής γάστρας φτάνει τα 3.000 μέτρα.
Για το Autonomous Ocean Drone έχουν ανακοινωθεί στοιχεία για την αυτονομία, την ταχύτητα και το βάρος, αλλά όχι για το μέγιστο βάθος λειτουργίας.
Αυτό φαίνεται να αποτελεί περισσότερο συνειδητή επιλογή παρά παράλειψη. Το όχημα έχει σχεδιαστεί για να επιχειρεί σε ρηχές, πολυσύχναστες και γεμάτες υποθαλάσσια καλώδια θάλασσες και όχι για εργασίες σε υπεράκτια κοιτάσματα πετρελαίου σε βάθη δύο χιλιομέτρων.
Το υποβρύχιο για το οποίο σχεδιάστηκε έχει καθυστέρηση εννέα ετών
Το πρόγραμμα ανάπτυξης του υποβρυχίου A26 αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σημαντικές καθυστερήσεις. Η Σουηδία παρήγγειλε δύο υποβρύχια A26 το 2015 έναντι 8,4 δισ. σουηδικών κορωνών, με προγραμματισμένες παραδόσεις το 2022 και το 2024.
Το 2021 ο προϋπολογισμός αυξήθηκε στα 14 δισ. κορώνες και οι παραδόσεις μετατέθηκαν για το 2027 και το 2028.
Τον Οκτώβριο του 2025 η Saab και η αρμόδια υπηρεσία προμηθειών επαναδιαπραγματεύθηκαν εκ νέου τη σύμβαση. Σύμφωνα με το Naval News, το κόστος ανήλθε πλέον στα 25 δισ. κορώνες (περίπου 2,6 δισ. δολάρια), ενώ τα δύο υποβρύχια αναμένεται πλέον να παραδοθούν το 2031 και το 2033.
Έτσι, θα έχουν μεσολαβήσει δεκαπέντε χρόνια από την υπογραφή της αρχικής σύμβασης το 2015 έως την παράδοση του πρώτου υποβρυχίου, αντί των επτά ετών που είχαν αρχικά προβλεφθεί, ενώ το συνολικό κόστος του προγράμματος έχει υπερδιπλασιαστεί.
Ένα σημαντικό μέρος της καθυστέρησης αποδίδεται στο ναυπηγείο του Karlskrona, το οποίο δεν είχε κατασκευάσει νέο υποβρύχιο από την εποχή της κλάσης Gotland, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, και χρειάστηκε ουσιαστικά να επανακτήσει την τεχνογνωσία από την αρχή.
www.worldenergynews.gr
