Ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης των Σερβοβόσνιων πέθανε στη Χάγη, όπου εξέτιε ισόβια κάθειρξη. Είχε καταδικαστεί για τη γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα, την πολύμηνη πολιορκία του Σαράγεβο και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. 16 χρόνια παρέμενε φυγάς μέχρι τη σύλληψή του στη Σερβία το 2011
Σχετικά Άρθρα
AKTOR: Προβλέψεις για έσοδα άνω των 9 δισ στην 20ετία από τις συμφωνίες με Αλβανία και Βοσνία
Ο άνθρωπος που καταδικάστηκε ως ένας από τους βασικούς υπεύθυνους για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, την πολιορκία του Σαράγεβο και μερικά από τα χειρότερα εγκλήματα του πολέμου της Βοσνίας πέθανε στη Χάγη, σε ηλικία 84 ετών, ενώ εξέτιε ισόβια κάθειρξη.
Ο Ράτκο Μλάντιτς, ο πρώην διοικητής του Στρατού της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, πέθανε στο κέντρο κράτησης των Ηνωμένων Εθνών στη Χάγη, όπου κρατούνταν από το 2011. Η ζωή του συνδέθηκε άρρηκτα με τον πόλεμο της Βοσνίας και, κυρίως, με δύο γεγονότα που σημάδεψαν ανεξίτηλα την ευρωπαϊκή ιστορία: την πολιορκία του Σαράγεβο και τη σφαγή στη Σρεμπρένιτσα.
Η διεθνής δικαιοσύνη τον καταδίκασε για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου, επιβάλλοντάς του ισόβια κάθειρξη. Η ετυμηγορία επικυρώθηκε και σε δεύτερο βαθμό το 2021.
Από τον γιουγκοσλαβικό στρατό στην κορυφή των σερβοβοσνιακών δυνάμεων
Ο Μλάντιτς γεννήθηκε στις 12 Μαρτίου 1943 στη Βοσνία και ακολούθησε στρατιωτική καριέρα στον Γιουγκοσλαβικό Λαϊκό Στρατό.
Μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και την έναρξη του πολέμου στη Βοσνία, ανέλαβε τον Μάιο του 1992 τη διοίκηση του στρατού των Σερβοβόσνιων. Από τη θέση αυτή παρέμεινε ένα από τα ισχυρότερα στρατιωτικά πρόσωπα της σύγκρουσης έως το τέλος του πολέμου.
Η δράση του συνδέθηκε με την προσπάθεια των σερβοβοσνιακών δυνάμεων να ελέγξουν μεγάλα τμήματα της Βοσνίας και να απομακρύνουν πληθυσμούς που δεν ανήκαν στην επιδιωκόμενη σερβική εθνική επικράτεια.
43 μήνες πολιορκίας του Σαράγεβο
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κεφάλαια του πολέμου ήταν η πολιορκία του Σαράγεβο.
Για περίπου 43 μήνες, η πρωτεύουσα της Βοσνίας βρέθηκε υπό πολιορκία, με τον άμαχο πληθυσμό να αντιμετωπίζει βομβαρδισμούς, ελεύθερους σκοπευτές, ελλείψεις σε τρόφιμα και νερό και διαρκή φόβο για τη ζωή του.
Η διεθνής δικαιοσύνη έκρινε τον Μλάντιτς υπεύθυνο, μεταξύ άλλων, για εκστρατεία τρομοκράτησης του άμαχου πληθυσμού μέσω βομβαρδισμών και επιθέσεων εναντίον κατοίκων της πόλης.
Η Σρεμπρένιτσα: η σφαγή που χαρακτηρίστηκε γενοκτονία
Το όνομα του Μλάντιτς συνδέθηκε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο με τη Σρεμπρένιτσα.
Τον Ιούλιο του 1995, μετά την κατάληψη της περιοχής από τις σερβοβοσνιακές δυνάμεις, περισσότεροι από 8.000 Βόσνιοι μουσουλμάνοι άνδρες και αγόρια δολοφονήθηκαν.
Η Σρεμπρένιτσα βρισκόταν τότε υπό την προστασία του ΟΗΕ. Παρ' όλα αυτά, η κατάληψη της περιοχής ακολουθήθηκε από μαζικές εκτελέσεις και την οργανωμένη απομάκρυνση του άμαχου πληθυσμού.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία έκρινε ότι τα εγκλήματα στη Σρεμπρένιτσα συνιστούσαν γενοκτονία και καταδίκασε τον Μλάντιτς για τον ρόλο του.
Μαζί με τον Καράτζιτς στην ηγεσία των Σερβοβόσνιων
Ο Μλάντιτς αποτέλεσε το στρατιωτικό σκέλος της ηγεσίας των Σερβοβόσνιων, έχοντας στενή πολιτική και στρατιωτική σχέση με τον Ράντοβαν Κάρατζιτς.
Οι δύο άνδρες θεωρήθηκαν από τη διεθνή δικαιοσύνη κεντρικά πρόσωπα στην προσπάθεια δημιουργίας μιας εθνικά ομοιογενούς σερβικής επικράτειας στη Βοσνία, μέσα από εκτοπίσεις, διώξεις και εγκλήματα εναντίον μη σερβικών πληθυσμών.
16 χρόνια ως φυγάς
Παρότι είχε ήδη κατηγορηθεί από το δικαστήριο της Χάγης από το 1995, ο Μλάντιτς κατάφερε να παραμείνει ασύλληπτος για περίπου 16 χρόνια.
Συνελήφθη τελικά στη Σερβία τον Μάιο του 2011 και μεταφέρθηκε στη Χάγη για να δικαστεί.
Η σύλληψή του αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην προσπάθεια της διεθνούς δικαιοσύνης να οδηγήσει ενώπιον του δικαστηρίου τους βασικούς πρωταγωνιστές των εγκλημάτων του πολέμου της Βοσνίας.
Μία από τις μεγαλύτερες δίκες για εγκλήματα πολέμου
Η δίκη του ξεκίνησε στις 16 Μαΐου 2012 και ολοκληρώθηκε με τις τελικές αγορεύσεις τον Δεκέμβριο του 2016.
Συνολικά διήρκεσε 530 ημέρες. Κατέθεσαν 591 μάρτυρες, ενώ το δικαστήριο έκανε δεκτά 9.914 αποδεικτικά στοιχεία.
Ο Μλάντιτς αντιμετώπισε 11 κατηγορίες και τελικά κρίθηκε ένοχος για 10 από αυτές. Στις κατηγορίες περιλαμβάνονταν γενοκτονία, διώξεις, εξόντωση, δολοφονίες, εκτοπίσεις, τρομοκρατία, παράνομες επιθέσεις εναντίον αμάχων και λήψη ομήρων.
Το 2017 καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Το 2021 η καταδίκη του επικυρώθηκε σε δεύτερο βαθμό, καθιστώντας οριστική την ποινή του.
Η αίτηση για να περάσει τις τελευταίες ημέρες στη Σερβία
Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση της υγείας του είχε επιδεινωθεί.
Οι δικηγόροι του είχαν ζητήσει προσωρινή αποφυλάκιση ώστε να μπορέσει να λάβει θεραπεία στη Σερβία, όμως το αίτημα απορρίφθηκε.
Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, είχε επίσης απευθύνει έκκληση προς τις αρχές της Χάγης ζητώντας την απελευθέρωσή του, επικαλούμενος την κατάσταση της υγείας του και την επιθυμία να περάσει τις τελευταίες ημέρες της ζωής του στη Σερβία.
Το αίτημα δεν έγινε δεκτό.
«Ήρωας» για κάποιους, εγκληματίας πολέμου για τη διεθνή δικαιοσύνη
Ο θάνατος του Μλάντιτς δεν βάζει τέλος στη διαμάχη γύρω από την κληρονομιά του.
Για μέρος της σερβικής εθνικιστικής κοινής γνώμης εξακολουθεί να αποτελεί σύμβολο στρατιωτικής αντίστασης και εθνικού ηρωισμού. Το πρόσωπο και το όνομά του έχουν εμφανιστεί επανειλημμένα σε γκράφιτι και τοιχογραφίες στο Βελιγράδι, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα συνθήματα συνοδεύονται από άρνηση ή υποβάθμιση της γενοκτονίας της Σρεμπρένιτσα.
Για τους επιζώντες, τις οικογένειες των θυμάτων και τη διεθνή δικαιοσύνη, όμως, ο Μλάντιτς παραμένει συνδεδεμένος με τη γενοκτονία, την εθνοκάθαρση και τα εγκλήματα που σημάδεψαν τη Βοσνία.
Η τελευταία πράξη μιας σκοτεινής ιστορίας
Ο Ράτκο Μλάντιτς πεθαίνει έχοντας ήδη καταδικαστεί οριστικά για τον ρόλο του σε μερικά από τα βαρύτερα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η δικαστική του υπόθεση ολοκληρώθηκε χρόνια πριν από τον θάνατό του. Η ιστορική και πολιτική αντιπαράθεση, όμως, παραμένει ζωντανή.
Η Σρεμπρένιτσα, το Σαράγεβο και τα χιλιάδες θύματα του πολέμου της Βοσνίας εξακολουθούν να αποτελούν ανοιχτή πληγή στα Βαλκάνια - και η μορφή του Μλάντιτς παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα αυτής της τραγωδίας.
www.worldenergynews.gr
