Παρότι η προοπτική μιας στρατιωτικής αναμέτρησης παραμένει το πλέον ανεπιθύμητο ενδεχόμενο, αναλύσεις και εκτιμήσεις αμυντικών κύκλων εξετάζουν τα σημεία στα οποία μια διμερής αντιπαράθεση θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο. Σύμφωνα με δημοσίευμα των «Νέων», τρία είναι τα βασικά σενάρια που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον
Η αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο εξακολουθεί να διατηρεί υψηλό βαθμό επικινδυνότητας, καθώς οι δύο χώρες καλούνται να διαχειριστούν διαφωνίες που πλέον εκτείνονται πέρα από τα παραδοσιακά ζητήματα θαλάσσιων ζωνών και κυριαρχίας. Ενέργεια, υποθαλάσσιες υποδομές, υπεράκτια αιολικά πάρκα και περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες προσθέτουν νέα πεδία τριβής σε ένα ήδη εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Παρότι η προοπτική μιας στρατιωτικής αναμέτρησης παραμένει το πλέον ανεπιθύμητο ενδεχόμενο, αναλύσεις και εκτιμήσεις αμυντικών κύκλων εξετάζουν τα σημεία στα οποία μια διμερής αντιπαράθεση θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο. Σύμφωνα με δημοσίευμα των «Νέων», τρία είναι τα βασικά σενάρια που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Αιγαίο: Η νέα εστία έντασης γύρω από θαλάσσιες δραστηριότητες
Το πρώτο σενάριο αφορά ένα περιορισμένης έκτασης επεισόδιο στη θάλασσα, το οποίο θα μπορούσε να προκύψει από περιβαλλοντικές, ερευνητικές ή ενεργειακές δραστηριότητες.
Η δημιουργία «Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων» από την Τουρκία στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, ως απάντηση στις αντίστοιχες ελληνικές πρωτοβουλίες, προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αντιπαράθεσης. Ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο θα μπορούσε να αποτελέσει η παρουσία ερευνητικού ή τεχνικού σκάφους σε περιοχή όπου η Άγκυρα εγείρει δικές της αξιώσεις.
Ένα έργο που αφορά, για παράδειγμα, την πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου ή την ανάπτυξη υποδομών για υπεράκτια αιολικά πάρκα θα μπορούσε να αποτελέσει την αφορμή. Η Τουρκία, στηριζόμενη στις θέσεις που εντάσσονται στο πλαίσιο της «Γαλάζιας Πατρίδας», θα μπορούσε να επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποιούνται σε θαλάσσια περιοχή την οποία θεωρεί ότι εμπίπτει στη δική της δικαιοδοσία.
Εφόσον η Ελλάδα επέλεγε να προστατεύσει την αποστολή με την παρουσία πολεμικών πλοίων, ο κίνδυνος μιας ταχείας κλιμάκωσης θα αυξανόταν σημαντικά.
Σε αυτό το ενδεχόμενο, η επιδίωξη της Άγκυρας δεν θα ήταν κατ’ ανάγκη μια στρατιωτική κατάληψη, αλλά η δημιουργία ενός νέου τετελεσμένου που θα μπορούσε να οδηγήσει την Αθήνα σε ευρύτερη διαπραγμάτευση για το καθεστώς και τη διαχείριση του Αιγαίου.
Αν η κρίση ξεφύγει: Το ενδεχόμενο γενικευμένης σύγκρουσης
Πιο σοβαρή είναι η εκδοχή κατά την οποία ένα αρχικό επεισόδιο δεν θα καταστεί δυνατό να αποκλιμακωθεί μέσα στις πρώτες ημέρες.
Μια περιορισμένη αντιπαράθεση θα μπορούσε τότε να μετατραπεί σε ευρύτερη στρατιωτική σύγκρουση, με πολλαπλές εστίες έντασης και σημαντικές απαιτήσεις από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το μέτωπο μιας τέτοιας κρίσης θα μπορούσε να εκτείνεται από τον Έβρο έως το Καστελόριζο, με το Αιγαίο να αποτελεί βασικό πεδίο επιχειρήσεων. Το σενάριο περιλαμβάνει εκτεταμένες αεροπορικές δραστηριότητες, ναυτικές εμπλοκές και χρήση πυραυλικών συστημάτων εναντίον στρατιωτικών υποδομών.
Παράλληλα, η νησιωτική Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο των επιχειρήσεων, ενώ στον Έβρο μια σύγκρουση θα μπορούσε να αποκτήσει παρατεταμένο χαρακτήρα, με συμμετοχή πυροβολικού, τεθωρακισμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων.
Σε μια τέτοια εξέλιξη, η έκβαση δεν θα κρινόταν αποκλειστικά από την ποιότητα των οπλικών συστημάτων. Η διαθεσιμότητα πυρομαχικών και ανταλλακτικών, η αντοχή του προσωπικού, η λειτουργία των υποδομών και η δυνατότητα της κοινωνίας να ανταποκριθεί σε μια παρατεταμένη κρίση θα αποκτούσαν καθοριστική σημασία.
Η Κύπρος μπορεί να ανοίξει νέο κύκλο αντιπαράθεσης
Το τρίτο σενάριο μεταφέρει το πιθανό σημείο εκκίνησης μιας κρίσης στην Κύπρο, δημιουργώντας παράλληλα τον κίνδυνο η αντιπαράθεση να επεκταθεί ξανά στον ελλαδικό χώρο.
Μια σοβαρή ένταση στη νεκρή ζώνη ή μια μονομερής τουρκική ενέργεια στην κυπριακή ΑΟΖ θα μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία μιας νέας κρίσης. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η Αθήνα θα καλούνταν να αποφασίσει σε ποιο βαθμό θα ενεργοποιήσει τις αμυντικές της δεσμεύσεις έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Μια ελληνική στρατιωτική εμπλοκή προς υποστήριξη της Κύπρου θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις και να μεταφέρει την ένταση εκ νέου στο Αιγαίο ή στον Έβρο.
Πρόκειται για το πιο περίπλοκο από τα τρία σενάρια, καθώς η απόσταση της Κύπρου από την Ελλάδα δημιουργεί σημαντικές επιχειρησιακές δυσκολίες. Ταυτόχρονα, η εμπλοκή των Ηνωμένων Εθνών και άλλων διεθνών παραγόντων θα καθιστούσε τη διπλωματική διαχείριση ιδιαίτερα απαιτητική.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ανησυχίες για νέες εντάσεις στην Κύπρο μετά τις πρόσφατες περιφερειακές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένου του ισραηλινού πλήγματος κοντά στα κατεχόμενα.
Κοινός παρονομαστής και στα τρία σενάρια είναι ότι μια κρίση δεν θα χρειαζόταν απαραίτητα να ξεκινήσει από μια ευθεία στρατιωτική ενέργεια. Ένα ερευνητικό σκάφος, ένα ενεργειακό έργο, μια αντιπαράθεση στη θάλασσα ή ένα επεισόδιο στην Κύπρο θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αφετηρία, εφόσον οι δύο πλευρές δεν καταφέρουν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους αποκλιμάκωσης.
www.worldenergynews.gr
