Η απασχόληση στη μεταλλευτική βιομηχανία των ΗΠΑ μειώθηκε κατά 20,4% μέσα σε μία δεκαετία, ενώ το 71% των στελεχών του κλάδου που συμμετείχαν σε έρευνα της McKinsey δήλωσαν ότι η έλλειψη ταλέντου ήδη εμποδίζει την επίτευξη των στόχων παραγωγής
Στις 7 Αυγούστου, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποδεχόταν στελέχη της μεταλλευτικής βιομηχανίας σε στρογγυλή τράπεζα στην Ουάσιγκτον, εκπρόσωποι και των 14 διαπιστευμένων αμερικανικών σχολών μεταλλευτικής συμμετείχαν σε παράλληλη εκδήλωση του υπουργείου Ενέργειας για το εργατικό δυναμικό του κλάδου. Αποχώρησαν έχοντας εξασφαλίσει την πρώτη σοβαρή ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για τη μεταλλευτική εκπαίδευση εδώ και μία γενιά, συνολικού ύψους άνω των 180 εκατ. δολαρίων, στο πλαίσιο ενός πακέτου συμφωνιών που ο Λευκός Οίκος αποτίμησε σε περισσότερα από 2 δισ. δολάρια και το Bloomberg υπολόγισε σε 3 δισ. δολάρια.
Το μεγαλύτερο μέρος αφορά ένα νέο πρόγραμμα του υπουργείου Ενέργειας, το PROSPECT (Providing Opportunities for Specialized Education in Critical Technologies), ύψους έως 100 εκατ. δολαρίων, με στόχο να διπλασιάσει μέσα σε δύο χρόνια τον αριθμό των αποφοίτων με προσόντα στους τομείς της μεταλλευτικής, των ορυκτών και των αλυσίδων εφοδιασμού. Το υπουργείο Ενέργειας εκτιμά ότι η χώρα θα χρειαστεί περίπου 6.000 νέους μηχανικούς μεταλλείων μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Το υπουργείο Πολέμου πρότεινε επιπλέον 81,3 εκατ. δολάρια για τρία πανεπιστήμια. Το Colorado School of Mines αναμένεται να λάβει 32,7 εκατ. δολάρια για τη δημιουργία κόμβου καινοτομίας και εμπορικής αξιοποίησης κρίσιμων ορυκτών στο Γκόλντεν, το South Dakota Mines 25 εκατ. δολάρια για κοινοπραξία υποτροφιών με το University of Kentucky και το Missouri S&T, ενώ το Johns Hopkins 23,6 εκατ. δολάρια για κόμβο ανακύκλωσης.
Ωστόσο, η ανακοίνωση χρηματοδότησης του PROSPECT τελεί υπό την προϋπόθεση της διαθεσιμότητας εγκεκριμένων κονδυλίων και το Κογκρέσο δεν έχει ακόμη εγκρίνει ούτε ένα νομοσχέδιο δαπανών για το οικονομικό έτος 2027, με αποτέλεσμα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να λειτουργεί με προσωρινή χρηματοδότηση που λήγει στις 11 Δεκεμβρίου.
Και οι χρηματοδοτήσεις του υπουργείου Πολέμου εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται προτεινόμενες. Τα μόνα χρήματα που έχουν μέχρι στιγμής κινηθεί αφορούν το βραβείο σχεδιασμού PROSPECT ύψους 16 εκατ. δολαρίων, το οποίο ξεκίνησε στις 14 Σεπτεμβρίου και προσφέρει έως 1 εκατ. δολάρια ανά πανεπιστήμιο για σχέδια αύξησης της παραγωγής καταρτισμένων αποφοίτων μέσα σε δύο χρόνια. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων λήγει στις 5 Οκτωβρίου.
Μελέτη της GEM Consulting διαπίστωσε ότι η δημόσια χρηματοδότηση στον μεταλλευτικό κλάδο συνοδεύεται ολοένα και περισσότερο από προϋποθέσεις που αφορούν το εργατικό δυναμικό και ξεχώρισε τα 180 εκατ. δολάρια για την εκπαίδευση ως κονδύλι που «θα μπορούσε να περιορίσει τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού που επηρεάζουν πολλαπλά έργα». Σε σύγκριση με τα περισσότερα από 10 δισ. δολάρια που έχουν ήδη δεσμευθεί για τις αμερικανικές σπάνιες γαίες και τους μαγνήτες, σύμφωνα με την καταγραφή του Bloomberg, η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό αντιστοιχεί σε λιγότερα από δύο σεντς για κάθε δολάριο.
Η διάταξη του NDAA έχει «κολλήσει» στη Γερουσία
Η νομοθετική διαδρομή που έφερε τις σχολές μεταλλευτικής στην ατζέντα άμυνας αυτό το καλοκαίρι δεν έχει προχωρήσει από τότε που η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε στις 22 Ιουλίου το νομοσχέδιο National Defense Authorization Act για το οικονομικό έτος 2027, με 216 ψήφους έναντι 212. Το νομοσχέδιο προβλέπει περίπου 1,14 τρισ. δολάρια σε διακριτικές αμυντικές δαπάνες και περιλαμβάνει τον βασικό πυρήνα του Mining Schools Act του βουλευτή Μπέρτζες Όουενς, ο οποίος αποτελεί πλέον το Άρθρο 1883 του κειμένου που ενέκρινε η Βουλή.
Το Άρθρο 1883 προβλέπει ότι το υπουργείο Πολέμου θα χρησιμοποιήσει τις εξουσίες του Defense Production Act για να στηρίξει την ανάπτυξη εργατικού δυναμικού στους τομείς της εξόρυξης, επεξεργασίας, διύλισης και ανακύκλωσης κρίσιμων ορυκτών, μέσω συνεργασιών με πανεπιστήμια, υποτροφιών, οικονομικής βοήθειας για δίδακτρα και εκπαίδευσης κατά την εργασία. Προβλέπει επίσης αξιολόγηση του κατά πόσον ορισμένες χρηματοδοτήσεις θα πρέπει να συνδέονται με τη συμμετοχή των εταιρειών, ώστε η εκπαίδευση να αποτελεί όρο των σχετικών συμβάσεων.
Το συγκεκριμένο άρθρο δεν προβλέπει χρηματοδότηση και δεν αποτελεί το πρόγραμμα επιχορηγήσεων του υπουργείου Ενέργειας με συμβουλευτικό συμβούλιο που περιγράφεται στην ανακοίνωση του Όουενς. Το πρόγραμμα αυτό υπάρχει μόνο στο αυτοτελές νομοσχέδιο H.R.2457, το οποίο δεν έχει εξεταστεί από επιτροπή από τότε που παραπέμφθηκε στην Επιτροπή Φυσικών Πόρων της Βουλής τον Μάρτιο του 2025.
Η Society for Mining, Metallurgy & Exploration προωθεί μια εκδοχή του νομοσχεδίου τουλάχιστον από το 2022, όταν ο αριθμός των διαπιστευμένων προγραμμάτων είχε ήδη μειωθεί από 25 στις αρχές της δεκαετίας του 1980 σε 14.
Η Γερουσία δεν έχει εξετάσει το νομοσχέδιο της Βουλής ούτε έχει εγκρίνει δικό της αντίστοιχο κείμενο, μετά την αποτυχία στις 14 Ιουλίου ψηφοφορίας επί της διαδικασίας για το S.4784, η οποία έληξε με 50 ψήφους υπέρ και 46 κατά. Οι Δημοκρατικοί αντιτάχθηκαν στον πόλεμο με το Ιράν και στο μέγεθος του νομοσχεδίου. Δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη διάταξη για το εργατικό δυναμικό στο κείμενο της Γερουσίας και δεν έχει συγκληθεί επιτροπή συνδιαλλαγής.
Το Κογκρέσο έχει εγκρίνει NDAA κάθε χρόνο για περισσότερες από έξι δεκαετίες, συνήθως τις τελευταίες εβδομάδες του Δεκεμβρίου, γεγονός που παραπέμπει σε ψηφοφορία μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Στο μεταξύ, το πακέτο του Αυγούστου, το οποίο στηρίζεται στις υφιστάμενες αρμοδιότητες του υπουργείου Ενέργειας και του υπουργείου Πολέμου, έχει προχωρήσει ταχύτερα από το νομοσχέδιο.
Άλλα μέτρα που ανακοινώθηκαν νωρίτερα μέσα στη χρονιά έχουν προχωρήσει μόνο σε επίπεδο σχεδιασμού. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται προεδρικό υπόμνημα της 29ης Μαΐου που ενέκρινε ειδικές αποδοχές έως 400.000 δολαρίων για έως και 400 ομοσπονδιακές θέσεις, με στόχο την προσέλκυση επενδυτικού και μηχανικού ταλέντου. Το Office of Personnel Management μετέτρεψε το μέτρο σε τελικό κανονισμό στις 26 Αυγούστου, όμως δεν έχουν αναφερθεί ακόμη προσλήψεις βάσει της συγκεκριμένης εξουσιοδότησης.
Το Critical Mineral Mining Education Act (H.R.7021 και S.3612), το οποίο θα χρηματοδοτούσε πρόγραμμα mining Fulbright ύψους 10 εκατ. δολαρίων ετησίως μέσω του υπουργείου Εξωτερικών, δεν έχει προχωρήσει από τον Ιανουάριο.
Παράλληλα, το Critical Materials Crossroads Engine του National Science Foundation, με επικεφαλής το University of Missouri Kansas City, επιλέχθηκε τον Ιούλιο για χρηματοδότηση έως 160 εκατ. δολαρίων σε βάθος δεκαετίας. Η επίσημη έναρξη έγινε στον σταθμό Union Station του Κάνσας Σίτι στις 21 Αυγούστου. Μόνο 15 εκατ. δολάρια έχουν δεσμευθεί για τα δύο πρώτα χρόνια, ενώ τα υπόλοιπα 145 εκατ. δολάρια συνδέονται με αξιολογήσεις επίτευξης στόχων.
Το υλικό της έναρξης περιλαμβάνει τις σπάνιες γαίες μεταξύ των υλικών-στόχων, μαζί με το νικέλιο, το κοβάλτιο, το λίθιο, τον γραφίτη και το γάλλιο, όμως δεν έχει ανακοινωθεί ειδικό πρόγραμμα για τον διαχωρισμό σπάνιων γαιών.
Μια δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού που συρρικνώνεται εδώ και δεκαετίες
Μόλις 14 αμερικανικά πανεπιστήμια προσφέρουν διαπιστευμένα πτυχία μηχανικής μεταλλείων: Alaska Fairbanks, Arizona, Colorado School of Mines, Kentucky, Michigan Tech, Missouri S&T, Montana Tech, Nevada (Reno), New Mexico Tech, Penn State, South Dakota Mines, Utah, Virginia Tech και West Virginia.
Δώδεκα πανεπιστήμια, μεταξύ των οποίων τα Berkeley, Columbia, Ohio State και Texas A&M, έχουν κλείσει προγράμματα μεταλλευτικής από το 1985. Τα αμερικανικά πανεπιστήμια απένειμαν 700 πτυχία bachelor και master στη μεταλλευτική το 1981, αριθμός που δεν ξεπεράστηκε ποτέ ξανά. Σύμφωνα με την SME, οι εγγραφές σε προγράμματα μηχανικής μεταλλείων μειώθηκαν από σχεδόν 1.500 το 2015 σε λιγότερες από 600 το 2023.
Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των αποφοίτων που παράγει σήμερα το σύστημα διαφέρουν ανάλογα με την πηγή. Το South Dakota Mines κάνει λόγο για λιγότερους από 170 μηχανικούς μεταλλείων ετησίως, η National Mining Association για περίπου 200, ενώ το Reuters υπολόγισε λίγο περισσότερα από 200 προπτυχιακά πτυχία μεταλλευτικής και μεταλλουργίας το 2023.
Τα ομοσπονδιακά στοιχεία για την ολοκλήρωση σπουδών που συγκέντρωσε το Data USA δείχνουν 285 πτυχία μηχανικής μεταλλείων και ορυκτών σε όλα τα επίπεδα το 2024, μειωμένα κατά 5%. Το Colorado School of Mines με 60, το Missouri S&T με 46 και το Arizona με 24 αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα μισά.
Με βάση οποιαδήποτε από αυτές τις εκτιμήσεις, η παραγωγή αποφοίτων είναι μικρότερη από το ήμισυ των περίπου 600 ετησίως που υποδηλώνει η εκτίμηση του υπουργείου Ενέργειας για τις ανάγκες της χώρας. Το Bloomberg την τοποθετεί περίπου στο ένα δέκατο πέμπτο της αντίστοιχης παραγωγής της Κίνας. Ο διπλασιασμός της παραγωγής, που αποτελεί στόχο του PROSPECT, θα περιόριζε σημαντικά αυτό το χάσμα, αν και το πρόγραμμα μετρά πιστοποιήσεις και όχι μόνο τετραετή πτυχία.
Το Colorado School of Mines προειδοποίησε για ένα «γκρίζο τσουνάμι» πριν από τρία χρόνια, εκτιμώντας ότι 221.000 εργαζόμενοι στην αμερικανική μεταλλευτική βιομηχανία αναμένεται να συνταξιοδοτηθούν έως το 2029, αριθμός που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το ήμισυ του εργατικού δυναμικού. Η εκτίμηση προέρχεται από ενημέρωση της SME του 2014 και επαναδιατυπώθηκε αυτό το καλοκαίρι ως εξέλιξη που θα συμβεί «εντός τριών ετών». Παραμένει ο μοναδικός διαθέσιμος εθνικός αριθμός και όλες οι μετρήσιμες τάσεις έκτοτε κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.
Η απασχόληση στη μεταλλευτική βιομηχανία των ΗΠΑ μειώθηκε κατά 20,4% μέσα σε μία δεκαετία, ενώ το 71% των στελεχών του κλάδου που συμμετείχαν σε έρευνα της McKinsey δήλωσαν ότι η έλλειψη ταλέντου ήδη εμποδίζει την επίτευξη των στόχων παραγωγής. Παράλληλα, μόλις το 11% των νέων δηλώνει ότι πιθανότατα θα εργαζόταν στη μεταλλευτική, ενώ το 70% απαντά ότι μάλλον ή σίγουρα δεν θα το έκανε.
Οι μικρότερες εταιρείες και οι νεότεροι επαγγελματίες αισθάνονται περισσότερο την πίεση, με τους νεότερους γεωλόγους να χρεώνουν πλέον 500-600 δολάρια την ημέρα, ποσά που πριν από τέσσερα χρόνια αφορούσαν ανώτερους γεωλόγους. Τα αμερικανικά έργα χρειάζονται ήδη περισσότερα από 30 χρόνια για να περάσουν από την ανακάλυψη ενός κοιτάσματος στην παραγωγή και η συρρίκνωση της δεξαμενής έμπειρου τεχνικού προσωπικού επιβραδύνει τις μελέτες μηχανικής που προηγούνται της κατασκευής ενός ορυχείου.
Ο Φλιν θεωρεί ότι η χρηματοδότηση κατευθύνεται στο λάθος σημείο της αλυσίδας
Τον Ιούλιο, ο απόστρατος στρατηγός Τσαρλς Φλιν, πρώην διοικητής του US Army Pacific, υποστήριξε ότι η ομοσπονδιακή προσπάθεια για την ανάπτυξη του κλάδου των σπάνιων γαιών δεν αντιμετωπίζει το βασικό πρόβλημα.
Περίπου το 90% της πρώτης ύλης που εξορύσσεται εγχώρια εξακολουθεί να αποστέλλεται στο εξωτερικό για επεξεργασία, σχεδόν το ήμισυ του εργατικού δυναμικού στη μεταλλευτική αναμένεται να φτάσει σε ηλικία συνταξιοδότησης έως το 2029 και η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση κατευθύνεται κυρίως σε μεγάλους παραγωγούς, παρακάμπτοντας μικρότερες μεταλλευτικές εταιρείες, παρόχους υπηρεσιών και προγράμματα εκπαίδευσης.
Ο Φλιν σημείωσε ότι ακόμη και μια επιχορήγηση 200 εκατ. δολαρίων σε μία μόνο εταιρεία αφήνει κενό 18 μηνών πριν αρχίσουν οι παραδόσεις της παραγωγής.
«Η χώρα πρέπει να σκέφτεται με όρους βιομηχανικών συστημάτων και όχι απλώς ως μια συλλογή ανακοινώσεων και επιχορηγήσεων», δήλωσε.
Δύο μήνες αργότερα, το πακέτο του Αυγούστου έχει ανταποκριθεί στο αίτημά του για χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, αλλά δεν έχει κάνει κάτι αντίστοιχο για τις μικρότερες εταιρείες. Τα δάνεια του Office of Strategic Capital που ανακοινώθηκαν την ίδια ημέρα κατευθύνθηκαν στις Niron Magnetics, Sunrise Energy Metals και Sila, εταιρείες που έχουν ήδη περάσει το στάδιο της εξερεύνησης.
Η άλλη πρότασή του, για τη δημιουργία αρθρωτών μονάδων επεξεργασίας σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με τέσσερις εταιρείες να κατασκευάζουν εγκαταστάσεις σε βάσεις του στρατού και 725 εκατ. δολάρια να κατευθύνονται στην Energy Fuels και 500 εκατ. δολάρια στην Phoenix Tailings.
Το Πεντάγωνο έχει δαπανήσει περίπου 1 δισ. δολάρια για τις σπάνιες γαίες από το 2020 και εκτιμά ότι οι ανάγκες του σε μαγνήτες θα φτάσουν περίπου τους 10.000 τόνους ετησίως έως το 2030.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι αμερικανικοί αμυντικοί ανάδοχοι ενδέχεται να μην μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν κινεζικούς μαγνήτες, ένας κανόνας που αφορά μια χώρα η οποία χρησιμοποίησε περίπου 48.000 τόνους μαγνητών το 2025, έναντι μόλις 300 τόνων εγχώριας προσφοράς.
Ακόμη και η παραγωγή που επιδοτείται από τις ΗΠΑ εξακολουθεί να κατευθύνεται προς την Ανατολή, καθώς οι απαραίτητες διαδικασίες εγχώριου διαχωρισμού και μεταλλοποίησης που απαιτούνται για την αξιοποίησή της δεν έχουν ακόμη δημιουργηθεί.
Τα νέα εργοστάσια θα χρειαστούν ανθρώπους για να λειτουργήσουν
Η USA Rare Earth ξεκίνησε στις 9 Σεπτεμβρίου την κατασκευή εργοστασίου μαγνητών ύψους 1,2 δισ. δολαρίων στο Μπλάκσμπουργκ της Νότιας Καρολίνας, με δυναμικότητα 6.400 τόνων πυροσυσσωματωμένων μαγνητών NdFeB ετησίως, περίπου 490 θέσεις εργασίας και έναρξη λειτουργίας από το 2028.
Η χρηματοδότηση για το εργατικό δυναμικό που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση ανέρχεται σε μόλις 250.000 δολάρια για το νέο SPARK Center του Spartanburg Community College, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 0,02% του επενδυτικού κόστους, ενώ η εταιρεία έχει εξασφαλίσει ομοσπονδιακή στήριξη 1,6 δισ. δολαρίων.
Η MP Materials αναφέρει ότι η πανεπιστημιούπολη μαγνητών ύψους 1,25 δισ. δολαρίων στο Τέξας, η οποία αναμένεται να δημιουργήσει περισσότερες από 1.500 θέσεις εργασίας, βρίσκεται πλέον επίσημα σε φάση κατασκευής.
Η Energy Fuels ξεκίνησε στις 29 Ιουλίου την κατασκευή επέκτασης ύψους 104 εκατ. δολαρίων στη White Mesa της Γιούτα για την παραγωγή βαριών σπάνιων γαιών, με κυκλώματα για τέρβιο και δυσπρόσιο που αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως το τέλος του 2027.
Παράλληλα, η εξαγορά της γερμανικής εταιρείας κατασκευής μαγνητών VAC από την Energy Fuels έναντι 1,9 δισ. δολαρίων, η οποία απασχολεί περισσότερους από 1.000 εργαζόμενους στο Χάναου, εξακολουθεί να αναμένει έγκριση από το Βερολίνο. Η απόκτηση ενός ήδη εκπαιδευμένου εργατικού δυναμικού αποτελεί έναν τρόπο κάλυψης του κενού.
Η Vulcan Elements εξασφάλισε αυτή την εβδομάδα σύμβαση του αμερικανικού στρατού για την προμήθεια μαγνητών για drones, την ένατη ή δέκατη σύμβασή της με το υπουργείο Πολέμου, από εγκατάσταση στη Βόρεια Καρολίνα με σχεδιαζόμενη δυναμικότητα 10.000 τόνων ετησίως και περίπου 1.000 θέσεις εργασίας.
Η Cyclic Materials εγκαινίασε μονάδα ανακύκλωσης δυναμικότητας 25.000 τόνων ετησίως στη Μέσα της Αριζόνα, μόλις 17 μήνες μετά την ανακοίνωση της επένδυσης, απασχολώντας «δεκάδες» εξειδικευμένους εργαζομένους.
Η κατασκευή ενός εργοστασίου, ωστόσο, δεν εγγυάται ότι αυτό θα λειτουργήσει όπως έχει σχεδιαστεί, όπως έδειξε η Serra Verde στη Βραζιλία, όπου οι ανακτήσεις κατά τη φάση αύξησης της παραγωγής διαμορφώθηκαν στο 20%-30%, έναντι περίπου 80% που είχε προβλεφθεί.
Η εγκατάσταση, την οποία η USA Rare Earth απορρόφησε αυτόν τον μήνα, διαθέτει τόσο το μετάλλευμα όσο και τον εξοπλισμό, όμως τα προβλήματά της αναδεικνύουν το είδος της επιχειρησιακής εμπειρίας που η Κίνα είναι λιγότερο πρόθυμη να εξάγει.
Η EnerVenue επικαλέστηκε κάτι αντίστοιχο αυτή την εβδομάδα, όταν εγκατέλειψε σχέδιο ύψους 264 εκατ. δολαρίων για εργοστάσιο μπαταριών στο Κεντάκι, αναφέροντας την «πυκνότητα ειδικών στα υδραυλικά, τα πνευματικά συστήματα και τον αυτοματισμό» στην Κίνα.
Η MP Materials κατέθεσε αγωγή κατά της USA Rare Earth τον Μάιο, κατηγορώντας την ανταγωνίστριά της ότι προσέλαβε εργαζομένους της MP με σκοπό την υπεξαίρεση εμπορικών μυστικών σχετικά με την παραγωγή μαγνητών, γεγονός που καταδεικνύει πόσο περιορισμένη είναι ήδη αυτή η εμπειρία εκτός Κίνας.
Η Κίνα αντιμετωπίζει την τεχνογνωσία στις σπάνιες γαίες ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο
Σύμφωνα με καταγραφή του Reuters, τουλάχιστον 11 κινεζικά πανεπιστήμια και τεχνικές σχολές διαθέτουν εξειδικευμένα προγράμματα σπουδών στις σπάνιες γαίες, στα οποία φοιτούν περισσότερα από 500 άτομα ετησίως και υποστηρίζονται από περισσότερα από 40 εξειδικευμένα εργαστήρια. Αντίστοιχο προπτυχιακό πρόγραμμα δεν υπάρχει σε άλλη χώρα.
Το υπουργείο Παιδείας της Κίνας πρόσθεσε το 2024 την ειδικότητα Επιστήμης και Μηχανικής Υλικών Σπάνιων Γαιών στον εθνικό κατάλογο προπτυχιακών σπουδών. Το πρόγραμμα εγκρίθηκε αρχικά στο Inner Mongolia University of Science and Technology στο Μπαοτού, 150 χιλιόμετρα από το μεγαλύτερο ορυχείο σπάνιων γαιών στον κόσμο.
Κινεζικά οικονομικά μέσα μετέδωσαν τον Ιούνιο ότι το Jiangxi University of Science and Technology στη Γκαντζού είχε λάβει έγκριση για δεύτερη ειδικότητα, στην Επιστήμη και Μηχανική Σπάνιων Γαιών. Κατά το τρέχον ακαδημαϊκό έτος, το πανεπιστήμιο ξεκίνησε επίσης τμήμα καινοτομίας στον συγκεκριμένο τομέα, υπό την καθοδήγηση του Λι Τσαοζόνγκ, κοσμήτορα της σχολής σπάνιων γαιών.
«Στην Κίνα συνήθιζα να προσλαμβάνω παιδιά αμέσως μετά το πανεπιστήμιο και ήταν αμέσως παραγωγικά. Οπουδήποτε αλλού χρειάζομαι τρία χρόνια για να τα εκπαιδεύσω», δήλωσε στο Reuters ο Κωνσταντίν Καραγιαννόπουλος, πρώην διευθύνων σύμβουλος της Neo Performance Materials.
Το Reuters ανέφερε τον περασμένο Οκτώβριο ότι υπάρχουν μόλις μερικές δεκάδες ειδικοί στον διαχωρισμό και τη διύλιση σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ιαπωνία συνολικά, έναντι χιλιάδων στην Κίνα. Το Πεκίνο έχει επίσης ξεκινήσει να καταγράφει τους ειδικούς του κλάδου, προκειμένου να διασφαλίσει ότι δεν θα μετακινηθούν στο εξωτερικό.
Η Κίνα απαγορεύει εδώ και χρόνια την εξαγωγή τεχνολογίας εξόρυξης και διαχωρισμού σπάνιων γαιών και πρόσθεσε την τεχνολογία κατασκευής μαγνητών στον σχετικό κατάλογο τον Δεκέμβριο του 2023.
Στις 15 Σεπτεμβρίου τέθηκε σε ισχύ το Διάταγμα 841 του Κρατικού Συμβουλίου, το οποίο επιτρέπει στις αρχές να απαγορεύουν την έξοδο Κινέζων πολιτών από τη χώρα σε περίπτωση παραβίασης κανόνων ελέγχου εξαγωγών ή εμπορίας τεχνολογίας ή όταν θεωρείται ότι «ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο» την εθνική βιομηχανική ή τεχνολογική ασφάλεια.
Το διάταγμα δεν προβλέπει συγκεκριμένο χρονικό όριο για τις απαγορεύσεις και επιτρέπει την παράλειψη ενημέρωσης για λόγους εθνικής ασφάλειας. Δεν κατονομάζει τις σπάνιες γαίες, όμως Κινέζοι σχολιαστές δήλωσαν στο Asia Times ότι αφορά κλάδους στους οποίους το Πεκίνο ήδη περιορίζει τις εξαγωγές, μεταξύ των οποίων οι σπάνιες γαίες.
Οι κινεζικές αποστολές μαγνητών προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 21% τον Αύγουστο, στους 512 τόνους, ενώ ορισμένοι Αμερικανοί αγοραστές έχουν περιμένει περισσότερους από έξι μήνες για άδειες εξαγωγής.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε την Τετάρτη ότι η εμπορική εκεχειρία, η οποία περιλαμβάνει την αναστολή των κινεζικών περιορισμών στις σπάνιες γαίες του Οκτωβρίου 2025, θα παραταθεί κατά δύο μήνες έως τις 10 Ιανουαρίου, καθώς ο Σι Τζινπίνγκ ξεκίνησε κρατική επίσκεψη στην Ουάσιγκτον. Το Πεκίνο δεν είχε ακόμη επιβεβαιώσει την παράταση.
Η JL Mag, ο μεγαλύτερος παραγωγός μαγνητών στον κόσμο, στοχεύει εν τω μεταξύ σε δυναμικότητα 60.000 τόνων ετησίως έως το 2028, έναντι περίπου 10.000 τόνων που προβλέπεται να διαθέτει συνολικά η MP.
Τα τρία χρόνια εκπαίδευσης που περιγράφει ο Καραγιαννόπουλος έχουν σημασία, καθώς η πανεπιστημιούπολη της MP στο Τέξας και το εργοστάσιο της USA Rare Earth στη Νότια Καρολίνα πρόκειται να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους το 2028, ενώ ένας φοιτητής που ξεκίνησε φέτος σπουδές μηχανικής μεταλλείων στις ΗΠΑ θα αποφοιτήσει το 2030.
Και οι σύμμαχοι αντιμετωπίζουν έλλειψη μηχανικών
Η συνήθης απάντηση, ότι οι ΗΠΑ μπορούν να στηριχθούν σε αποφοίτους από την Αυστραλία και τον Καναδά, δεν επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία των εγγραφών σε αυτές τις χώρες.
Στην Αυστραλία, οι εγγραφές πρωτοετών στη μηχανική μεταλλείων μειώθηκαν από 267 το 2012 σε 34 το 2018, ενώ στο UNSW από 120 το 2014 σε μόλις έξι το 2018. Το προπτυχιακό πρόγραμμα της Αδελαΐδας έχει καταργηθεί, το Monash δεν το προσφέρει πλέον και οι ολοκληρώσεις σπουδών γεωεπιστημών μειώθηκαν κατά 40% σε διάστημα οκτώ ετών, σύμφωνα με το Australian Geoscience Council.
Το Minerals Council of Australia εκτιμά ότι σχεδόν οι μισοί μηχανικοί μεταλλείων της χώρας θα συνταξιοδοτηθούν μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η απάντηση της Καμπέρας έχει επικεντρωθεί στη μετανάστευση και όχι στην εκπαίδευση, με σχέδιο εξειδικευμένης μετανάστευσης που δημοσιεύθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου και δίνει προτεραιότητα σε μηχανικούς, γεωλόγους και μεταλλουργούς.
Ο Καναδάς διαθέτει την πιο αναλυτική πρόβλεψη, με την έκθεση του Mining Industry Human Resources Council τον Ιούνιο να εκτιμά τις συνολικές ανάγκες προσλήψεων για την περίοδο 2026-2035 σε 246.422 εργαζομένους, έναντι ελλείμματος 65.712 ατόμων. Σύμφωνα με την ίδια πρόβλεψη, οξείες ελλείψεις θα μπορούσαν να εμφανιστούν ήδη από το 2027.
Οι εγγραφές στη μηχανική μεταλλείων κορυφώθηκαν στις 1.431 το 2014 και μειώθηκαν στις 809 το 2022, ενώ η αξιοποίηση των διαθέσιμων θέσεων σπουδών ανήλθε κατά μέσο όρο μόλις στο 56% μεταξύ 2021 και 2024. Αυτό σημαίνει ότι οι θέσεις υπάρχουν, αλλά δεν υπάρχουν αρκετοί φοιτητές.
Το Dalhousie έκλεισε το πρόγραμμά του το 2024, ενώ το Saint Mary's στο Χάλιφαξ ανέμενε το φθινόπωρο την πρώτη ομάδα 20-25 φοιτητών σε πρόγραμμα μηχανικής φυσικών πόρων. Η Οτάβα στηρίζεται σε συμμαχία για το εργατικό δυναμικό ύψους 81 εκατ. καναδικών δολαρίων και σε υποτροφίες, ενώ το ταμείο υποτροφιών Young Mining Professionals αυξήθηκε κατά ένα τρίτο φέτος. Η επικαιροποιημένη στρατηγική για τις κρίσιμες πρώτες ύλες εξακολουθεί να εκκρεμεί.
Η Βρετανία διέθετε πέντε σχολές μεταλλευτικής που παρήγαν περισσότερους από 300 αποφοίτους ετησίως το 1990. Ωστόσο, η Camborne School of Mines ανέστειλε το τελευταίο προπτυχιακό πρόγραμμα μεταλλευτικής της χώρας το 2020 και το επανέφερε μόλις το 2025/26.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δημιούργησε τον Αύγουστο ταμείο 25 εκατ. λιρών για κρίσιμα ορυκτά, το οποίο περιλαμβάνει κόμβο μαγνητών με σκέλος εκπαίδευσης. Στη Γερμανία, το RWTH Aachen σταμάτησε να δέχεται νέους φοιτητές στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Mineral Resources Engineering από το 2024/25, ενώ το TU Bergakademie Freiberg κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, με νέο προπτυχιακό πρόγραμμα πρώτων υλών από το 2027/28.
Η Raw Materials Academy της ΕΕ στοχεύει στην εκπαίδευση 100.000 ατόμων έως το 2030 και όχι στη δημιουργία πτυχίων, ενώ ο Critical Raw Materials Act δεν περιλαμβάνει ειδικό άρθρο για τις δεξιότητες.
Πού βρίσκονται οι κορυφαίες σχολές
Η έκδοση του 2026 της κατάταξης QS ανά γνωστικό αντικείμενο για τη μηχανική ορυκτών και μεταλλείων, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο και θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι να δημοσιευθούν οι πίνακες του 2027 την επόμενη άνοιξη, τοποθετεί το Colorado School of Mines στην πρώτη θέση με συνολική βαθμολογία 95,8. Ακολουθεί το McGill με διαφορά άνω των 11 μονάδων, ενώ οι υπόλοιπες σχολές της πρώτης 30άδας βρίσκονται σε εύρος περίπου έξι μονάδων.
Οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και ο Καναδάς καταλαμβάνουν συνολικά 17 από τις 30 πρώτες θέσεις, ενώ και οι τρεις χώρες έχουν καταγράψει σημαντική πτώση στις εγγραφές. Η Κίνα διαθέτει μία μόνο σχολή στην πρώτη 30άδα, το China University of Mining and Technology στη θέση 29, με τη χαμηλότερη βαθμολογία στην αντίληψη των εργοδοτών στον συγκεκριμένο πίνακα.
Το στοιχείο αυτό υπενθυμίζει ότι η QS μετρά την ακαδημαϊκή φήμη και τη φήμη μεταξύ εργοδοτών, με βάση μια κατά κύριο λόγο δυτική ομάδα ερωτηθέντων, και όχι τον αριθμό αποφοίτων ή τη βιομηχανική τους συνάφεια.
Το Missouri S&T, το οποίο παρήγαγε το 2024 τον δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό πτυχίων μηχανικής μεταλλείων στις ΗΠΑ, δεν εμφανίζεται στην πρώτη 30άδα. Το Imperial College London συγκεντρώνει βαθμολογία 100 στη φήμη μεταξύ εργοδοτών και βρίσκεται στη θέση 8, παρότι το τμήμα μεταλλευτικής δεν υφίσταται πλέον με τη δική του ονομασία. Το St Petersburg Mining University της Ρωσίας βρίσκεται στη θέση 11, μπροστά από το Toronto, το Virginia Tech και το Arizona.
Πού αυξάνονται οι εγγραφές
Το Colorado School of Mines αναφέρει ότι οι προπτυχιακές εγγραφές στη μηχανική μεταλλείων διπλασιάστηκαν μέσα σε τρία χρόνια, από 101 φοιτητές το 2023 σε περίπου 183 τον Μάιο. Το φθινόπωρο ξεκίνησε επίσης πρόγραμμα εξειδίκευσης στο mineral processing και τη μεταλλουργία εξόρυξης, με στόχο την ανάκτηση κρίσιμων ορυκτών.
Ο τελευταίος γύρος χρηματοδότησης του υπουργείου Ενέργειας ύψους 10 εκατ. δολαρίων για έρευνα σε κρίσιμα ορυκτά κατευθύνθηκε εν μέρει στο Mines και στο University of Arizona, όπου ο πιλοτικός κόμβος επεξεργασίας MiningWerx διαθέτει 3,85 εκατ. δολάρια από ομοσπονδιακή και πολιτειακή χρηματοδότηση.
Το University of Texas at El Paso προετοιμάζει την πρώτη του τάξη μηχανικών μεταλλείων για το φθινόπωρο του 2027, με χρηματοδότηση 52 εκατ. δολαρίων από τη βιομηχανία και την πολιτεία και στόχο 100 αποφοίτους ετησίως, περίπου το ένα τρίτο της σημερινής εθνικής παραγωγής.
Οι εταιρείες δημιουργούν επίσης τις δικές τους δεξαμενές ανθρώπινου δυναμικού. Η συνεργασία της Neo Performance Materials με το Tallinn University of Technology στην Εσθονία περιλαμβάνει κοινά προγράμματα σπουδών και πρακτική άσκηση και αποτελεί το μοναδικό επίσημο πρόγραμμα ανάπτυξης ταλέντου στις σπάνιες γαίες αυτού του είδους που εντοπίστηκε εκτός Κίνας.
Η μονάδα επίδειξης της USA Rare Earth στο Wheat Ridge του Κολοράντο λειτουργεί κύκλωμα πολυβάθμιας εκχύλισης με διαλύτες και διαθέτει 28 μηχανικούς, επιστήμονες και τεχνικούς που εργάζονται σε εναλλασσόμενες βάρδιες, παρέχοντας μια ένδειξη του ανθρώπινου δυναμικού που απαιτεί κάθε νέα γραμμή διαχωρισμού.
Η MP Materials αυξήθηκε από οκτώ εργολάβους το 2017 σε 998 εργαζομένους στο τέλος του 2025, γεγονός που δείχνει ότι ένας καλά χρηματοδοτούμενος φορέας μπορεί να δημιουργήσει εργατικό δυναμικό, αν και οι μικρότερες εταιρείες και οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών δεν διαθέτουν τον ίδιο ισολογισμό με την MP.
Τι ακολουθεί
Το πακέτο της 7ης Αυγούστου αποτελεί την πρώτη φορά που η Ουάσιγκτον διαθέτει ουσιαστική χρηματοδότηση για τη μεταλλευτική εκπαίδευση και αποτελεί σημαντική αλλαγή, όμως ανέρχεται σε 180 εκατ. δολάρια, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων είναι είτε προτεινόμενο είτε αναμένει έγκριση, έναντι περισσότερων από 10 δισ. δολαρίων που έχουν δεσμευθεί για εργοστάσια.
Το Άρθρο 1883 δεν προβλέπει χρηματοδότηση και παραμένει στη Γερουσία, η οποία δεν έχει εξετάσει το σχετικό νομοσχέδιο, ενώ το Mining Schools Act έχει συμπληρώσει 18 μήνες χωρίς εξέταση από επιτροπή.
Τα εργοστάσια αναμένεται να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους το 2028, οι φοιτητές που ξεκίνησαν φέτος τις σπουδές τους θα αποφοιτήσουν το 2030 και η πρώτη τάξη του UTEP δεν θα αποφοιτήσει νωρίτερα από το 2031.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η 5η Οκτωβρίου, όταν λήγει η προθεσμία για τις αιτήσεις στο PROSPECT Planning Prize. Ο αριθμός των σχολών που θα συμμετάσχουν θα δείξει πόση εκπαιδευτική δυναμικότητα υπάρχει για την επέκταση των προγραμμάτων.
www.worldenergynews.gr
