Σχετικά Άρθρα
Σπάνιες γαίες: Έως 346 φορές ακριβότερο το σαμάριο στη Βόρεια Αμερική σε σχέση με την Κίνα (Oil Price)
Στην παράταση της αναστολής πρόσθετων περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών έως τις 10 Ιανουαρίου 2027 προχώρησε η Κίνα, προσφέροντας προσωρινή ανακούφιση στους διεθνείς κατασκευαστές που εξαρτώνται από τις συγκεκριμένες πρώτες ύλες. Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις προσπάθειές τους να περιορίσουν την εξάρτηση της παγκόσμιας αγοράς από το Πεκίνο, στρέφοντας το ενδιαφέρον τους σε νέα μεταλλευτικά και βιομηχανικά έργα στην Αφρική.
Σε δημοσίευμά του Africa BusinessInsider, η αφρικανική ήπειρος αναδεικνύεται σταδιακά σε πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού για την εξασφάλιση κρίσιμων ορυκτών, με επενδυτικές πρωτοβουλίες σε χώρες όπως η Νότια Αφρική, η Μαδαγασκάρη, η Αγκόλα, το Μαλάουι, η Νιγηρία και η Γκαμπόν.
Η Κίνα διατηρεί τον έλεγχο στην παγκόσμια αγορά σπάνιων γαιών
Η απόφαση των κινεζικών υπουργείων Εμπορίου και Τελωνείων προβλέπει τη συνέχιση της αναστολής εφαρμογής πρόσθετων εξαγωγικών περιορισμών από τις 11 Νοεμβρίου 2026 έως τις 10 Ιανουαρίου 2027. Τα μέτρα αφορούν πέντε σπάνιες γαίες, το όλμιο, το έρβιο, το θούλιο, το ευρώπιο και το υττέρβιο, καθώς και συγκεκριμένες τεχνολογίες και εξοπλισμό που χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία τους.
Η αναστολή καλύπτει επίσης πρόσθετους περιορισμούς σε ορισμένες μπαταρίες λιθίου, υλικά γραφίτη και προϊόντα που κατασκευάζονται εκτός Κίνας με τη χρήση κινεζικών σπάνιων γαιών. Ωστόσο, οι περιορισμοί που είχαν επιβληθεί τον Απρίλιο του 2025 σε επτά άλλες σπάνιες γαίες εξακολουθούν να ισχύουν.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Κίνα διατηρεί κυρίαρχη θέση σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής, από την εξόρυξη μέχρι την επεξεργασία των ορυκτών. Πρόκειται για υλικά απαραίτητα στην κατασκευή ηλεκτρικών οχημάτων, ανεμογεννητριών, ηλεκτρονικών συσκευών, προηγμένων βιομηχανικών εφαρμογών και αμυντικού εξοπλισμού.
Η ισχυρή κινεζική παρουσία στην επεξεργασία και στις σχετικές τεχνολογίες καθιστά δύσκολη την άμεση δημιουργία εναλλακτικών αλυσίδων εφοδιασμού. Γι' αυτό και οι ΗΠΑ, αλλά και άλλες μεγάλες οικονομίες, αναζητούν νέους προμηθευτές και επενδυτικές ευκαιρίες εκτός κινεζικής επικράτειας.
Οι αμερικανικές επενδύσεις στην Αφρική και τα νέα στρατηγικά σχέδια
Η Αφρική βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, τον Αύγουστο η αμερικανική International Development Finance Corporation (DFC) ενίσχυσε τη χρηματοδοτική της στήριξη σε αφρικανικά έργα σπάνιων γαιών, καθώς οι ιδιώτες επενδυτές εξακολουθούν να εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στους κινδύνους του κλάδου.
Η DFC έχει δεσμεύσει συνολικά 62,8 εκατομμύρια δολάρια για έργα στο Μαλάουι, την Αγκόλα, τη Μαδαγασκάρη και τη Νότια Αφρική. Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης, περίπου 50 εκατομμύρια δολάρια, κατευθύνεται στο έργο Phalaborwa της Νότιας Αφρικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι κανένα από τα συγκεκριμένα έργα δεν έχει περάσει ακόμη στο στάδιο της παραγωγής.
Παράλληλα, στη Νιγηρία, κυβερνητική αντιπροσωπεία επιθεώρησε τον Ιούνιο την τοποθεσία όπου σχεδιάζεται η δημιουργία μονάδας επεξεργασίας σπάνιων γαιών, προϋπολογισμού 400 εκατομμυρίων δολαρίων, στην πολιτεία Nasarawa.
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στη Γκαμπόν, όπου προωθείται η αναβίωση του επί χρόνια καθυστερημένου έργου Mabounié, το οποίο αφορά την αξιοποίηση νιοβίου και σπάνιων γαιών. Το επενδυτικό σχέδιο εκτιμάται στα 2 δισεκατομμύρια δολάρια και συνδέεται με την εταιρεία New Energy Metals (NEM), με επενδυτική υποστήριξη από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και με τον κινεζικό μηχανικό όμιλο ENFI.
Η τεχνική μελέτη του έργου παρουσιάστηκε στον πρόεδρο της Γκαμπόν, Brice Clotaire Oligui Nguema, κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο.
Η αυξανόμενη κινητικότητα αποτυπώνει τη στρατηγική σημασία που αποκτούν τα αφρικανικά κοιτάσματα για τις μεγάλες οικονομίες. Ωστόσο, η μετατροπή του επενδυτικού ενδιαφέροντος σε πραγματική παραγωγή παραμένει το μεγάλο στοίχημα.
Η Αφρική διαθέτει σημαντικές προοπτικές, αλλά τα έργα σπάνιων γαιών αντιμετωπίζουν υψηλό επενδυτικό ρίσκο, ενώ η κινεζική επιρροή στις διεθνείς τιμές και στην τεχνογνωσία επεξεργασίας μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τη βιωσιμότητά τους.
Το κρίσιμο ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η εξόρυξη περισσότερων ορυκτών, αλλά η ανάπτυξη ολοκληρωμένων υποδομών επεξεργασίας και βιομηχανικής αξιοποίησης. Μόνο εάν οι αφρικανικές χώρες καταφέρουν να συμμετάσχουν ουσιαστικά σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας θα μπορέσουν να μετατρέψουν τον διεθνή ανταγωνισμό για τις σπάνιες γαίες σε μακροπρόθεσμο οικονομικό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα.
www.worldenergynews.gr
