Ο μελλοντικός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Péter Magyar, γνωρίζει ακριβώς τι θέλει από τις Βρυξέλλες, και οι Βρυξέλλες γνωρίζουν τι αναμένουν από τη Βουδαπέστη.
Εδώ ξεκινά ο «μεγάλος συμβιβασμός»
Παρότι ο Magyar πιθανότατα δεν θα αναλάβει την εξουσία πριν από τις 5 Μαΐου το νωρίτερο, έχει ήδη ξεκινήσει επαφές με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen - με την οποία μίλησε το βράδυ της Δευτέρας, σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Βουδαπέστης με την ΕΕ, οι οποίες κατέρρευσαν υπό τη 16ετή διακυβέρνηση του πρωθυπουργού Viktor Orbán.
Για τη νέα κυβέρνηση του Magyar, η πρώτη προτεραιότητα μετά τη νίκη στις εκλογές της Κυριακής είναι να ξεμπλοκάρει τα 18 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει λόγω δημοκρατικής οπισθοδρόμησης της Ουγγαρίας. Επίσης επιδιώκει πρόσβαση σε περίπου 16 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκά δάνεια για άμυνα και τον τερματισμό του προστίμου του 1 εκατ. ευρώ ημερησίως για την άρνηση συμμόρφωσης με τη μεταναστευτική νομοθεσία.
Οι Βρυξέλλες δεν θα παραδώσουν απλώς αυτά τα κονδύλια σε έναν νέο ηγέτη που παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος
Ο Magyar πρέπει να περάσει από αρκετά «τεστ» για να αποδείξει ότι είναι σοβαρός ως προς τις μεταρρυθμίσεις του «αυταρχικού κράτους» του Orbán, ενώ και η ΕΕ έχει τις δικές της πολιτικές προτεραιότητες που πρέπει να ικανοποιηθούν.
Για τις Βρυξέλλες, ο βασικός πολιτικός στόχος είναι η Ουγγαρία να άρει το βέτο της σε ένα κρίσιμο δάνειο 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο και να στηρίξει ένα νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει επίσης η Ουγγαρία να αποσύρει την αντίθεσή της στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.
Ευτυχώς και για τις δύο πλευρές, φαίνεται να υπάρχει διάθεση για κίνηση και μάλιστα γρήγορα. Για τον Magyar ο χρόνος είναι περιορισμένος, καθώς θα χάσει σημαντική δόση ευρωπαϊκών κονδυλίων αν δεν εφαρμόσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις κράτους δικαίου έως τον Αύγουστο.
«Μπορώ να πω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε τα χρήματα πίσω, και όσο το δυνατόν πιο γρήγορα», δήλωσε ο Magyar
Δεσμεύτηκε ότι θα συμφωνήσει σε μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις με την Ursula von der Leyen στη τηλεφωνική τους επικοινωνία και τόνισε τη σημασία μέτρων κατά της διαφθοράς - συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία - καθώς και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και την προστασία της ελευθερίας των ΜΜΕ και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εμφανίστηκε αισιόδοξη για την πιθανή επανεκκίνηση τη Δευτέρα λέγοντας χαρακτηριστικά «Φυσικά, θα ξεκινήσουμε να εργαζόμαστε με την κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό… για να υπάρξει γρήγορη και καθυστερημένη πρόοδος προς όφελος του ουγγρικού λαού».
Η υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας, Jessica Rosencrantz, συμφώνησε ότι το διπλωματικό περιβάλλον φαίνεται ευνοϊκό δηλώνοντας «Το γεγονός και μόνο ότι ο Péter Magyar είναι τόσο σαφής ότι θέλει να αποκαταστήσει σχέσεις και εμπιστοσύνη με την ΕΕ είναι σημαντικό από μόνο του», και ολοκλήρωσε λέγοντας «Αυτό αποτελεί καλό ξεκίνημα και αυξάνει τις προσδοκίες ότι η συνεργασία με την Ουγγαρία θα είναι ευκολότερη».
Διάθεση για αλλαγή
Την πρώτη του πλήρη ημέρα ως πρωθυπουργός, ο Magyar ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε επίπεδο ΕΕ και ότι θέλει να «διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων».
Σε συνέντευξη Τύπου διάρκειας τριών ωρών τη Δευτέρα, άφησε να εννοηθεί ότι δεν θα εμποδίσει το δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, λέγοντας ότι η Ουγγαρία είχε ήδη συμφωνήσει σε αυτό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου και ότι θέλει να είναι «συνεπής» με αυτή τη δέσμευση.
Τόνισε επίσης ότι διαθέτει πλέον κρίσιμη πλειοψηφία δύο τρίτων στο ουγγρικό κοινοβούλιο που θα του επιτρέψει σαρωτικές δικαστικές μεταρρυθμίσεις ώστε να συμμορφωθεί με τους κανόνες της ΕΕ και να ξεμπλοκάρει τα κονδύλια. Επίσης δήλωσε ότι θέλει να κρατήσει αποστάσεις από τη Μόσχα, και ότι ενώ αντιτίθεται στην ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, η κυβέρνησή του θα «βοηθήσει χώρες που είναι έτοιμες να ενταχθούν αντί να τις κρατά στην αναμονή».
Λιγότερο ευνοϊκά για την ΕΕ, ανέφερε ότι η Ουγγαρία θέλει ακόμη να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, αλλά αποδέχεται ότι οι κυρώσεις πρέπει να παραμείνουν όσο συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία. Δεν τοποθετήθηκε όμως για το αν θα στηρίξει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η Ουκρανία αποτελεί ευαίσθητο ζήτημα για τον Magyar λόγω του έντονου αντιουκρανικού κλίματος στην Ουγγαρία, αλλά διπλωμάτες θεωρούν ότι μπορεί να βρεθεί συμβιβασμός.
«Το κόμμα Tisza έχει πει ότι δεν θέλει fast track. Η Σουηδία επίσης θέλει αξιολόγηση βάσει κριτηρίων», είπε η Rosencrantz. «Η Ουκρανία έχει τα προσόντα — έχουν κάνει πραγματικές μεταρρυθμίσεις — και τώρα είναι η στιγμή να ανοίξει επίσημα το πρώτο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων».
Πολωνικό παράδειγμα
Σημαντικό είναι ότι η πρώτη επίσκεψη του Magyar στο εξωτερικό θα είναι στην Πολωνία, η οποία έχει πρόσφατη εμπειρία από το ξεπάγωμα ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Donald Tusk, ο οποίος «θα είναι έτοιμος να τον βοηθήσει και να εξηγήσει όλες τις λεπτομέρειες» και να «μοιραστεί εμπειρίες», σύμφωνα με τον επικεφαλής του κόμματος Τουσκ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Αντρέι Χάλιτσκι.
Μετά τη νίκη του Tusk το 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεπάγωσε το 2024 πάνω από 100 δισ. ευρώ που είχαν παγώσει λόγω κράτους δικαίου, αφού παρουσιάστηκε σχέδιο δικαστικών μεταρρυθμίσεων και έγιναν αρχικά βήματα αποκατάστασης εμπιστοσύνης.
Ωστόσο, στην πολωνική περίπτωση, ο συντηρητικός πρόεδρος Karol Nawrocki τελικά μπλόκαρε μεταρρυθμίσεις, προκαλώντας κριτική ότι η χώρα πήρε τα κονδύλια απλώς με υποσχέσεις αλλαγής.
Η εμπειρία αυτή έχει κάνει την Επιτροπή πιο επιφυλακτική στο να εκταμιεύσει κονδύλια πριν επιβεβαιωθεί ότι οι μεταρρυθμίσεις εφαρμόζονται.
Παρόλα αυτά, η ισχυρή πλειοψηφία του Magyar σημαίνει ότι δύσκολα θα αντιμετωπίσει εμπόδια τύπου Tusk, καθώς μπορεί να περάσει γρήγορα μεταρρυθμίσεις.
«Έχουμε υπερπλειοψηφία στο κοινοβούλιο και αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να μετασχηματίσουμε το κράτος και αυτό θα κάνουμε», είπε χαρακτηριστικά ο Magyar.
Αγώνας δρόμου κόντρα στον χαμένο χρόνο
Ο Magyar ζήτησε να σχηματίσει κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό και κάλεσε τον πρόεδρο της χώρας να επισπεύσει την ορκωμοσία της νέας Βουλής στις 5 Μαΐου αντί για τις 12 Μαΐου, ώστε να καταθέσει άμεσα το πακέτο μεταρρυθμίσεων προς τις Βρυξέλλες.
Η υπερπλειοψηφία σημαίνει ότι μπορεί να κινηθεί γρήγορα.
«Μπορεί να τα κάνει όλα, δεν έχει δικαιολογίες… ξέρει ακριβώς τι πρέπει να γίνει, η Επιτροπή έχει τα κριτήριά της και πρέπει να παρουσιάσει σχέδιο: αυτό θα κάνω και σε αυτό το χρονοδιάγραμμα», δήλωσε η εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία, η Ολλανδή Πράσινη ευρωβουλευτής Tineke Strik.
Η Ουγγαρία βρίσκεται επίσης υπό διαδικασία του Άρθρου 7 της ΕΕ — το πρώτο βήμα προς την αφαίρεση δικαιωμάτων ψήφου λόγω παραβιάσεων του κράτους δικαίου. Η επόμενη ακρόαση, όπου υπουργοί των άλλων 26 κρατών θα αξιολογήσουν τη στάση της Βουδαπέστης, έχει προγραμματιστεί για τα τέλη Μαΐου.
«Αυτό θα ήταν μια ιδανική στιγμή για συνάντηση με τους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να συζητηθεί τι πρέπει να γίνει και πώς το βλέπει ο ίδιος», ολοκλήρωσε η Strik.
www.worldenergynews.gr
