Σχετικά Άρθρα
Τα καβούρια περπατούν πλάγια εδώ και 200 εκ. χρόνια - Αυτό μπορεί να ξεκίνησε από μία μόνο εξελικτική στιγμή
Ένα μικρό καβούρι με μεγάλη επιστημονική σημασία έκανε την εμφάνισή του στα ελληνικά νερά. Στον θαλάσσιο χώρο του Λαδικού στη Ρόδο, οι επιστήμονες κατέγραψαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα το ξενικό είδος Liomera rugipes, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά ότι η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται σε διαρκή οικολογική μεταβολή.
Η ανακάλυψη δεν είναι σημαντική μόνο επειδή προσθέτει ένα νέο είδος στον κατάλογο της ελληνικής θαλάσσιας πανίδας. Η συγκεκριμένη παρουσία αποτελεί ταυτόχρονα τη δυτικότερη καταγεγραμμένη εμφάνιση του είδους στη Μεσόγειο μέχρι σήμερα, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην εύρεση.
Στα 50–55 μέτρα το «αποτύπωμα» του νέου είδους
Το εύρημα αφορά αρσενικό άτομο, το οποίο συλλέχθηκε σε βάθος μεταξύ 50 και 55 μέτρων στον θαλάσσιο χώρο του Λαδικού.
Η ταυτοποίησή του δεν ήταν υπόθεση μιας απλής οπτικής παρατήρησης. Οι ερευνητές προχώρησαν σε λεπτομερή μελέτη των μορφολογικών χαρακτηριστικών του καβουριού, αναζητώντας τα στοιχεία εκείνα που επιτρέπουν να διαχωριστεί με ασφάλεια από συγγενικά είδη.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η εξέταση της χαρακτηριστικής μορφολογίας του πρώτου αρσενικού γονοποδίου, ανατομικού χαρακτηριστικού που χρησιμοποιείται στην επιστημονική ταξινόμηση των καβουριών.
Η πρώτη «γενετική ταυτότητα» του Liomera rugipes
Η επιστημονική έρευνα δεν σταμάτησε στη μορφολογική αναγνώριση.
Πραγματοποιήθηκε και μοριακή ανάλυση, από την οποία προέκυψε η πρώτη αλληλουχία DNA barcode για το συγκεκριμένο είδος.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για τους επιστήμονες, καθώς το γενετικό αυτό «δακτυλικό αποτύπωμα» μπορεί στο μέλλον να διευκολύνει την αναγνώριση του Liomera rugipes, ακόμη και όταν η μορφολογική ταυτοποίηση είναι δύσκολη.
Παράλληλα, η διαθέσιμη γενετική πληροφορία δημιουργεί μια βάση αναφοράς για την παρακολούθηση της εξάπλωσης του είδους στη Μεσόγειο.
Από τον Ινδικό Ωκεανό στην Ανατολική Μεσόγειο
Το Liomera rugipes είναι είδος με καταγωγή από τον Ινδικό Ωκεανό. Η παρουσία του στη Ρόδο εντάσσεται στο ευρύτερο φαινόμενο της συνεχούς εισόδου και εγκατάστασης ξενικών ειδών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι η εξάπλωση τέτοιων οργανισμών συνδέεται με τη θαλάσσια επικοινωνία μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ, από όπου είδη τροπικής ή υποτροπικής προέλευσης μπορούν να εισέλθουν στη Μεσόγειο και σταδιακά να επεκτείνουν την παρουσία τους.
Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως λεσσεψιανή μετανάστευση και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς εισόδου ξενικών θαλάσσιων ειδών στη Μεσόγειο.
Η Ρόδος σε θέση «πρώτης γραμμής»
Η νέα καταγραφή αναδεικνύει και έναν ακόμη παράγοντα: τον ιδιαίτερο ρόλο της Ρόδου στην παρακολούθηση των θαλάσσιων βιολογικών εισβολών.
Η γεωγραφική θέση του νησιού, στο νοτιοανατολικό άκρο του Αιγαίου και σχετικά κοντά στις περιοχές από τις οποίες εισέρχονται νέα ξενικά είδη στη Μεσόγειο, καθιστά τα νερά της Ρόδου ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο έγκαιρης ανίχνευσης.
Κάθε νέα καταγραφή λειτουργεί επομένως σαν ένα ακόμη κομμάτι σε ένα μεγαλύτερο παζλ: αυτό της κατανόησης του τρόπου με τον οποίο αλλάζει η σύνθεση της θαλάσσιας ζωής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μια συνεργασία πίσω από τη σημαντική καταγραφή
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Υδροβιολογικού Σταθμού Ρόδου, καθώς και των Ινστιτούτων Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ, σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό BioInvasions Records με τίτλο:
«First record and DNA barcoding of Liomera rugipes (Heller, 1861) (Brachyura: Xanthidae) in Hellenic waters».
Στην εργασία συμμετείχαν οι Konstantinos Kalaentzis, G. Kondylatos, P. Louizidou, S. Minoudi, M. Corsini-Foka και A. Triantafyllidis.
Ένα μικρό καβούρι, ένα μεγάλο οικολογικό μήνυμα
Η ανακάλυψη του Liomera rugipes μπορεί να αφορά ένα και μόνο άτομο, όμως το επιστημονικό της μήνυμα είναι πολύ μεγαλύτερο.
Η παρουσία ενός είδους ινδο-ωκεάνιας προέλευσης στα νερά της Ρόδου αποτελεί μία ακόμη ένδειξη της δυναμικής αλλαγής που συντελείται στη Μεσόγειο. Για τους επιστήμονες, η συστηματική καταγραφή, η γενετική ταυτοποίηση και η παρακολούθηση τέτοιων ειδών είναι κρίσιμες προϋποθέσεις ώστε να διαπιστωθεί αν πρόκειται για μεμονωμένες παρουσίες ή για πληθυσμούς που εγκαθίστανται και εξαπλώνονται.
Και η Ρόδος, για ακόμη μία φορά, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της επιστημονικής παρατήρησης.
www.worldenergynews.gr
